9. Sınıf Tarih · Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih
Tarih Araştırma ve Yazımında Dijital Dönüşüm
- dijitalleşme
- dijital tarih
- sayısallaştırma
- büyük veri
- meta veri
- veri madenciliği
- yapay zekâ
- hiper metin
Dijital tarih nedir ve nasıl yapılır?
Dijital tarih, bilgisayar ve genel ağ teknolojileriyle tarihsel kaynaklara ulaşma, onları inceleme ve sonuçları paylaşma yöntemidir. 1990'lardan itibaren yaygınlaşan genel ağ, akademik bilginin geniş kitlelere ulaşmasını ve arşiv belgelerine uzaktan erişimi kolaylaştırmıştır. Sonradan dijitalleştirilmiş kaynaklar taranarak bilgisayara aktarılan belgelerdir; doğuştan dijital kaynaklar ise genel ağ siteleri, e-kitaplar ve konum verileri gibi baştan dijital üretilenlerdir. Süreç; veri toplama, verileri PDF, JPEG ya da TIFF gibi biçimlere dijitalleştirme, meta veriyle kataloglama, analiz ve sonuçları harita ve grafiklerle paylaşma aşamalarından oluşur. Büyük veri, veri madenciliği, coğrafi bilgi sistemleri ve yapay zekâ ile incelenir. Yakın okuma tek bir belgeyi ayrıntılı incelemek, uzak okuma çok sayıda belgeyi bilgisayarla toplu çözümlemektir. Dijital tarih geleneksel tarih yazımının alternatifi değil, onu tamamlayan bir yöntemdir.
Tarih Araştırma ve Yazımında Dijital Dönüşüm: konu anlatımı ve özeti
Bilgisayar ve genel ağ teknolojileri, tarihçilerin kaynaklara ulaşma, onları inceleme ve sonuçları paylaşma biçimini köklü şekilde değiştirmiştir. Bu konu, dijital tarihin ne olduğunu ve hangi süreçlerle yapıldığını anlatır.
- 1990'lardan itibaren yaygınlaşan genel ağ, akademik bilginin geniş kitlelere ulaşmasını ve arşiv belgelerine uzaktan erişimi kolaylaştırmıştır.
- Dijital kaynaklar ikiye ayrılır: Sonradan dijitalleştirilmiş kaynaklar taranarak bilgisayara aktarılan yazılı ve görsel belgelerdir; doğuştan dijital kaynaklar ise genel ağ siteleri, e-kitaplar, dijital ses kayıtları ve konum verileri gibi baştan dijital üretilenlerdir.
- Dijital tarih süreci: araştırma ve veri toplama, verileri dijitalleştirme (PDF, JPEG, TIFF gibi biçimlere), verileri temizleyip meta veriyle kataloglama, analiz ve yorumlama, sonuçları harita ve grafiklerle paylaşma.
- Büyük veri; veri madenciliği, coğrafi bilgi sistemleri ve yapay zekâ gibi araçlarla incelenebilir. Böylece gözle fark edilmeyen ilişki ağları ortaya çıkar; binlerce kişinin mektuplaşma ağını gösteren projeler buna örnektir.
- Yakın okuma tek bir belgeyi ayrıntılı incelemektir; uzak okuma ise çok sayıda belgeyi bilgisayar yardımıyla toplu olarak çözümlemektir.
- Dijital tarih, geleneksel tarih yazımının alternatifi değil, onu tamamlayan bir yöntemdir. Bulut tabanlı ortamlar iş birlikli çalışmayı kolaylaştırır.
Unutma: Dijital ortamdaki her bilgi güvenilir değildir; telif haklarına uymak, kaynak belirtmek ve verinin doğruluğunu kontrol etmek dijital tarihte de zorunludur.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
Dijital tarihin ne olduğunu iki tür kaynakla ayırt et.
- Sonradan dijitalleştirilmiş kaynak: Eskiden kâğıt üzerinde olan bir belgenin taranıp bilgisayara aktarılmış hâli. Örnek: Bir arşivin internette yayımladığı eski bir gazete sayfası.
- Doğuştan dijital kaynak: Baştan dijital üretilen kaynak. Örnek: Bir okulun web sitesindeki duyurular ya da bir telefonla çekilen video.
Bir dijital kaynağı kullanmadan önce üç soru sor:
- Kim yayımladı? Bir arşiv, müze ya da üniversite mi, kimliği belirsiz bir hesap mı?
- Orijinali nerede? Belgenin asıl kopyasına ulaşılabiliyor mu?
- Değiştirilmiş olabilir mi? Görsel kırpılmış ya da düzenlenmiş mi?
Sık yapılan hata: Bir bilgiyi çok sayıda sitede gördüğün için doğru saymak. Doğrusu: Siteler birbirinden kopyalamış olabilir; bilginin ilk kaynağını bul.
Derinleş
Yapay zekâ araçları eski el yazmalarını okumak ya da eski fotoğrafları renklendirmek için kullanılıyor. Bu araçların tarihçiye sağladığı kolaylıkları ve getirdiği riskleri karşılaştıran bir tablo hazırla. Renklendirilmiş bir tarihî fotoğraf paylaşılırken bunun açıkça belirtilmesi neden önemlidir? Bilişim teknolojileri dersindeki bilgilerinle de bağ kurarak tartış.
Öğrenme çıktıları
Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.
TAR.9.1.4Dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazımının dönüşümüne etkisini değerlendirebilme
- a) Dijitalleşme öncesindeki ve dijital dönemdeki tarih araştırma ve yazım süreçlerini karşılaştırır.
- b) Tarih araştırma ve yazımında dijitalleşmeyle meydana gelen dönüşüme dair yargıda bulunur.
Sorular
Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.
Kolay
1Ankara, İzmir ve Van'daki üç üniversiteden tarihçiler, ortak bir proje için göç kayıtlarını aynı çevrim içi klasörde topluyor. Her biri belgelere aynı anda not ekleyebiliyor ve diğerlerinin yaptığı değişiklikleri anında görebiliyor. Bu örnek, bulut tabanlı ortamların tarih araştırmalarına hangi katkısını gösterir?
- A) Kaynak eleştirisini gereksiz kılması
- B) Arşiv belgelerini ortadan kaldırması
- C) İş birlikli çalışmayı kolaylaştırması
- D) Telif kurallarını geçersiz kılması
- E) Belgelere erişimi tek kişiyle sınırlaması
Cevabı göster
Doğru cevap: C) İş birlikli çalışmayı kolaylaştırması
Farklı kentlerdeki araştırmacıların aynı belgeler üzerinde eş zamanlı çalışabilmesi, bulut ortamlarının iş birliğini kolaylaştırdığını gösterir. Belgelerin çevrim içi olması kaynak eleştirisini gereksiz kıldığı izlenimi verebilir; oysa dijital belgeler de güvenilirlik açısından sorgulanmak zorundadır.
Kolay
2Bir tarih profesörü öğrencilik yıllarını şöyle anlatıyor: “Bir makaleye ulaşmak için şehir şehir kütüphane gezerdik. Genel ağ yaygınlaşıp üniversiteler makalelerini çevrim içi yayımlamaya başlayınca her şey değişti.” Akademik bilginin genel ağ aracılığıyla geniş kitlelere ulaşması hangi dönemden itibaren hız kazanmıştır?
- A) 1910'lu yıllar
- B) 1930'lu yıllar
- C) 1950'li yıllar
- D) 1970'li yıllar
- E) 1990'lı yıllar
Cevabı göster
Doğru cevap: E) 1990'lı yıllar
Genel ağ 1990'lı yıllarda yaygınlaşmış, akademik yayınların çevrim içi erişime açılması da bu dönemden itibaren hız kazanmıştır. 1970'li yıllarda bilgisayar ağları üzerine ilk çalışmalar yapılmıştır; ancak bu ağlar dar bir çevreyle sınırlıydı ve geniş kitlelere ulaşmamıştı.
Kolay
3Bir dijital arşiv sitesinde beş içerik bulunuyor: bir kurumun yalnızca sitede yayımladığı duyuru, yalnızca e-kitap olarak çıkmış bir roman, cep telefonuyla kaydedilmiş bir röportaj, 1500'lerden kalma bir fermanın tarayıcıdan geçirilmiş görüntüsü ve bir bilgisayar oyununun tanıtım videosu. Bu içeriklerden hangisi sonradan dijitalleştirilmiş bir kaynaktır?
- A) Kurumun sitedeki duyurusu
- B) E-kitap olarak çıkan roman
- C) Telefonla kaydedilen röportaj
- D) Fermanın taranmış görüntüsü
- E) Oyunun tanıtım videosu
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Fermanın taranmış görüntüsü
Ferman, kâğıt üzerinde üretilmiş ve yüzyıllar sonra taranarak dijital ortama aktarılmıştır; bu yüzden sonradan dijitalleştirilmiş bir kaynaktır. Telefonla kaydedilen röportaj da dijital bir kaynaktır; ancak baştan dijital olarak üretildiği için “doğuştan dijital” kaynak sayılır.
Kolay
4Bir araştırma ekibi, yaklaşık 300 yıllık mahkeme kayıtlarından oluşan milyonlarca sayfalık bir veri setini bilgisayar programlarıyla tarıyor. Program, hangi yıllarda miras davalarının arttığını ve bu artışın salgın yıllarıyla ilişkisini ortaya çıkarıyor. Ekibin kullandığı bu yöntem hangisidir?
- A) Paleografi
- B) Hiper metin
- C) Kaynakça
- D) Veri madenciliği
- E) Sözlü tarih
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Veri madenciliği
Çok büyük miktardaki verinin bilgisayar programlarıyla taranıp içindeki örüntü ve ilişkilerin ortaya çıkarılması veri madenciliğidir. Paleografi de eski kayıtlarla çalışır; fakat tek tek belgelerdeki yazıyı okumaya yöneliktir, milyonlarca sayfadaki eğilimleri bulmaya değil.
Kolay
5Bir arşivde eski belgeler tarayıcıdan geçirilerek bilgisayar ortamına aktarılıyor ve dosya olarak kaydediliyor. Aşağıdakilerden hangisi bu dosyaların kaydedilebileceği biçimlerden biridir?
- A) Mikrofilm
- B) Daktilo
- C) PDF
- D) Fotokopi
- E) Kil tablet
Cevabı göster
Doğru cevap: C) PDF
Dijitalleştirilen belgeler PDF, JPEG, TIFF gibi biçimlerde kaydedilir. Fotokopi de belgenin kopyasıdır ama kâğıt üzerinde olduğu için dijital bir dosya biçimi değildir.
Kolay
6Defne, bir arşivden aldığı tek bir fermanı satır satır okuyor; her kelimenin anlamını, kullanılan ifadeleri ve belgenin yazılış amacını ayrıntılı olarak inceliyor. Defne'nin kullandığı yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Uzak okuma
- B) Veri madenciliği
- C) Coğrafi bilgi sistemi
- D) Bulut tabanlı çalışma
- E) Yakın okuma
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Yakın okuma
Tek bir belgeyi ayrıntılı biçimde incelemek yakın okumadır. Uzak okuma ise çok sayıda belgeyi bilgisayar yardımıyla toplu olarak çözümlemektir; Defne tek belgeyle çalıştığı için bu yöntemi kullanmamaktadır.
Kolay
7Aşağıdakilerden hangisi “sonradan dijitalleştirilmiş” bir kaynaktır?
- A) Yalnızca elektronik ortamda yayımlanmış bir e-kitap
- B) Bir çevrim içi forumda yazılmış bir ileti
- C) Telefonla kaydedilmiş dijital bir ses dosyası
- D) Bir akıllı saatin tuttuğu konum verileri
- E) Taranarak bilgisayara aktarılmış eski bir gazete sayfası
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Taranarak bilgisayara aktarılmış eski bir gazete sayfası
Kâğıt üzerinde basılmış bir gazetenin taranıp bilgisayara aktarılması onu sonradan dijitalleştirilmiş kaynak yapar. E-kitap, forum iletisi, dijital ses kaydı ve konum verileri ise baştan dijital ortamda üretildiği için doğuştan dijitaldir.
Kolay
8Bir dijital arşiv projesinde belgelerdeki kişi, yer ve tarih bilgileri bilgisayarın tanıyabileceği biçimde bir kodlama diliyle işaretleniyor. Bu işleme ne ad verilir?
- A) Yakın okuma
- B) Kronoloji
- C) Paleografi
- D) Fotokopileme
- E) Etiketleme
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Etiketleme
Dijital tarih çalışmalarında veriler kodlama diliyle etiketlenir; bu işlem verilerin bilgisayarca tanınmasını ve aranmasını sağlar. Yakın okuma bir belgeyi ayrıntılı incelemektir, belgeyi işaretlemek değildir.
Kolay
9Bir arşivde binlerce el yazması belgenin bilgisayar tarafından okunması ve aranabilir metne dönüştürülmesi için bir proje yürütülüyor. Bu sayede araştırmacıların aylarca sürecek okuma işinin kısalması bekleniyor. Projede kullanılan ve araştırmacıların iş yükünü azaltan teknoloji aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Analog fotoğraf makineleri
- B) Daktilo
- C) Fiş kartları
- D) Yapay zekâ uygulamaları
- E) Mikrofon
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Yapay zekâ uygulamaları
Dijitalleştirme sonrasında ortaya çıkan büyük veriyi incelemek için yapay zekâ uygulamaları kullanılabilir ve bu, araştırmacıların iş yükünü azaltır. Fiş kartları geleneksel not alma aracıdır, belgeleri otomatik olarak okuyamaz.
Kolay
10Bir tarih kitabına göre genel ağ kullanımının yaygınlaşması, akademik bilginin geniş kitlelere ulaşmasını sağlamış ve tarih araştırmalarını önemli ölçüde etkilemiştir. Genel ağ kullanımı hangi yıllarda yaygınlaşmaya başlamıştır?
- A) 1900'lü yılların başında
- B) 1920'li yıllarda
- C) 1950'li yıllarda
- D) 2020'li yıllarda
- E) 1990'lı yıllarda
Cevabı göster
Doğru cevap: E) 1990'lı yıllarda
Genel ağ kullanımı 1990'lı yıllarda yaygınlaşmaya başlamış ve tarih araştırmalarını derinden etkilemiştir. 2020'li yıllar dijitalleşmenin çok ilerlediği bir dönemdir ama yaygınlaşmanın başlangıcı değildir.
Kolay
11Bir dijital tarih projesinde veriler toplanmış, dijitalleştirilmiş, düzenlenmiş, analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Dijital tarih sürecinde bundan sonra yapılması beklenen çalışma aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Araştırma konusunu ilk kez belirlemek
- B) Sonuçları harita ve grafiklerle paylaşmak
- C) Belgeleri ilk kez taramaya başlamak
- D) Toplanan verileri tamamen silmek
- E) Verileri kâğıda yazıp bilgisayardan kaldırmak
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Sonuçları harita ve grafiklerle paylaşmak
Dijital tarih sürecinin son aşamasında sonuçlar harita ve grafiklerle paylaşılır. Belgeleri taramak sürecin başındaki dijitalleştirme aşamasıdır, analiz ve yorumdan sonra yapılmaz.
Kolay
12Bir tarih kitabında analog ve dijital fotoğrafçılık karşılaştırılıyor. Analog makinelerin büyük ve ağır olduğu, fotoğraf çekmenin uzun sürdüğü ve fotoğrafı kâğıda aktarmanın zor olduğu anlatılıyor. Bu bilgilere göre dijital fotoğraf teknolojisinin getirdiği yenilik aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Fotoğraf makinelerinin daha ağır hâle gelmesi
- B) Fotoğrafların yalnızca kâğıda basılarak saklanabilmesi
- C) Anında görüntü elde edilebilmesi
- D) Hareketli nesnelerin hiç fotoğraflanamaması
- E) Fotoğraf çekme süresinin uzaması
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Anında görüntü elde edilebilmesi
Dijital fotoğraf teknolojisi sayesinde anında görüntü elde edilmeye başlanmıştır. Hareketli nesneleri net fotoğraflamanın imkânsız olması ise analog makinelerin bir sınırlılığıdır, dijital teknolojinin getirdiği bir özellik değildir.
Kolay
13Aşağıdakilerden hangisi büyük verinin incelenmesinde kullanılan dijital araçlardan biridir?
- A) Kil tablet
- B) Daktilo
- C) Fiş kartları
- D) Kurşun kalem
- E) Veri madenciliği
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Veri madenciliği
Büyük veri; veri madenciliği, coğrafi bilgi sistemleri ve yapay zekâ gibi araçlarla incelenir. Fiş kartları geleneksel araştırmada not almak için kullanılır, dijital bir analiz aracı değildir.
Kolay
14Bir tarihçi, Orta Çağ'daki kervan yollarının güzergâhlarını, yollar üzerindeki hanları ve bu hanlar arasındaki mesafeleri sayısal bir harita üzerinde göstermek istiyor. Tarihçinin bu amaçla kullanması en uygun dijital araç aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Coğrafi bilgi sistemleri
- B) Kelime işlem programı
- C) Hesap makinesi
- D) Sesli kayıt cihazı
- E) Fotokopi makinesi
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Coğrafi bilgi sistemleri
Coğrafi bilgi sistemleri, verilerin harita üzerinde konumlarıyla birlikte gösterilmesini ve çözümlenmesini sağlar. Kelime işlem programı metin yazmak içindir, mekânsal verileri haritalamaz.
Kolay
15Van'da yaşayan bir üniversite öğrencisi, İstanbul'daki bir arşivde bulunan ve dijitalleştirilmiş belgeleri evindeki bilgisayardan inceleyerek ödevini hazırlıyor. Bu durum dijitalleşmenin tarih araştırmalarına hangi katkısını gösterir?
- A) Arşiv belgelerine uzaktan erişimi kolaylaştırması
- B) Arşivlerin tamamen kapatılmasına yol açması
- C) Belgeleri okumayı gereksiz hâle getirmesi
- D) Araştırmacıların arşiv belgelerini değiştirebilmesi
- E) Belgelerin yalnızca İstanbul'dan incelenebilmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Arşiv belgelerine uzaktan erişimi kolaylaştırması
Dijitalleştirme sayesinde araştırmacılar arşive gitmeden belgelere uzaktan ulaşabilmektedir. Dijitalleşme belgeleri okumayı gereksiz kılmaz; öğrenci belgeleri yine okuyup incelemektedir.
Kolay
16Kaan, bir çevrim içi forumda bir padişahın bir savaşı tek başına kazandığını iddia eden bir yazı okuyor. Yazıda hiçbir kaynak gösterilmemiş. Kaan'ın bu bilgiyi ödevinde kullanmadan önce yapması gereken en uygun davranış aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Genel ağda yayımlandığı için bilgiyi doğru kabul etmek
- B) Bilgiyi güvenilir kaynaklarla karşılaştırıp doğruluğunu kontrol etmek
- C) Yazıyı kaynak göstermeden ödevine aynen kopyalamak
- D) Forumdaki beğeni sayısına bakarak karar vermek
- E) Bilgiyi arkadaşlarına sorarak kesinleştirmek
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Bilgiyi güvenilir kaynaklarla karşılaştırıp doğruluğunu kontrol etmek
Dijital ortamdaki her bilgi güvenilir değildir; Kaan bilgiyi güvenilir kaynaklarla karşılaştırarak doğrulamalıdır. Beğeni sayısı bir bilginin ne kadar sevildiğini gösterir, doğru olup olmadığını göstermez.
Kolay
17Bir tarih kulübünde öğrenciler beş araştırma sorusu hazırlıyor. Öğretmen, bu sorulardan dördünün uzak okumayla, yalnız birinin yakın okumayla cevaplanmaya uygun olduğunu söylüyor. Buna göre aşağıdaki araştırma sorularından hangisi yakın okumayla cevaplanmaya uygundur?
- A) Elli yıl boyunca çıkan gazetelerde “göç” sözcüğü hangi yıllarda sıklaşmıştır?
- B) Bir sadrazam, padişaha yazdığı mektupta yenilgiyi hangi ifadelerle açıklamıştır?
- C) Üç yüzyıllık mahkeme kayıtlarında en çok hangi tür davalar görülmüştür?
- D) Binlerce seyyah notunda hangi kentlerin adı en sık birlikte anılmıştır?
- E) On bin vergi kaydına göre hangi köylerin nüfusu yıllar içinde azalmıştır?
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Bir sadrazam, padişaha yazdığı mektupta yenilgiyi hangi ifadelerle açıklamıştır?
Yakın okuma tek bir belgenin ayrıntılı incelenmesi, uzak okuma ise çok sayıda belgenin bilgisayar yardımıyla toplu olarak çözümlenmesidir. Tek bir mektupta kullanılan ifadeleri ve bunların anlamını çözmek, belgeyi satır satır okumayı gerektirir. Öteki sorular binlerce gazete sayısını, kaydı ya da notu birlikte taramayı gerektirir; bunlar gözle tek tek okunarak değil, bilgisayar yardımıyla toplu çözümlemeyle cevaplanır.
Kolay
18“Kültür Envanteri” adlı dijital projenin veri tabanına Türkiye ve Balkanlardaki 30.000'in üzerinde kültür varlığı eklenmiş, bu varlıklar çeşitli başlıklar altında sınıflandırılmıştır. Projenin sitesini kullanan Aylin, on binlerce kayıt arasından yalnız kütüphane türündeki yapıları birkaç saniyede listeleyebilmiştir. Aylin'in bu listeyi kısa sürede elde edebilmesi aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?
- A) Kayıtların başlıklar altında sınıflandırılması, süzerek aramaya imkân verir.
- B) Kayıt sayısının çok yüksek olması, aranan yapının bulunmasını hızlandırır.
- C) Kayıtlara fotoğraf eklenmesi, yapıların türünü kendiliğinden ayırt ettirir.
- D) Kayıtların gönüllülerce girilmiş olması, arama sonuçlarını kısaltır.
- E) Kayıtların eklenme tarihine göre sıralanması, yapıların türünü belirler.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Kayıtların başlıklar altında sınıflandırılması, süzerek aramaya imkân verir.
Dijital tarih sürecinde veriler yalnız dijital ortama aktarılmaz; sınıflandırılır ve birbiriyle ilişkilendirilir. Kayıtlar tür, yer ya da dönem gibi başlıklara bağlandığında filtreleme yapılabilir; Aylin de “kütüphane” başlığıyla süzerek sonuca ulaşmıştır. Kayıt sayısının çokluğu aramayı kolaylaştırmaz, sınıflandırma yoksa zorlaştırır (B). Fotoğraf eklenmesi ya da kayıtların eklenme tarihine göre sıralanması, yapının türünü kendiliğinden belirlemez (C, E). Kayıtları kimin girdiği arama sonucunu etkilemez (D).
Orta
19Barış, sosyal medyada “1900'lerin başında İstanbul” açıklamasıyla paylaşılan bir fotoğrafı ödevinde kullanmak istiyor. Önce fotoğrafın hangi arşivden geldiğini, kim tarafından ve ne zaman çekildiğini araştırıyor; fotoğraftaki otomobillerin açıklamadaki tarihle uyuşmadığını görünce onu kullanmaktan vazgeçiyor. Barış'ın bu davranışı dijital tarihte hangi ilkeye uygundur?
- A) Verileri bulutta depolama
- B) Belgeleri hiper metne dönüştürme
- C) Verinin doğruluğunu kontrol etme
- D) Uzak okuma yöntemini kullanma
- E) Verileri haritayla eşleştirme
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Verinin doğruluğunu kontrol etme
Barış, dijital ortamda bulduğu bir görselin kaynağını ve tarihini sınayarak verinin doğruluğunu kontrol etmiştir. Uzak okuma da dijital tarihte kullanılan bir yöntemdir; ancak çok sayıda metni bilgisayarla toplu incelemeyi anlatır, tek bir görselin doğrulanmasını değil.
Orta
20Bir dijital tarih projesinde ekip önce konuyla ilgili belgeleri topluyor, ardından bunları tarayıp dijital ortama aktarıyor. Sonra hatalı ve tekrarlanan kayıtları ayıklayıp her belgeye tarih, yer ve konu etiketleri vererek bir katalog oluşturuyor. Ekibin bu aşamadan hemen sonra yapması gereken iş hangisidir?
- A) Verileri analiz edip yorumlamak
- B) Yeni belgeler toplamaya başlamak
- C) Belgeleri yeniden taramak
- D) Sonuçları kamuoyuyla paylaşmak
- E) Araştırma konusunu belirlemek
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Verileri analiz edip yorumlamak
Dijital tarih sürecinde veri toplama, dijitalleştirme ve temizleme-kataloglama aşamalarından sonra analiz ve yorumlama gelir. Sonuçları paylaşmak da sürecin bir parçasıdır; ancak paylaşılacak bir sonuç ancak veriler analiz edilip yorumlandıktan sonra ortaya çıkar.
Ders videoları
MEB'in 9. sınıf Tarih örnek ders anlatımları. Tüm videolar (4)
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.