7. Sınıf Türkçe · İletişim ve Sosyal İlişkiler
Sevgilerde (Serbest Okuma Metni)
- şiir
- sevgi
- iletişim
- duyguları ifade etme
- benzetme
- zaman
Sevgilerde şiirinde ne anlatılır?
Sevgilerde, Behçet Necatigil'in sevgisini ifade etmeyi hep sonraya bırakan insanların pişmanlığını anlatan bir şiiridir. Şiir "Sevgileri yarınlara bıraktınız" dizesiyle başlar ve duyguları zamanında dile getirmenin iletişimdeki önemini düşündürür. Şiirdeki kişiler sevgilerini çekingenlik ve bitmeyen işler yüzünden içlerinde saklamıştır. Bu yüzden yakınları onları yanlış tanımış, kalbi dolduran duygular kalpte kalmıştır. Şair, uygun zamanı beklerken yılların telaşlar içinde ne kadar hızlı geçtiğine dikkat çeker. Şiirin iletisi, sevginin ertelenmemesi gerektiği ve bazen tek bir bakışın her şeyi anlatmaya yettiğidir. Şair okura doğrudan "siz" diye seslenir; bu seslenme şiire içten bir konuşma havası verir. Gizli bahçede gecelerde ve yalnız açan çiçekler, kimseyle paylaşılmayan güzel duyguları simgeler. Şiirdeki somut görüntülerin hangi soyut duyguyu anlattığı sorgulandığında şiir daha derin anlaşılır.
Sevgilerde (Serbest Okuma Metni): konu anlatımı ve özeti
Behçet Necatigil'in bu şiiri, sevgisini ifade etmeyi hep sonraya bırakan insanların pişmanlığını anlatan bir serbest okuma metnidir. Duyguları zamanında dile getirmenin iletişimdeki önemini düşündürür.
- Şiirdeki kişiler sevgilerini çekingenlik ve yoğun işler yüzünden içlerinde saklamıştır.
- Bu yüzden yakınları onları yanlış tanımış, söylenmeyen duygular kalpte kalmıştır.
- Şair, uygun zamanı beklerken yılların ne kadar hızlı geçtiğine dikkat çeker.
- Şiirin mesajı: Sevgi ertelenmemeli; bazen tek bir bakış ya da küçük bir söz her şeyi anlatmaya yeter.
- Şair okura doğrudan "siz" diye seslenir; bu, şiire içten bir konuşma havası verir.
- Şiir, kendi yakınlarına sevgini bugün göstermen için sana bir hatırlatma gibidir.
- Şiirdeki saklı bahçe ve çiçek görüntüsü, kimseyle paylaşılmayan güzel duyguları simgeler.
Unutma: Şiirdeki somut görüntülerin (bahçe, çiçek) hangi soyut duyguyu anlattığını sorarsan şiiri daha derin anlarsın.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
Bu şiir, çok sık yaşadığımız bir durumu anlatır: Bir duyguyu sonraya bırakmak.
Şiiri anlamak için bir somut görüntüyü ve karşılığını bul:
- Kimsenin görmediği saklı bir bahçe → içimizde tutup kimseyle paylaşmadığımız güzel duygular
- Hızla geçen zaman → "uygun anı" beklerken kaçan fırsatlar
Sonra kendine sor: Şair bu görüntülerle bana ne yapmamı söylüyor? Cevap: Duygularını zamanında göster.
Günlük hayattan: Bir öğretmenine dersinin seni çok etkilediğini söylemek istersin ama "Yıl sonunda söylerim." dersin. O öğretmen başka bir okula giderse bu söz söylenmeden kalır.
Sık yapılan hata: Şairin "siz" diye seslenmesini kalabalığa yapılmış bir konuşma sanmak. Doğrusu: Bu seslenme okurun kendisine yöneliktir; şiiri okuyan herkese içten bir uyarıdır.
Derinleş
Uzun süredir teşekkür etmek ya da sevgini söylemek isteyip ertelediğin birini düşün. Ona bir mektup ya da kısa bir not yaz (göndermek senin kararın). Yazarken, duyguyu doğrudan söylemekle bir anı ya da görüntüyle anlatmak arasındaki farkı dene. Hangi anlatım daha etkili oldu? Duyguları ifade etmeyi zorlaştıran sebepler neler olabilir?
Öğrenme çıktıları
Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.
T.K.7.14Yorumunu sözlü olarak ifade edebilme
T.O.7.3Okuyacağı metnin içeriğine yönelik tahminde bulunabilme
T.O.7.4Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme
T.O.7.5Metnin yüzey anlamını belirleyebilme
T.O.7.7Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik basit çıkarımlar yapabilme
T.O.7.8Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme
T.O.7.11Metindeki unsurları sınıflandırabilme
T.O.7.12Metni yorumlayabilme
T.O.7.15Bilgilendirici metinde anahtar kelimeleri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
T.O.7.17Şiirin biçim özelliklerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
T.O.7.21Metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme
Sorular
Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.
Kolay
1"Sevgilerde" şiirini sesli okuyan Can, şairin kendi duygularını anlatmadığını, dizelerin karşısında dinleyen biri varmış gibi kurulduğunu fark ediyor. Şiirde şair kime, nasıl seslenmektedir?
- A) "Ben" diyerek kendi kendine
- B) "O" diyerek uzaktaki birine
- C) "Biz" diyerek bütün topluma
- D) "Siz" diyerek doğrudan okura
Cevabı göster
Doğru cevap: D) "Siz" diyerek doğrudan okura
Şiirde şair "siz" diyerek doğrudan okura seslenir; ondan söz eder gibi değil, onunla konuşur gibi yazar. "Biz" diyerek topluma seslenme seçeneği şiirin herkesi ilgilendiren bir konuyu işlemesi nedeniyle çekicidir; ancak şair kendini bu grubun içine katmaz, karşısındakilere seslenir.
Kolay
2"Sevgilerde" şiirini okuyan Elif, defterine şu notu alıyor: "Şiirdeki insanlar, içlerinde büyük sevgiler taşıdıkları hâlde bunları hiç dile getirmemiş. Yıllar böylece geçip gitmiş." Elif'in notuna göre "Sevgilerde" şiirinin konusu hangisidir?
- A) Sevgisini dile getirmeyi erteleyen insanlar
- B) Bahçesinde çiçek yetiştiren insanlar
- C) İşlerini zamanında bitiren insanlar
- D) Yakınlarından uzakta yaşayan insanlar
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Sevgisini dile getirmeyi erteleyen insanlar
Şiir, içlerindeki sevgiyi dile getirmeyip yarınlara bırakan insanları konu alır. "Yakınlarından uzakta yaşayan insanlar" seçeneği bu kişilerin sevdiklerine duygusal olarak uzak kalması nedeniyle çekicidir; ancak şiirdeki uzaklık bir yer uzaklığı değil, söylenmeyen sevgilerin yarattığı mesafedir.
Kolay
3"Sevgilerde" şiirinde şair, sevgilerini söylemek için hep daha uygun bir günü bekleyen insanlara seslenir. Bu insanlar çekingen ve saygılıdır; içlerindekini söylemek için doğru anın geleceğini düşünürler. Şiirdeki kişiler sevgileri konusunda nasıl davranmışlardır?
- A) Onları herkese açıkça anlatmışlardır.
- B) Onları yalnızca yazıyla dile getirmişlerdir.
- C) Onları göstermeyi hep ertelemişlerdir.
- D) Onları saklamaya hiç gerek duymamışlardır.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Onları göstermeyi hep ertelemişlerdir.
Uygun bir günü beklemek, sevgiyi göstermeyi sürekli yarına bırakmak demektir. "Saklamaya hiç gerek duymamışlardır" seçeneği bu kişilerin sevgiyi kötü bir şey saymaması nedeniyle çekici olabilir; ancak çekingen davrandıkları için sevgilerini dile getirmemişlerdir.
Kolay
4Sınıf kitaplığındaki bir şiir kitabının arka kapağında şair şöyle tanıtılıyor: "Ev, aile ve sıradan insanların gündelik hayatını şiirine taşıdı; uzun yıllar edebiyat öğretmenliği yaptı, 'Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü'nü hazırladı." Kitapta "Sevgilerde" şiiri de yer alıyor. Arka kapakta tanıtılan şair kimdir?
- A) Cahit Sıtkı Tarancı
- B) Behçet Necatigil
- C) Orhan Veli Kanık
- D) Ziya Osman Saba
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Behçet Necatigil
Ev ve aile hayatını şiirine taşıyan, edebiyat öğretmenliği yapan ve "Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü"nü hazırlayan şair Behçet Necatigil'dir. Ziya Osman Saba da ev, aile ve çocukluk temalarını işlediği için çekicidir; ancak sözlük ve "Sevgilerde" şiiri Necatigil'e aittir.
Kolay
5"Sevgilerde" şiirinin ilk dizesi "Sevgileri yarınlara bıraktınız" biçimindedir. Bu dizede anlatılan davranış hangisidir?
- A) Sevgiyi göstermeyi sürekli ertelemek
- B) Sevgiyi herkese açıkça göstermek
- C) Sevgiyi yalnızca hediyeyle anlatmak
- D) Sevgiyi geçmişte yaşanmış bir anı saymak
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Sevgiyi göstermeyi sürekli ertelemek
"Yarınlara bırakmak" ertelemek demektir; şiirdeki kişiler sevgilerini söylemeyi hep sonraya bırakmıştır. Sevgiyi açıkça göstermek, dizede anlatılanın tam tersidir.
Kolay
6"Sevgilerde" şiirine göre şiirdeki kişilerin sevgilerini dile getirememesinin sebeplerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yakınlarının onları dinlemek istememesi
- B) Bitmeyen işler yüzünden vakit bulamamaları
- C) Sevdikleri kişilerin uzak bir ülkede yaşaması
- D) Sevgiyi gereksiz bir duygu olarak görmeleri
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Bitmeyen işler yüzünden vakit bulamamaları
Şiirde "Bitmeyen işler yüzünden" dizesiyle yoğun işlerin sevgiyi söylemeye engel olduğu belirtilir. Yakınların dinlemek istemediğine dair bir ifade yoktur.
Kolay
7Bir öğrenci "Sevgilerde" şiirine yeni bir başlık önermek istiyor. Aşağıdakilerden hangisi şiirin ana düşüncesine en uygun başlıktır?
- A) Kırlarda Bir Gezinti
- B) Söylenmeyen Sevgiler
- C) Kahraman Askerler
- D) Şehrin Gürültüsü
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Söylenmeyen Sevgiler
Şiir, içte kalıp dile getirilmeyen sevgileri anlatır; "Söylenmeyen Sevgiler" bu düşünceyi yansıtır. Diğer başlıklar şiirin konusuyla ilgisizdir.
Kolay
8"Sevgilerde" şiirini okuyan Yusuf, şiirden aldığı dersi uygulamak istiyor. Aşağıdaki davranışlardan hangisi şiirin mesajına en uygundur?
- A) Dedesini ziyaret etmeyi tatile kadar ertelemek
- B) Arkadaşına duyduğu sevgiyi söylemek için uygun bir zaman beklemek
- C) Kardeşine sevgisini yıllar sonra bir mektupla anlatmayı planlamak
- D) Annesine o gün yaptığı yardımlar için teşekkür edip onu sevdiğini söylemek
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Annesine o gün yaptığı yardımlar için teşekkür edip onu sevdiğini söylemek
Şiir sevginin ertelenmemesini öğütler; Yusuf'un sevgisini hemen söylemesi buna uygundur. Uygun zamanı beklemek, şiirdeki kişilerin düştüğü hatanın kendisidir.
Kolay
9"Bir bakış bile yeterken anlatmaya her şeyi" dizesinde "bakış" kelimesi neyi anlatmak için kullanılmıştır?
- A) Birine öfkeyle, kızgınlıkla bakmayı
- B) Bir şeyi dikkatle, uzun uzun incelemeyi
- C) Sevgiyi göstermenin küçük ve kolay bir yolunu
- D) Birinden bir şey saklamayı
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Sevgiyi göstermenin küçük ve kolay bir yolunu
Şair, sevgiyi anlatmak için tek bir bakışın bile yeteceğini söyleyerek bunun ne kadar kolay olduğunu vurgular. Kızgın bakış şiirin anlamına uymaz.
Kolay
10"Sevgilerde" şiirine göre şiirdeki kişilerin kalbini dolduran duyguların sonu ne olmuştur?
- A) Yakınlarına mektupla bildirilmiştir.
- B) Zamanla unutulup yok olmuştur.
- C) Yıllar sonra herkese anlatılmıştır.
- D) Söylenmeden kalplerinde kalmıştır.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Söylenmeden kalplerinde kalmıştır.
Şiirde "Kalbinizi dolduran duygular / Kalbinizde kaldı." denir; duygular dile getirilmemiştir. Unutulduklarına değil, içte saklı kaldıklarına vurgu yapılır.
Kolay
11"Siz geniş zamanlar umuyordunuz / Çirkindi dar vakitlerde bir sevgiyi söylemek." Bu dizelerde anlamca birbirine karşıt olan kelimeler hangileridir?
- A) geniş - dar
- B) zaman - vakit
- C) sevgi - söylemek
- D) umuyordunuz - çirkindi
Cevabı göster
Doğru cevap: A) geniş - dar
"Geniş" ile "dar" karşıt anlamlıdır; dizelerde bol vakit ile kısıtlı vakit karşılaştırılır. "Zaman" ve "vakit" ise eş anlamlıdır.
Kolay
12Şiirdeki "Çekingen, tutuk, saygılı." dizesinde geçen "tutuk" kelimesi hangi anlamda kullanılmıştır?
- A) Sözünü her yerde rahatça söyleyen
- B) Herkese karşı kaba ve sert davranan
- C) Duygusunu rahatça dile getiremeyen, sıkılgan
- D) Çok konuşan, sözü uzatan
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Duygusunu rahatça dile getiremeyen, sıkılgan
"Tutuk", konuşurken ya da duygusunu anlatırken rahat davranamayan kişiyi anlatır; "çekingen" kelimesiyle birlikte kullanılması da bunu destekler. "Rahatça söyleyen" ise karşıt anlamdadır.
Kolay
13"Sevgilerde" şiirinin konusu göz önüne alındığında aşağıdakilerden hangisi şiirin anahtar kelimelerinden biri olmaya en uygundur?
- A) Yolculuk
- B) Ertelemek
- C) Kahramanlık
- D) Doğa
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Ertelemek
Şiir, sevgiyi göstermeyi yarınlara bırakan insanları anlatır; "ertelemek" şiirin konusunu en iyi yansıtan kelimedir. Şiirde yolculuk ya da kahramanlıktan söz edilmez.
Kolay
14"Sevgilerde" şiirinde ağır basan duygu aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Uzun bir ayrılıktan sonra kavuşmanın coşkusu
- B) Haksızlığa karşı duyulan öfke
- C) Söylenmeden kalan sevgiler için duyulan hüzün ve pişmanlık
- D) Bilinmeyen bir tehlike karşısında duyulan korku
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Söylenmeden kalan sevgiler için duyulan hüzün ve pişmanlık
Şiir, zamanında söylenmeyen sevgileri ve geçen yılları anlatır; bu da hüzün ve pişmanlık uyandırır. Coşku ya da sevinç bildiren bir dize yoktur.
Kolay
15"Sevgilerde" şiirinin biçimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Dizelerin uzunlukları birbirinden farklıdır; şiir belli bir kalıba bağlı değildir.
- B) Şiir, her biri dört dizeden oluşan eşit dörtlüklerle yazılmıştır.
- C) Şiirin her dizesinin sonunda aynı söz tekrar edilir.
- D) Şiir iki dizelik bölümlerden oluşur.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Dizelerin uzunlukları birbirinden farklıdır; şiir belli bir kalıba bağlı değildir.
"Sevgilerde"de bazı dizeler kısa ("Sizi yanlış tanıdı."), bazıları uzundur; şiir eşit dörtlüklerle yazılmamıştır. Her dizenin sonunda tekrar eden bir söz de yoktur.
Kolay
16"Bütün yakınlarınız / Sizi yanlış tanıdı." dizelerinde yakınların yanlış tanıdığı kişiler nasıl kişilerdir?
- A) Yakınlarına karşı sevgisiz ve ilgisiz kişiler
- B) İçlerinde sevgi taşıdığı hâlde bunu göstermeyen kişiler
- C) Herkese sevgisini açıkça söyleyen kişiler
- D) Yakınlarından uzakta yaşamayı seven kişiler
Cevabı göster
Doğru cevap: B) İçlerinde sevgi taşıdığı hâlde bunu göstermeyen kişiler
Şiirdeki kişilerin kalbi sevgiyle doludur ama bunu söylemezler; yakınları onları sevgisiz sanır. "Sevgisiz ve ilgisiz" yargısı yakınların yanılgısıdır, gerçek değildir.
Kolay
17Ozan, Behçet Necatigil'in “Sevgilerde” adlı şiirini okumadan önce yalnızca başlığına bakarak şiirin içeriğini tahmin ediyor. Ozan'ın aşağıdaki tahminlerinden hangisi başlıktan çıkarılabilecek bir tahmindir?
- A) Şiirde bir yolculuk sırasında görülen yerler anlatılacaktır.
- B) Şiirde bir savaşın kahramanlarının yaşadıkları anlatılacaktır.
- C) Şiirde insanlar arasındaki sevgiyle ilgili duygular işlenecektir.
- D) Şiirde doğa olaylarının nasıl oluştuğu bilgi olarak verilecektir.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Şiirde insanlar arasındaki sevgiyle ilgili duygular işlenecektir.
Okuma öncesi tahmin başlıktaki ipuçlarına dayanır. “Sevgilerde” başlığı, şiirin insanların sevgileriyle ilgili duyguları işleyeceğini düşündürür. Yolculuk, savaş ya da doğa olaylarıyla ilgili tahminlerin başlıkta bir dayanağı yoktur.
Kolay
18“Sevgilerde” şiirini okuyan öğrenciler, şiir hakkında birer cümle yazıyor. Öğrencilerin yazdığı aşağıdaki cümlelerden hangisi nesnel bir yargı bildirir?
- A) Şiirde şair, seslendiği kişilere “siz” diye hitap etmektedir.
- B) Şiirin son dizeleri, okuyanı en çok hüzünlendiren bölümdür.
- C) Bu şiir, herkesin mutlaka okuması gereken bir şiirdir.
- D) Şiirdeki pişmanlık, insanın yaşayabileceği en derin acıdır.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Şiirde şair, seslendiği kişilere “siz” diye hitap etmektedir.
Nesnel yargı, kişisel görüş içermeyen ve doğruluğu metne bakılarak sınanabilen yargıdır. Şairin “siz” diye seslendiği şiir okunarak doğrulanabilir. Hangi bölümün en çok hüzünlendirdiği, şiirin herkesçe okunması gerektiği ya da pişmanlığın en derin acı olduğu kişiden kişiye değişen görüşlerdir; bu cümleler özneldir.
Orta
19Şiirde seslenilen insanlar, sevgilerini söylemek için hep geniş ve sakin zamanlar ummuşlardır. Koşuşturma içindeki kısa anlarda sevgiyi dile getirmek onlara yakışıksız gelmiştir. Şiire göre bu kişiler sevgilerini neden söylememiştir?
- A) Sevgiyi söylemeyi her zaman çirkin bulmuşlardır.
- B) Yakınlarının onları dinlemeyeceğini düşünmüşlerdir.
- C) Bunun için uygun ve geniş bir zaman beklemişlerdir.
- D) Söyleyecek güzel sözler bulamamışlardır.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Bunun için uygun ve geniş bir zaman beklemişlerdir.
Bu insanlar sevgilerini söylemek için hep daha uygun, geniş bir zaman beklemiş, o zaman da hiç gelmemiştir. "Sevgiyi söylemeyi her zaman çirkin bulmuşlardır" seçeneği çekicidir; ancak onlara yakışıksız gelen sevgiyi söylemek değil, onu dar ve telaşlı anlarda söylemektir.
Orta
20Şiirde şair, seslendiği insanlara yılların telaş içinde bu kadar çabuk geçeceğini hiç düşünmediklerini söyler. Onlar ise hep önlerinde uzun bir zaman olduğunu sanmışlardır. Şair bu sözle neye dikkat çekmektedir?
- A) Zamanın koşuşturma içinde fark edilmeden geçtiğine
- B) İnsanın her yıl daha telaşlı hâle geldiğine
- C) Yılların çok yavaş ve sıkıcı geçtiğine
- D) Geçmişin hiç önemli olmadığına
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Zamanın koşuşturma içinde fark edilmeden geçtiğine
Şair, gündelik telaş içinde yılların fark edilmeden, hızla geçip gittiğini vurgular. "İnsanın her yıl daha telaşlı hâle geldiği" seçeneği telaş sözcüğü nedeniyle çekicidir; ancak şair telaşın artmasından değil, telaş içinde zamanın hızla akmasından söz eder.
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.
