Millî Mücadele Yolu (Dinleme/İzleme)

Millî Mücadele
Atatürk
Çanakkale Zaferi
not alarak dinleme
sunu
geçiş ve bağlantı ifadeleri

Millî Mücadele hangi aşamalarla başlamıştır?

Millî Mücadele, Mustafa Kemal’in 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkmasıyla başlamış; Amasya Genelgesi, Erzurum ve Sivas kongreleri ve Büyük Millet Meclisi’nin açılmasıyla örgütlenmiştir. “Millî Mücadele Yolu” videosunda bu aşamalar sırasıyla anlatılır: Amasya Genelgesi Haziran 1919’da yayımlanmış, Erzurum Kongresi Temmuz 1919’da, Sivas Kongresi Eylül 1919’da toplanmış, Büyük Millet Meclisi 23 Nisan 1920’de Ankara’da açılmıştır. Video, not alarak dinleme gibi yöntemlerden biriyle izlenir; not almak olayları ve tarihleri doğru sıralamayı kolaylaştırır. Videonun konusu, ana fikri ve hazırlanış amacı belirlenir, aktarılan bilgilerin bir kaynağa dayanıp dayanmadığı sorgulanır. Konuşma bölümünde Çanakkale Zaferi ile ilgili şiir dizelerinden yola çıkılarak bir sunu hazırlanır. Tarihî bir konuyu anlatırken olayları zaman sırasına dizmek ve “önce, ardından, son olarak” gibi geçiş ifadeleri kullanmak dinleyicinin işini kolaylaştırır.

Millî Mücadele Yolu (Dinleme/İzleme): konu anlatımı ve özeti

Bu bölümde Millî Mücadele'nin aşamalarını anlatan bir video izlenir ve ardından Çanakkale Zaferi üzerine bir sunu hazırlanır. Amaç, tarihî bilgileri dikkatle dinleyip sıralamak ve bunları etkili bir konuşmayla aktarmaktır.

Mustafa Kemal 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkarak Millî Mücadele'yi başlatmıştır.
Ardından Amasya Genelgesi yayımlanmış (Haziran 1919), Erzurum Kongresi (Temmuz 1919) ve Sivas Kongresi (Eylül 1919) toplanmıştır.
Büyük Millet Meclisi 23 Nisan 1920'de Ankara'da açılmıştır.
Videoyu izlerken not almak, olayları ve tarihleri doğru sıralamayı kolaylaştırır; videonun konusu, ana fikri ve hazırlanış amacı belirlenir.
Aktarılan bilgilerin bir kaynağa dayanıp dayanmadığı sorgulanır.
Konuşma bölümünde Çanakkale Zaferi ile ilgili şiir dizelerinden yola çıkılarak bir sunu hazırlanır; beden dili, konuşma stratejileri ve geçiş-bağlantı ifadeleri değerlendirilir.

Unutma: Tarihî bir konuyu anlatırken olayları zaman sırasına göre dizmek ve "önce, ardından, son olarak" gibi geçiş ifadeleri kullanmak dinleyicinin işini kolaylaştırır.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 3 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Tarihî bir konuyu dinlerken bilgileri bir zaman çizelgesine yerleştirmek akılda tutmayı kolaylaştırır:

Defterine yatay bir çizgi çiz.
Videoda duyduğun her olayı tarihiyle birlikte çizginin üstüne, soldan sağa doğru yaz.
Her olayın altına bir anahtar kelime ekle: "başlangıç", "karar", "meclis" gibi.
Anlatırken çizgiyi takip et ve "önce, ardından, daha sonra, son olarak" ifadeleriyle olayları bağla.

Günlük hayattan: Bir arkadaşına geçen hafta sonunu anlatırken olayları sırasıyla anlatırsan seni kolayca izler; ortadan başlayıp geri dönersen kafası karışır.

Sık yapılan hata: Olayları önem sırasına göre dizmek. Doğrusu: Kronolojik sıralamada ölçüt yalnızca zamandır; en önemli olay değil, en önce yaşanan olay başa yazılır.

Derinleş

Bir harita uygulamasıyla Samsun, Amasya, Erzurum, Sivas ve Ankara arasındaki yolu çiz ve toplam uzaklığı hesapla. Bu yolun 1919'da hangi araçlarla, yaklaşık ne kadar sürede gidilmiş olabileceğini araştır ve bugünkü süreyle karşılaştır. Ulaşımın bu kadar zor olduğu bir dönemde haberleşme nasıl sağlanıyordu? Coğrafya ve tarih bilgilerini birleştirerek kısa bir sunu hazırla.

Bu konuda neler var?

Konuşma

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

Kolaydan Zora: 3 adımda çalış Konu testini çöz

Kolay
1Millî Mücadele'yi anlatan 40 dakikalık bir belgesel izleyecek olan Eda, ertesi gün sınıfta olayları ve tarihlerini doğru sırayla anlatacağı bir sunum yapacak. Eda'nın belgeseli izlerken en çok yararlanacağı dinleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Not alarak dinleme
- B) Yaratıcı dinleme
- C) Empati kurarak dinleme
- D) Eleştirel dinleme
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Not alarak dinleme
Olayları ve tarihleri yazıya geçirmek, onları unutmadan doğru sırayla aktarmayı kolaylaştırır; bu not alarak dinlemedir. Eleştirel dinleme de belgeseldeki bilgileri sorgulamaya yarar, ama Eda'nın asıl ihtiyacı bilgileri sırasıyla kayda geçirmektir.
Kolay
223 Nisan 1920'de açılan Büyük Millet Meclisi'nin ilk binası bugün müze olarak ziyaret ediliyor. Okul gezisinde bu müzeyi gören öğrenciler, Meclis'in neden İstanbul yerine bu şehirde açıldığını tartışıyor. Öğrencilerin gezdiği müze hangi şehirdedir?
- A) İstanbul
- B) Sivas
- C) Ankara
- D) Erzurum
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Ankara
Büyük Millet Meclisi 23 Nisan 1920'de Ankara'da açılmıştır; ilk Meclis binası bugün Ankara'da müzedir. Sivas da Millî Mücadele'nin önemli bir kongre şehri olduğu için çekici görünür, ama orada Meclis değil Sivas Kongresi toplanmıştır.
Kolay
3Bir belgeselde, Mustafa Kemal'in Bandırma Vapuru'yla Samsun'a ulaştığı gün anlatılıyor. Anlatıcı, bu günün bugün Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı olarak kutlandığını hatırlatıyor. Belgeselde sözü edilen gün aşağıdakilerden hangisidir?
- A) 23 Nisan 1920
- B) 19 Mayıs 1919
- C) 4 Eylül 1919
- D) 22 Haziran 1919
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 19 Mayıs 1919
Mustafa Kemal 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkarak Millî Mücadele'yi başlatmıştır; bu gün Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı olarak kutlanır. 23 Nisan 1920 de bir bayram günüdür, ama Meclis'in açılışını ve Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı'nı karşılar.
Kolay
4Kurtuluş Savaşı'nın aşamalarını sınıfta anlatacak olan Onur, olayları oluş sırasına göre aktarmak ve dinleyicilerin bu sırayı kolayca izlemesini sağlamak istiyor. Onur'un konuşmasında aşağıdaki ifade gruplarından hangisi bu amaca en uygundur?
- A) Örneğin, sözgelimi, mesela
- B) Ama, fakat, oysa
- C) Çünkü, bu yüzden, dolayısıyla
- D) Önce, ardından, son olarak
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Önce, ardından, son olarak
“Önce, ardından, son olarak” olayların sırasını gösteren geçiş ifadeleridir. “Çünkü, bu yüzden” grubu da olaylar arasındaki bağı kurduğu için çekici görünür, ama bu ifadeler sıra değil neden-sonuç bildirir.
Kolay
5“Millî Mücadele Yolu” videosunda Millî Mücadele'nin aşamaları anlatılır. Videoya göre Büyük Millet Meclisi hangi şehirde açılmıştır?
- A) Erzurum
- B) Sivas
- C) Amasya
- D) Ankara
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Ankara
Büyük Millet Meclisi 23 Nisan 1920'de Ankara'da açılmıştır. Sivas ve Erzurum'da kongreler toplanmış, Amasya'da ise genelge yayımlanmıştır.
Kolay
6“Millî Mücadele Yolu” videosunda Büyük Millet Meclisi'nin açılış tarihi de verilir. Meclis hangi tarihte açılmıştır?
- A) 29 Ekim 1914
- B) 17 Temmuz 1921
- C) 23 Nisan 1920
- D) 19 Mayıs 1919
Cevabı göster
Doğru cevap: C) 23 Nisan 1920
Meclis 23 Nisan 1920'de açılmıştır. 19 Mayıs 1919, Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkarak Millî Mücadele'yi başlattığı tarihtir.
Kolay
7Çanakkale Zaferi üzerine sunu yapan Defne, “Sunumun sonunda size kısa bir quiz yapacağım.” diyor. Öğretmeni, dilimize yerleşmemiş yabancı sözcük yerine Türkçesini kullanmasını istiyor. Defne “quiz” yerine hangi sözü kullanmalıdır?
- A) Kısa sınav
- B) Ödev
- C) Sunum
- D) Tartışma
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Kısa sınav
“Quiz” sözünün Türkçe karşılığı “kısa sınav”dır. “Tartışma” farklı bir etkinliği anlatır, anlamca uymaz.
Kolay
8Dinleme/izleme çalışmasının ardından yapılan konuşma bölümünde öğrencilerden hangi konuda bir sunu hazırlamaları istenmektedir?
- A) Samsun limanının tarihi
- B) Çanakkale Zaferi
- C) Erzurum'un coğrafi özellikleri
- D) Büyük Millet Meclisi'nin binası
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Çanakkale Zaferi
Konuşma bölümünde “Övün, ey Çanakkale” dizelerinden hareketle Çanakkale Zaferi ile ilgili bir sunu hazırlanması istenir. Diğer konular videoda geçen yerlerle ilgili olsa da sununun konusu değildir.
Kolay
9“Övün, ey Çanakkale, cihan durdukça övün! / Ömründe göstermedin bin düşmana bir düğün. / Sen bir büyük milletin savaşa girdiği gün, / Başına yüz milletin üşüştüğü yersin.” Bu dizelerdeki “cihan durdukça” sözüyle anlatılmak istenen hangisidir?
- A) Dünya var oldukça, sonsuza dek
- B) Yalnızca bir gün boyunca
- C) Savaş sürdüğü sürece
- D) Dünya dönmeyi bırakınca
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Dünya var oldukça, sonsuza dek
“Cihan durdukça”, dünya yerinde durdukça, yani dünya var oldukça anlamına gelir; şair Çanakkale'nin hep övünmesini ister. “Dünya dönmeyi bırakınca” yorumu sözü yanlış biçimde gerçek anlamıyla almaktadır.
Kolay
10“Millî Mücadele Yolu” videosu izlendikten sonra yapılacak çalışmalardan biri videonun konusunu belirlemektir. Bu videonun konusu hangisidir?
- A) Osmanlı Devleti'nin kuruluş dönemi
- B) Millî Mücadele'nin Samsun'dan Meclis'in açılışına uzanan aşamaları
- C) Cumhuriyet'in ilanından sonraki yenilikler
- D) Birinci Dünya Savaşı'nın Avrupa'daki cepheleri
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Millî Mücadele'nin Samsun'dan Meclis'in açılışına uzanan aşamaları
Video, Samsun'a çıkıştan genelge ve kongrelere, oradan Meclis'in açılışına kadar Millî Mücadele'nin aşamalarını anlatır. Cumhuriyet sonrası yenilikler videonun kapsamında değildir.
Kolay
11“Övün, ey Çanakkale, cihan durdukça övün! / Ömründe göstermedin bin düşmana bir düğün. / Sen bir büyük milletin savaşa girdiği gün, / Başına yüz milletin üşüştüğü yersin.” Bu dizelerde şair kime ya da neye seslenmektedir?
- A) Okuldaki öğrencilere
- B) Düşman ordularına
- C) Çanakkale'ye
- D) Bir komutana
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Çanakkale'ye
“Övün, ey Çanakkale” ve “Sen … yersin” ifadeleri şairin doğrudan Çanakkale'ye seslendiğini gösterir. Düşmanlardan söz edilir ama onlara seslenilmez.
Kolay
12“Millî Mücadele Yolu” videosunda geçen olaylardan hangisi Eylül 1919'da gerçekleşmiştir?
- A) Büyük Millet Meclisi'nin açılması
- B) Amasya Genelgesi'nin yayımlanması
- C) Erzurum Kongresi'nin toplanması
- D) Sivas Kongresi'nin toplanması
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Sivas Kongresi'nin toplanması
Sivas Kongresi Eylül 1919'da toplanmıştır. Erzurum Kongresi ondan önce, Temmuz 1919'da toplanmıştır.
Kolay
13Millî Mücadele Yolu videosunu izleyen Emre'nin aldığı aşağıdaki notlardan hangisi videonun konusu açısından gereksizdir?
- A) Meclis 23 Nisan 1920'de Ankara'da açıldı.
- B) Mustafa Kemal 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıktı.
- C) Videonun arka planında hafif bir müzik çalıyordu.
- D) Erzurum Kongresi Temmuz 1919'da toplandı.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Videonun arka planında hafif bir müzik çalıyordu.
Not alırken konuyla ilgili önemli bilgiler seçilir; arka plan müziği Millî Mücadele'nin aşamalarıyla ilgili bir bilgi değildir. Diğer notlar olayları ve tarihleri doğru biçimde kaydeder.
Kolay
14“Millî Mücadele Yolu” videosunda Millî Mücadele sürecinde Haziran 1919'da yayımlanan bir belgeden söz edilir. Bu belge hangisidir?
- A) Erzurum Kongresi kararları
- B) Meclisin açılış bildirisi
- C) Sivas Kongresi kararları
- D) Amasya Genelgesi
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Amasya Genelgesi
Haziran 1919'da yayımlanan belge Amasya Genelgesi'dir. Erzurum Kongresi Temmuz'da, Sivas Kongresi Eylül 1919'da toplanmıştır.
Kolay
15Çanakkale Zaferi ile ilgili sunu için verilen dizeler şunlardır: “Övün, ey Çanakkale, cihan durdukça övün! / Ömründe göstermedin bin düşmana bir düğün. / Sen bir büyük milletin savaşa girdiği gün, / Başına yüz milletin üşüştüğü yersin.” İlk dizede geçen “cihan” sözcüğünün anlamı hangisidir?
- A) Ordu
- B) Dünya
- C) Deniz
- D) Gökyüzü
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Dünya
Cihan, dünya demektir; şair Çanakkale'nin dünya var oldukça övünmesini ister. Deniz sözcüğü Çanakkale ile ilgili çağrışım yapsa da “cihan”ın anlamı değildir.
Kolay
16Aşağıdaki şehirlerin hangisinde Millî Mücadele sürecinde bir kongre toplanmıştır?
- A) Erzurum
- B) Ankara
- C) Samsun
- D) Amasya
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Erzurum
Erzurum'da Temmuz 1919'da kongre toplanmıştır. Samsun'a çıkılmış, Amasya'da genelge yayımlanmış, Ankara'da ise Meclis açılmıştır.
Kolay
17Çanakkale Zaferi konulu sunusunu hazırlayan Ali, konuşmasına bilgi vererek değil, “Övün, ey Çanakkale, cihan durdukça övün!” dizesini okuyarak başlamaya karar veriyor. Ali'nin sunusuna bir dizeyle başlamasının konuşmaya katkısı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Dinleyicilere savaşın tarihini ve sonuçlarını eksiksiz öğretmek
- B) Dinleyicilerin ilgisini çekip onları konuya duygusal olarak hazırlamak
- C) Sunuda anlatılacak bilgilerin kaynağını dinleyicilere göstermek
- D) Konuşmanın süresini kısaltıp sunuyu daha çabuk bitirmek
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Dinleyicilerin ilgisini çekip onları konuya duygusal olarak hazırlamak
Bir konuşmanın girişi dinleyicinin ilgisini çekmelidir. Coşkulu bir dize, dinleyicileri Çanakkale konusuna duygusal olarak hazırlar ve dikkatlerini toplar. Tek bir dize savaşın tarihini ve sonuçlarını öğretmez; bilgilerin kaynağı da değildir. Dize okumak konuşmayı kısaltmaz, tersine konuşmaya bir bölüm ekler.
Kolay
18Çanakkale Zaferi sunusunu hazırlayan Ece, değerlendirme formundaki “Sözcükleri anlamlarına uygun kullandım.” ölçütüne göre konuşma metnini gözden geçiriyor. Ece, “kutlamak” sözcüğünün sevinç veren bir olay için, “anmak” sözcüğünün ise saygıyla hatırlamak için kullanıldığını biliyor. Ece'nin metnindeki aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu iki sözcük anlamlarına uygun kullanılmıştır?
- A) Her yıl bu zaferi anar, şehitlerimizi coşkuyla kutlarız.
- B) Her yıl şehitlerimizi kutlar, zaferimizi de kutlarız.
- C) Her yıl bu zaferi kutlar, şehitlerimizi saygıyla anarız.
- D) Her yıl şehitlerimizi törenlerle kutlar, onları anarız.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Her yıl bu zaferi kutlar, şehitlerimizi saygıyla anarız.
“Kutlamak” sevinç veren olaylar (zafer, bayram) için, “anmak” saygıyla hatırlanan kişiler ve acı olaylar için kullanılır. Zafer kutlanır, şehitler anılır. Öteki üç cümlede “şehitlerimizi kutlamak” sözü geçer; şehitlik sevinilecek değil, saygıyla hatırlanacak bir durum olduğundan “kutlamak” sözcüğü bu cümlelerde anlamına uygun kullanılmamıştır.
Orta
19Çanakkale Savaşı'nı anlatan bir şiirde şu dizeler yer alıyor: “Dünyanın dört yanından gemiler geldi boğaza, / Tek bir siper karşıladı hepsini.” Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi vurgulanmıştır?
- A) Çanakkale'nin önemli bir ticaret limanı olduğu
- B) Çanakkale'de pek çok düşmana karşı savaşıldığı
- C) Savaşın kısa sürede barışla sona erdiği
- D) Çanakkale'ye birçok ülkeden göç edildiği
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Çanakkale'de pek çok düşmana karşı savaşıldığı
Dünyanın dört yanından gelen gemilere tek bir siperin karşı koyması, Çanakkale'de pek çok düşmana karşı savaşıldığını anlatır. Gemilerin boğaza gelmesi ticaret limanını çağrıştırabilir, ama “siper” sözcüğü gemilerin savaş için geldiğini gösterir.
Orta
20Okulun tarih kulübü, Samsun'a çıkıştan Meclis'in açılışına kadarki olayları tarihleriyle sırayla anlatan, harita ve belgelerle desteklenmiş kısa bir video hazırlıyor. Bu videonun hazırlanış amacı en çok aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bilgi vermek
- B) Bir ürünü tanıtmak
- C) Eğlendirmek
- D) Bir tartışma başlatmak
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Bilgi vermek
Tarihî olayları tarihleriyle, harita ve belgelerle aktaran bir video, izleyiciyi bilgilendirmek amacıyla hazırlanır. Videonun ilgi çekici olması izleyiciyi eğlendirebilir, ama belgelere dayanması asıl amacın bilgi vermek olduğunu gösterir.

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.