7. Sınıf Türkçe · İletişim ve Sosyal İlişkiler

Dijital Tayfa - Komik mi Şimdi? (Dinleme/İzleme)

sanal zorbalık
mizah
dijital nezaket
ikna teknikleri
serim düğüm çözüm
ünlem işareti
fiilde zaman

Dijital Tayfa - Komik mi Şimdi? içeriğinde ne anlatılır?

Dijital Tayfa adlı "Komik mi Şimdi?" içeriği, sosyal medyada yapılan kırıcı yorumların insanları nasıl üzdüğünü anlatan bir canlandırma niteliğinde bir dinleme/izleme içeriğidir. İçerik, dijital ortamda da nezaket kurallarına uymanın ve sanal zorbalığa karşı duyarlı olmanın önemini vurgular. Karakterler, şaka sanılan yorumların aslında karşıdakinin canını sıkabildiğini fark eder. İletisi, mizah ile alay arasındaki çizgiye dikkat etmek ve ekranın arkasında da bir insan olduğunu akılda tutmaktır. Bir yanlışı fark ettirmek isterken kırmadan, saygılı bir dille yaklaşmak gerekir. İçerik not alarak izlenir; mizah, sanal zorbalık ve farkındalık gibi kelimelerin anlamları bulunur. Karakterlerin kullandığı ikna teknikleri ile içeriğin serim, düğüm ve çözüm bölümlerinin kurgusu incelenir. Nezaket ve görgü kurallarının yalnız yüz yüze iletişimde değil, dijital ortamlarda da geçerli olduğu sonucuna ulaşılır.

Dijital Tayfa - Komik mi Şimdi? (Dinleme/İzleme): konu anlatımı ve özeti

Bu dinleme/izleme içeriği, sosyal medyada yapılan kırıcı yorumların insanları nasıl üzdüğünü anlatan bir canlandırmadır. Dijital ortamda da nezaket kurallarına uymanın ve sanal zorbalığa karşı duyarlı olmanın önemini vurgular.

Karakterler, şaka sanılan yorumların aslında karşıdakinin canını sıkabildiğini fark eder.
İçeriğin mesajı: Mizah ile alay arasındaki çizgiye dikkat etmeli, ekranın arkasında da bir insan olduğunu unutmamalıyız.
Bir yanlışı fark ettirmek isterken kırmadan, saygılı bir dille yaklaşmak gerekir.
Mizah, sanal zorbalık, farkındalık gibi kelimelerin anlamını bulur, anahtar söz varlığını belirlersin.
Karakterlerin kullandığı ikna tekniklerini ve içeriğin serim, düğüm, çözüm bölümlerinin kurgusunu incelersin.
Dil bilgisinde eylemleri yargının gerçekleşme zamanına göre ayırır, ünlem işaretinin görevlerini çalışırsın.
Yazmada karşılaştırma ve örneklendirme gibi düşünceyi geliştirme yollarını kullanırsın.

Unutma: Ünlem işareti sevinç, korku, şaşırma gibi duyguları bildiren cümlelerin ve seslenmelerin sonuna konur.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 3 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Mizah ile alay arasındaki farkı anlamak için kimin güldüğüne bak.

Mizah: Herkes birlikte güler; kimse kendini kötü hissetmez.
Alay: Bir grup güler, biri üzülür ya da utanır.

Bir yorum yazmadan önce üç soru sor:

Bunu yüzüne karşı da söyler miydim?
Bu yorum bana yazılsaydı nasıl hissederdim?
Yazdığım şey kalıcı olacak; bir yıl sonra da arkamda durur muyum?

Günlük hayattan: Bir arkadaşının saç modeliyle ilgili "şaka" bir yorum yüzlerce kişi tarafından görülebilir. Yüz yüze söylenmiş bir söz gibi unutulmaz; ekran görüntüsüyle yayılabilir.

Sık yapılan hata: Ünlem işaretini her cümleye koymak. Doğrusu: Ünlem, sevinç, korku, şaşırma gibi güçlü duyguları ve seslenmeleri bildiren cümlelerin sonuna konur.

Derinleş

Okulun için "dijital nezaket" kurallarını anlatan kısa bir afiş ya da video senaryosu tasarla. İzleyiciyi ikna etmek için hangi yolu seçeceğine karar ver: bir hikâye mi anlatırsın, veri mi gösterirsin, yoksa izleyiciyi düşündüren bir soru mu sorarsın? Sanal zorbalığa tanık olan birinin hem arkadaşını koruyup hem de durumu büyütmeden yapabileceklerini tartış.

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

T.D.7.4Dinlediğinde/izlediğinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
T.D.7.5Dinlediğinin/izlediğinin yüzey anlamını belirleyebilme
T.D.7.8Dinlediğinin/izlediğinin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme
T.D.7.13Öyküleyici metinlerdeki hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
T.D.7.15Bilgilendirici metinde anahtar kelimeleri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
T.D.7.20Dinlediğinden/izlediğinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
T.D.7.24Medya içeriğini değerlendirebilme
T.K.7.19Problem çözümüne yönelik konuşma yapabilme
T.O.7.7Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik basit çıkarımlar yapabilme
T.O.7.18Bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
T.O.7.20Metinde kullanılan ikna etme tekniklerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
T.O.7.21Metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
T.Y.7.21Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

Kolaydan Zora: 3 adımda çalış Konu testini çöz

Kolay
1Ozan, kendi çektiği bir kuş fotoğrafını okul dergisinin sosyal medya hesabında paylaşıyor. Fotoğraf biraz bulanık çıkmış. Arkadaşları paylaşımın altına yorum yazmaya hazırlanıyor. Aşağıdaki davranışlardan hangisi dijital ortamdaki nezaket kurallarına uygundur?
- A) Eleştirisini kırıcı olmayan bir dille yazmak
- B) Fotoğrafla alay eden bir yorum yazmak
- C) Fotoğrafı izin almadan başka yerde paylaşmak
- D) Kırıcı yorumları beğenerek daha çok yaymak
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Eleştirisini kırıcı olmayan bir dille yazmak
Dijital ortamda da yüz yüze iletişimdeki gibi saygılı olunmalı; eleştiri kırıcı olmayan bir dille yapılmalıdır. Fotoğrafı başka yerde paylaşmak onu daha çok kişiye ulaştırdığı için iyi niyetli görünebilir; ancak izin almadan paylaşmak, fotoğrafın sahibinin hakkını çiğner.
Kolay
2Sınıfın ortak mesajlaşma grubunda öğrenciler gezi gününü konuşuyor. Ayşe yazdığı dört mesajı göndermeden önce noktalama işaretlerini kontrol ediyor ve mesajlarından birinin sonuna ünlem işareti koyması gerektiğini fark ediyor. Ayşe'nin hangi mesajının sonuna ünlem işareti konmalıdır?
- A) Yarın geziye gelecek misin
- B) Kitabı masanın üstüne bıraktım
- C) Eyvah, servisi kaçırdık
- D) Toplantı saat üçte başlayacak
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Eyvah, servisi kaçırdık
"Eyvah" gibi korku, şaşkınlık bildiren sözlerle kurulan heyecan cümlelerinin sonuna ünlem işareti konur. "Yarın geziye gelecek misin" cümlesi de sonunda bir işaret eksik olduğu için çekicidir; ancak bu bir soru cümlesidir ve sonuna soru işareti gelir.
Kolay
3Videoda bir öğrencinin fotoğrafının izinsiz paylaşılıp altına alaycı yorumlar yazıldığı, öğrencinin bu yüzden okula gitmek istemediği anlatılıyor. Sunucu, bu davranışın "sanal zorbalık" olduğunu söylüyor. Videoya göre "sanal zorbalık" kavramı neyi anlatır?
- A) Bilgisayar oyunlarında yapılan bir yarışmayı
- B) İnternette bilgi arayıp araştırma yapmayı
- C) Sosyal medyada güzel fotoğraflar paylaşmayı
- D) Dijital araçlarla birini incitip küçük düşürmeyi
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Dijital araçlarla birini incitip küçük düşürmeyi
Sanal zorbalık; internet, sosyal medya gibi dijital araçlarla birini incitmek, alay etmek ve küçük düşürmektir. Sosyal medyada fotoğraf paylaşmak, videodaki olayda da bir fotoğraf paylaşıldığı için çekicidir; ancak zorbalık paylaşımın kendisi değil, onunla birini incitmektir.
Kolay
4Okulun dijital vatandaşlık videosunda sunucu şöyle diyor: "Mizah, insanları güldürürken düşündürebilir de; ama kimseyi incitmemelidir." Kerem, videodan sonra "mizah" kelimesinin Türkçe kökenli eş anlamlısını öğrenmek istiyor. "Mizah" kelimesinin eş anlamlısı hangisidir?
- A) eleştiri
- B) gülmece
- C) öfke
- D) övgü
Cevabı göster
Doğru cevap: B) gülmece
"Mizah" kelimesinin Türkçe karşılığı "gülmece"dir. "Eleştiri" de mizahın düşündürme amacına yakın olduğu için çekicidir; ancak eleştiri güldürmeyi değil, bir şeyin iyi ve kötü yönlerini değerlendirmeyi anlatır.
Kolay
5Etkinlikte "Sözlerle veya davranışlarla kişinin neşesini kaçırmak, huzurunu bozmak." anlamı verilmiştir. Bu anlamı karşılayan kelime grubu hangisidir?
- A) İddia etmek
- B) Canını sıkmak
- C) Yorum yapmak
- D) Farkına varmak
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Canını sıkmak
Birinin neşesini kaçırmak, huzurunu bozmak "canını sıkmak" demektir. "İddia etmek" sözünde direnmek, bir görüş ileri sürmek anlamındadır.
Kolay
6"Dijital Tayfa - Komik mi Şimdi?" içeriğinin vermek istediği temel mesaj aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sosyal medyada yalnızca yakından tanıdığımız kişilerle yazışmalı, başkalarını engellemeliyiz.
- B) İnternette geçirdiğimiz süreyi her gün kısaltmalıyız.
- C) Komik paylaşımları hiç yapmamalı, ciddi içerikler üretmeliyiz.
- D) Dijital ortamda da nazik olmalı, ekranın arkasında bir insan olduğunu unutmamalıyız.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Dijital ortamda da nazik olmalı, ekranın arkasında bir insan olduğunu unutmamalıyız.
İçerik, şaka sanılan kırıcı yorumların insanları üzdüğünü ve dijital ortamda da saygılı olunması gerektiğini anlatır. Mizahı tamamen yasaklamaz; mizahla alay arasındaki çizgiye dikkat çeker.
Kolay
7Kırtasiyenin önünde şu yazı asılı: "Son 10 kalem kaldı, kaçırmayın!" Bu yazıda kullanılan ikna tekniği hangisidir?
- A) Toplumsal kanıt
- B) Sevgi (hoşlanma)
- C) Uzlaşma
- D) Kıtlık (azlık)
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Kıtlık (azlık)
Ürünün az kaldığını söyleyip acele ettirmek kıtlık (azlık) tekniğidir. Burada çoğunluğun davranışı örnek gösterilmediği için toplumsal kanıt yoktur.
Kolay
8İçerikte karakterler, şaka sandıkları yorumların aslında karşılarındakinin canını sıkabildiğini fark eder. Bu durum hangi kavramla ilgilidir?
- A) İddia
- B) Farkındalık
- C) Zorbalık
- D) Mizah
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Farkındalık
Önceden görmedikleri bir sorunun bilincine varmaları farkındalıktır. Zorbalık, karakterlerin fark ettikleri sorunun kendisidir; fark etme durumunu anlatmaz.
Kolay
9Bir reklamda şu söz geçiyor: "Ülkemizdeki öğrencilerin çoğu bu sözlüğü kullanıyor. Siz de hemen edinin!" Bu reklamda kullanılan ikna tekniği hangisidir?
- A) Toplumsal kanıt
- B) Otorite
- C) Kıtlık (azlık)
- D) Karşılıkta bulunma
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Toplumsal kanıt
Reklam, "çoğunluk kullanıyor" diyerek insanların başkalarını örnek alma eğiliminden yararlanır; bu toplumsal kanıttır. Bir uzmanın sözü kullanılmadığı için otorite değildir.
Kolay
10"Dijital Tayfa - Komik mi Şimdi?" içeriğinin söz varlığı etkinliğinde "Gülmece." diye bir sözlük anlamı verilmiştir. Bu anlam aşağıdaki kelimelerden hangisine aittir?
- A) Mizah
- B) Yorum
- C) Farkındalık
- D) İddia
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Mizah
"Gülmece", mizah kelimesinin Türkçe karşılığıdır. "Yorum" ise bir olayı belli bir görüşe göre açıklamak, değerlendirmek demektir.
Kolay
11"Sınıf arkadaşlarım şu anda okul sitesine yorum yazıyor." cümlesinde yargının gerçekleşme zamanı hangisidir?
- A) Geçmiş zaman
- B) Şimdiki zaman
- C) Gelecek zaman
- D) Belirli bir zamanı yok
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Şimdiki zaman
"Yazıyor" kelimesindeki -yor eki ve "şu anda" sözü, işin konuşma anında yapıldığını gösterir. Geçmiş zaman olsaydı "yazdı" denirdi.
Kolay
12"Dijital Tayfa - Komik mi Şimdi?" içeriğinin konusu sosyal medyadaki kırıcı yorumlardır. Aşağıdakilerden hangisi bu içeriğin anahtar kelimelerinden biri olmaya en uygundur?
- A) Tandır ekmeği
- B) Deniz feneri
- C) Hasat zamanı
- D) Sanal zorbalık
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Sanal zorbalık
Anahtar kelime, içeriğin konusunu ve ana fikrini yansıtan kelimedir; kırıcı yorumları anlatan bir içerikte "sanal zorbalık" bu niteliktedir. Diğer kelimelerin içeriğin konusuyla ilgisi yoktur.
Kolay
13Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı geçmiş zamanda gerçekleşmiştir?
- A) Hale şu anda telefonundaki mesajları okuyor.
- B) Kâmil, arkadaşının paylaşımına güzel bir yorum yazdı.
- C) Sevim yarın yeni bir video hazırlayacak.
- D) Hayri bu akşam ailesiyle konuşacak.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Kâmil, arkadaşının paylaşımına güzel bir yorum yazdı.
"Yazdı" kelimesindeki ek, işin geçmişte yapıldığını gösterir. "Okuyor" şimdiki zamanı, "hazırlayacak" ve "konuşacak" gelecek zamanı bildirir.
Kolay
14Aşağıdaki cümlelerin hangisinin sonuna ünlem işareti konmalıdır?
- A) Eyvah, ödevimi evde unuttum
- B) Yarın okulda resim sergisi açılacak
- C) Bu kitabı kimden ödünç aldın
- D) Kardeşim her sabah süt içer
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Eyvah, ödevimi evde unuttum
"Eyvah" ile başlayan cümle şaşırma ve üzüntü bildirdiği için sonuna ünlem işareti konur. "Bu kitabı kimden ödünç aldın" cümlesi soru bildirdiğinden soru işaretiyle biter.
Kolay
15"Defne, buraya gel!" cümlesinde ünlem işareti hangi görevde kullanılmıştır?
- A) Seslenme ve emir bildiren cümlenin sonuna konmuştur.
- B) Alay anlamı katmak için ayraç içinde kullanılmıştır.
- C) Soru sorulan cümlenin sonuna konmuştur.
- D) Sıralı cümleleri birbirinden ayırmıştır.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Seslenme ve emir bildiren cümlenin sonuna konmuştur.
Cümlede Defne'ye seslenilmekte ve ondan bir şey istenmektedir; ünlem işareti bu yüzden kullanılmıştır. Alay anlamı katan ünlem ayraç içinde "(!)" biçiminde yazılır.
Kolay
16Bir canlandırmanın "serim" bölümüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Sorunun en karmaşık hâle geldiği bölümdür.
- B) Olayların bir sonuca bağlandığı bitiş bölümüdür.
- C) İzleyicinin içerik hakkındaki görüşlerini yazdığı bölümdür.
- D) Kişilerin, yerin ve olayın başlangıcının tanıtıldığı giriş bölümüdür.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Kişilerin, yerin ve olayın başlangıcının tanıtıldığı giriş bölümüdür.
Serim, olayın başladığı, kişilerin ve ortamın tanıtıldığı bölümdür. Sorunun en karmaşık hâle geldiği bölüm düğümdür.
Kolay
17Bir metinde sağlıklı ailenin özellikleri anlatılırken şu cümlelere yer veriliyor: “Sağlıklı ailenin iç yapısında ve işleyişinde esneklik vardır. Ev düzeninin işlerliğini sağlayan görevler, değişen durumlara göre el değiştirir.” Aşağıdaki durumlardan hangisi bu cümlelerde anlatılan esnekliğe örnektir?
- A) Bulaşığı yıllardır aynı kişi yıkar; başka birinin bu işe karışmasına izin verilmez.
- B) Annesi kolunu incitince Ece, iyileşene kadar annesinin yaptığı yemekleri üstlenir.
- C) Hafta sonu hangi filmin izleneceğine her zaman yalnızca babanın seçimiyle karar verilir.
- D) Kardeşler, oda temizliğini paylaşmak yerine her hafta kimin yapacağını tartışır.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Annesi kolunu incitince Ece, iyileşene kadar annesinin yaptığı yemekleri üstlenir.
Metne göre esneklik, ev görevlerinin değişen durumlara göre el değiştirmesidir. Annenin kolunu incitmesi yeni bir durumdur ve yemek görevi geçici olarak Ece'ye geçmiştir. Aynı kişinin değişmeden bulaşık yıkaması ve kararları hep tek kişinin vermesi katılığa, kardeşlerin her hafta tartışması ise görev paylaşımının hiç kurulamamasına örnektir.
Kolay
18Bir konuşma etkinliğinde öğrencilerden; bir problemi belirleyip açıklamaları, durumu kendi gözlemleriyle ilişkilendirmeleri, çözüm önerileri sunup bunlar arasından en uygununu nedenleriyle seçmeleri ve seçtikleri çözümün sonuçlarını kısaca değerlendirmeleri isteniyor. Kaan, sınıf grubunda yazılan kırıcı yorumları problem olarak açıklıyor, kendi gözlemini anlatıyor, üç çözüm önerisi sıralıyor ve konuşmasını bitiriyor. Kaan'ın konuşmasında yönergeye göre eksik kalan bölüm hangisidir?
- A) Konuşmanın başında problemi açıkça tanımlamak
- B) Problemi kendi gözlem ve deneyimleriyle ilişkilendirmek
- C) Probleme yönelik birden fazla çözüm önerisi sunmak
- D) En uygun çözümü nedenleriyle seçip sonuçlarını değerlendirmek
Cevabı göster
Doğru cevap: D) En uygun çözümü nedenleriyle seçip sonuçlarını değerlendirmek
Kaan problemi açıklamış, gözlemini anlatmış ve üç çözüm önerisi sunmuştur. Ancak önerilerden en uygununu nedenleriyle seçmeden ve bu çözümün sonuçlarını değerlendirmeden konuşmasını bitirmiştir; yönergenin son iki adımı eksik kalmıştır.
Orta
19Okul gazetesinde dijital alışkanlıklarla ilgili bir yazıda şu cümle var: "Babaannem yeni bir uygulamayı öğrenirken her adımı defterine not eder; kardeşim ise hiç not almadan deneye deneye öğrenir." Bu cümlede hangi düşünceyi geliştirme yolu kullanılmıştır?
- A) Tanık gösterme
- B) Sayısal veri kullanma
- C) Karşılaştırma
- D) Tanımlama
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Karşılaştırma
Cümlede iki kişinin yeni bir uygulamayı öğrenme biçimleri arasındaki fark ortaya konmuştur; bu, karşılaştırmadır. Tanık gösterme çekici olabilir, çünkü cümlede başka kişilerden söz edilir; ancak onların sözleri düşünceyi desteklemek için aktarılmamış, davranışları karşılaştırılmıştır.
Orta
20Videoda iki durum gösteriliyor: Birinde bir öğrenci, kendi sakarlığını anlatan komik bir çizim paylaşıyor ve arkadaşlarıyla birlikte gülüyor. Ötekinde bir öğrenci, arkadaşının izinsiz çektiği fotoğrafını alaycı sözlerle paylaşıyor; arkadaşı çok üzülüyor. Bu iki durum, mizahla zorbalık arasındaki farkı nasıl ortaya koyar?
- A) Mizah yalnızca yazıyla, zorbalık yalnızca sözle yapılır.
- B) Mizah dijital ortamda, zorbalık yalnızca okulda olur.
- C) İkisi aynı davranıştır, yalnızca adları farklıdır.
- D) Mizah birlikte güldürür; zorbalık birini incitip küçük düşürür.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Mizah birlikte güldürür; zorbalık birini incitip küçük düşürür.
Birinci durumda herkes birlikte güler, kimse incinmez; ikinci durumda ise biri alay konusu olup üzülür. İkisinin aynı davranış olduğunu söyleyen seçenek, iki durumda da bir paylaşım yapıldığı için çekicidir; ancak farkı belirleyen, paylaşımın birini incitip incitmemesidir.

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.