Tarım Devrimi’nin Eski Çağ’a Etkileri

tarım devrimi
neolitik çağ
yerleşik hayat
artı ürün
özel mülkiyet
iş bölümü
saban
takas

Tarım Devrimi'nin Eski Çağ'a etkileri nelerdir?

Tarım Devrimi, insanların bitki ve hayvanları evcilleştirerek avcı-toplayıcı yaşamdan üretime ve yerleşik hayata geçtiği büyük dönüşümdür. Tarım ilk olarak yaklaşık MÖ 10.000'de Mezopotamya'da buğdayla başladı; daha sonra Asya'nın güneydoğusunda pirinç, Orta Amerika'da mısır evcilleştirildi. Saban, orak, çapa ve çömlek gibi araçlar üretimi ve depolamayı kolaylaştırdı. Tarımın sonucunda nüfus arttı, Çatalhöyük gibi kalıcı yerleşimler kuruldu ve taşınmaz mal edinmeyle özel mülkiyet doğdu. İhtiyaçtan fazla üretilen artı ürün depolanmaya başlandı, takas ve iş bölümü arttı, tüccarlık gibi tarım dışı meslekler ortaya çıktı. Yöneticiler, din görevlileri, askerler, çiftçiler ve tüccarlar gibi sosyal sınıflar oluştu. Artı ürünü kayıt altına alma ihtiyacı yaklaşık MÖ 3200'de yazının icadını hazırladı. Tarım Devrimi bir anda ve tek bir yerde değil, farklı bölgelerde farklı zamanlarda gerçekleşti.

Tarım Devrimi’nin Eski Çağ’a Etkileri: konu anlatımı ve özeti

Tarım Devrimi, insanların bitki ve hayvanları evcilleştirerek avcı-toplayıcı yaşamdan üretime ve yerleşik hayata geçtiği büyük dönüşümdür. Köylerden kentlere, kentlerden devletlere uzanan Eski Çağ medeniyetlerinin temeli bu süreçte atılmıştır.

Tarih öncesi çağlar: Paleolitik Çağ'da avcılık-toplayıcılık ve kaba taş aletler, Mezolitik Çağ'da mikrolitler ve köpeğin evcilleştirilmesi, Neolitik Çağ'da tarım ve çanak-çömlek, ardından bakır, tunç ve demirin kullanıldığı Maden Çağları görülür.
Tarım ilk olarak yaklaşık MÖ 10.000'de Mezopotamya'da buğdayla başladı. Daha sonra Asya'nın güneydoğusunda pirinç, Orta Amerika'da ise mısır evcilleştirildi. Bu bölgelerde tarım birbirinden bağımsız gelişti ve iklim ile toprak hangi bitkinin seçileceğini belirledi.
Saban, orak, çapa, el değirmeni taşı ve çömlek gibi araçlar üretimi ve depolamayı kolaylaştırdı. Hayvanların evcilleştirilmesiyle hayvancılık da yaygınlaştı.
Sonuçlar: nüfus arttı, Çatalhöyük gibi kalıcı yerleşimler kuruldu, taşınmaz mal edinmeyle özel mülkiyet doğdu, ihtiyaçtan fazla üretilen artı ürün depolanıp korunmaya başlandı.
Ekonomi çeşitlendi: komşular arasında takas başladı, iş bölümü arttı ve tüccarlık gibi tarım dışı meslekler ortaya çıktı.
Yöneticiler, din görevlileri, askerler, çiftçiler ve tüccarlar gibi sosyal sınıflar oluştu; artı ürünü kayıt altına alma ihtiyacı da yazının icadını hazırladı (yaklaşık MÖ 3200).
Tarım Devrimi’nin neden-sonuç zinciri: tarım → yerleşik hayat → artı ürün ve özel mülkiyet → iş bölümü ve sınıflar → yazı

Unutma: Tarım Devrimi bir anda ve tek bir yerde olmadı; farklı bölgelerde farklı zamanlarda, uzun bir süreç içinde gerçekleşti.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 3 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Tarım Devrimi'nin etkilerini bir zincir gibi düşün; her halka bir sonrakini doğurur.

İnsanlar tohum ekmeyi ve hayvan evcilleştirmeyi öğrendi.
Tarlanın başında kalmak gerektiği için yerleşik hayata geçildi.
Yiyecek düzenli olunca nüfus arttı, köyler büyüdü.
İhtiyaçtan fazla ürün (artı ürün) çıktı; bu ürün depolandı ve korunması gerekti.
Artı ürün başka mallarla takas edildi; iş bölümü ve tüccarlık gibi yeni meslekler doğdu.
Malları kaydetme ihtiyacı yazının icadına zemin hazırladı.

Günlük hayattan: Bugün bir köyde fazla domates yetiştiren biri onu pazarda satar; Tarım Devrimi'nden sonraki takas da aynı ihtiyaçtan doğmuştur.

Sık yapılan hata: Tarımın her yerde aynı anda başladığını sanmak. Doğrusu: Mezopotamya'da buğday, Asya'nın güneydoğusunda pirinç, Orta Amerika'da mısır farklı zamanlarda ve birbirinden bağımsız olarak evcilleştirildi.

Derinleş

Bugün yediğin bir öğündeki besinlerden üçünü seç (ekmek, pirinç, patates gibi). Bu bitkilerin ilk nerede evcilleştirildiğini araştır ve bir dünya haritasında göster. Bitkilerin dünyaya yayılmasında ticaret ve göçün rolü ne oldu? Coğrafya dersindeki iklim bilgilerinle, her bitkinin neden o bölgede ortaya çıktığını açıkla.

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

TAR.9.2.1Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere
- a) Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkisini zaman ve mekân açısından karşılaştırır.
- b) Tarım Devrimi’nin Eski Çağ medeniyetlerindeki yerleşmeye ve ekonomik faaliyetlere etkileriyle ilgili yargıda bulunur.

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

Kolaydan Zora: 3 adımda çalış Konu testini çöz

Kolay
1Antalya yakınlarındaki Karain Mağarası'nda yapılan kazılarda yontma taştan el baltaları, kesici aletler ve yabani hayvan kemikleri bulunmuştur. Bu en eski katmanlarda tahıl ambarına, evcil hayvan kalıntısına ya da kalıcı bir köy yapısına rastlanmamıştır. Bu bulgulara göre mağarada yaşayan insanların temel geçim yolu hangisidir?
- A) Tarım ve hayvancılık
- B) Ticaret ve madencilik
- C) Dokumacılık ve takas
- D) Çiftçilik ve çömlekçilik
- E) Avcılık ve toplayıcılık
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Avcılık ve toplayıcılık
Yontma taş aletler ve yabani hayvan kemikleri, tarım yapılmayan Paleolitik Çağ'da insanların avcılık ve toplayıcılıkla geçindiğini gösterir. Tarım ve hayvancılık seçeneği yanlıştır; çünkü evcil hayvan ve tahıl ambarı bulunmaması üretime dayalı bir yaşamın henüz başlamadığını gösterir.
Kolay
2Bir Neolitik köyde aileler, hasattan sonra kendi ihtiyaçlarını karşıladıktan sonra elde kalan buğdayı kil ambarlarda saklıyor. Kurak geçen bir yılda bu ambarlardaki tahıl, köyün açlıktan kurtulmasını sağlıyor. Ambarlarda saklanan bu ürüne ne ad verilir?
- A) Artı ürün
- B) Ganimet
- C) Takas
- D) Haraç
- E) Vergi
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Artı ürün
İhtiyaçtan fazla üretilip depolanan ürüne artı ürün denir; Tarım Devrimi'nden sonra ortaya çıkmıştır. Takas da artı ürünle ilişkilidir; fakat takas, fazla ürünün başka bir ürünle değiştirilmesi işlemidir, saklanan ürünün kendisi değildir.
Kolay
3Bir kazı ekibi, bir höyüğün üst katmanında evcil buğday taneleri, taş oraklar ve pişmiş topraktan kaplar buluyor. Daha alttaki katmanlarda ise yalnızca yabani hayvan kemikleri ve yontma taştan aletler ele geçiyor. Evcil tahılın ve çanak çömleğin görüldüğü bu üst katman hangi çağa aittir?
- A) Neolitik Çağ
- B) Paleolitik Çağ
- C) Mezolitik Çağ
- D) Demir Çağı
- E) Tunç Çağı
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Neolitik Çağ
Tarımın, hayvanların evcilleştirilmesinin ve çanak çömlek yapımının başladığı çağ Neolitik Çağ'dır. Mezolitik Çağ, avcılıktan üretime geçişin hazırlandığı bir ara dönemdir; ancak o dönemde evcil tahıla dayalı tarım ve yaygın çanak çömlek henüz yoktur.
Kolay
4Konya Ovası'nda yer alan bir yerleşimde evlerin birbirine bitişik yapıldığı, aralarında sokak bulunmadığı ve evlere damdaki açıklıklardan merdivenle girildiği anlaşılmıştır. Duvar resimleri ve tahıl kalıntıları, burada tarımla geçinen kalabalık bir topluluğun yaşadığını gösterir. Sözü edilen Neolitik Çağ yerleşimi hangisidir?
- A) Sardes
- B) Gordion
- C) Tuşpa
- D) Hattuşa
- E) Çatalhöyük
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Çatalhöyük
Konya Ovası'ndaki, bitişik evleri ve damdan girişleriyle tanınan Neolitik yerleşim Çatalhöyük'tür. Hattuşa da Orta Anadolu'da önemli bir merkezdir; ancak Hititlerin başkentidir ve Neolitik Çağ'dan çok sonra, Tunç Çağı'nda öne çıkmıştır.
Kolay
5Aşağıdakilerden hangisi Anadolu'daki Neolitik Çağ yerleşimlerinden biri değildir?
- A) Çatalhöyük
- B) Hacılar
- C) Cafer Höyük
- D) Yarımburgaz Mağarası
- E) Aşıklı Höyük
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Yarımburgaz Mağarası
Çatalhöyük, Hacılar, Cafer Höyük ve Aşıklı Höyük Anadolu'nun başlıca Neolitik Çağ yerleşimleridir. Yarımburgaz Mağarası ise Paleolitik Çağ'a ait önemli bir yerleşimdir.
Kolay
6Maden Çağları bakır, tunç ve demir olmak üzere üç döneme ayrılır. Maden Çağları'nda insanların kullandığı ilk maden aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Demir
- B) Bakır
- C) Tunç
- D) Kalay
- E) Altın
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Bakır
İnsanların kullandığı ilk maden bakırdır; bakırın dayanıksız olması onun yerini tunca bırakmasına yol açmıştır. Kalay da tunç yapımında kullanılır ama tek başına ilk maden dönemi değildir.
Kolay
7Bir müze rehberi bir salonu şöyle tanıtıyor: “Bu salondaki insanlar genellikle mağaralarda yaşadı, avcılık ve toplayıcılıkla geçindi, ateşi kontrol altına aldı ve taştan kaba aletler kullandı. Mağara duvarlarına yaptıkları resimler de burada sergileniyor.” Rehberin anlattığı çağ aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Neolitik Çağ
- B) Paleolitik Çağ
- C) Tunç Çağı
- D) Demir Çağı
- E) Tarih çağları
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Paleolitik Çağ
Mağarada yaşama, avcılık-toplayıcılık, ateşin kontrolü ve kaba taş aletler Paleolitik Çağ'ın özellikleridir. Neolitik Çağ'da ise tarıma ve yerleşik hayata geçilmiştir.
Kolay
8Tarım Devrimi sonrasında yöneticiler, din görevlileri, askerler, çiftçiler ve tüccarlar gibi sosyal sınıflar oluşmuştur. Aşağıdakilerden hangisi bu dönemde oluşan sosyal gruplardan biri değildir?
- A) Din görevlileri
- B) Fabrika işçileri
- C) Askerler
- D) Çiftçiler
- E) Tüccarlar
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Fabrika işçileri
Din görevlileri, askerler, çiftçiler ve tüccarlar Tarım Devrimi sonrasında oluşan sosyal sınıflardandır. Fabrika işçileri ise çok sonraki bir dönemde, sanayinin gelişmesiyle ortaya çıkan bir gruptur.
Kolay
9Tarım Devrimi'nin insan yaşamında yarattığı en temel değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Avcılığın insanlar tarafından keşfedilmesi
- B) İnsanların mağaralarda yaşamaya başlaması
- C) Taştan ilk kaba aletlerin yapılması
- D) Besin toplayıcılıktan besin üretimine geçilmesi
- E) Ateşin ilk kez kullanılması
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Besin toplayıcılıktan besin üretimine geçilmesi
Tarım Devrimi'yle insanlar bitki ve hayvanları evcilleştirerek besinlerini kendileri üretmeye başlamıştır. Avcılık ve ilk kaba taş aletler Tarım Devrimi'nden çok önce, Paleolitik Çağ'da vardır.
Kolay
10Tarım; Mezopotamya'da buğdayla, Asya'nın güneydoğusunda pirinçle başlamış ve farklı bölgelerde birbirinden bağımsız gelişmiştir. Orta Amerika'da evcilleştirilen temel ürün aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Buğday
- B) Pirinç
- C) Arpa
- D) Mısır
- E) Zeytin
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Mısır
Orta Amerika'da evcilleştirilen temel ürün mısırdır. Buğday ilk kez Mezopotamya'da evcilleştirilmiştir; Orta Amerika'nın ürünü değildir.
Kolay
11Tarım Devrimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Bütün dünyada aynı yıl içinde gerçekleşmiştir
- B) Yalnızca Orta Amerika'da gerçekleşip oradan yayılmıştır
- C) Birkaç gün içinde tamamlanan ani bir değişimdir
- D) Farklı bölgelerde farklı zamanlarda, uzun bir süreçte gerçekleşmiştir
- E) Yazının icadından sonra başlamıştır
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Farklı bölgelerde farklı zamanlarda, uzun bir süreçte gerçekleşmiştir
Tarım Devrimi bir anda ve tek bir yerde olmamış; farklı bölgelerde farklı zamanlarda, uzun bir süreçte gerçekleşmiştir. Tarım yaklaşık MÖ 10.000'de başlamış, yazı ise yaklaşık MÖ 3200'de icat edilmiştir; bu yüzden yazıdan sonra başladığı söylenemez.
Kolay
12Bir Neolitik köyde hasat zamanı gelmiştir. Köylüler olgunlaşan buğday saplarını kesip demetler hâlinde topluyor. Köylülerin bu iş için kullandığı araç aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Orak
- B) Saban
- C) Çapa
- D) El değirmeni taşı
- E) Çömlek
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Orak
Ekinleri biçmek için orak kullanılır. El değirmeni taşı da tahılla ilgilidir ama hasat edilmiş taneleri öğütmek için kullanılır, sapları kesmek için değil.
Kolay
13Tarım Devrimi sürecinde insanlar bitkilerin yanında koyun, keçi, sığır gibi hayvanları da evcilleştirmiştir. Bu gelişme aşağıdaki ekonomik faaliyetlerden hangisinin yaygınlaşmasını sağlamıştır?
- A) Hayvancılık
- B) Madencilik
- C) Denizcilik
- D) Bankacılık
- E) Sanayi
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Hayvancılık
Hayvanların evcilleştirilmesiyle hayvancılık yaygınlaşmıştır. Madencilik ise Maden Çağları'nda bakır, tunç ve demirin işlenmesiyle gelişmiştir; hayvanların evcilleştirilmesiyle ilgili değildir.
Kolay
14Tarım Devrimi'yle birlikte üretimi kolaylaştıran yeni araçlar kullanılmaya başlanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi toprağı sürüp ekime hazırlamak için kullanılan araçtır?
- A) El değirmeni taşı
- B) Çömlek
- C) Orak
- D) Saban
- E) Mikrolit
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Saban
Saban toprağı sürmek için kullanılır. Orak da bir tarım aracıdır ama toprağı hazırlamak için değil, ekinleri biçmek için kullanılır.
Kolay
15Bir Neolitik köyde ihtiyacından fazla buğday üreten bir aile, komşu köydeki bir çömlekçiden birkaç kap alıyor ve karşılığında ona buğday veriyor. Bu alışverişte para kullanılmadan yapılan değiş tokuşa ne ad verilir?
- A) Vergi
- B) Kira
- C) Takas
- D) Miras
- E) Faiz
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Takas
Malın para kullanılmadan başka bir malla değiştirilmesine takas denir; Tarım Devrimi'nden sonra komşular arasında takas başlamıştır. Vergi ise bir yönetime ödenen paydır, iki üretici arasındaki değiş tokuş değildir.
Kolay
16Neolitik Çağ'ın önemli özelliklerinden biri çanak-çömlek yapımıdır. Çanak-çömleğin bu dönemde yaygınlaşmasının tarımla ilgili en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Avlanmak için daha keskin aletlere duyulan ihtiyaç
- B) Mağara duvarlarına resim yapma isteği
- C) Ateşin ilk kez kontrol altına alınması
- D) Madenlerin işlenip silah yapılması
- E) Elde edilen ürünlerin saklanıp depolanması ihtiyacı
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Elde edilen ürünlerin saklanıp depolanması ihtiyacı
Tarımla birlikte elde edilen ürünlerin saklanması gerekmiş, çömlekler de depolamayı kolaylaştırmıştır. Ateşin kontrolü Paleolitik Çağ'a ait bir gelişmedir, çömlek yapımının nedeni değildir.
Kolay
17Bir ders kitabında tarih öncesi çağlarla ilgili şu bilgiler veriliyor: – Paleolitik Çağ: MÖ 600.000 – MÖ 12.000 – Mezolitik Çağ: MÖ 12.000 – MÖ 10.000 – Neolitik Çağ (tarımın başlaması): MÖ 10.000 – MÖ 5500 – Maden Çağları: MÖ 5500'de başlar, yazının icadından sonra da sürer. – Yazının icadı: MÖ 3200 Bu bilgilere göre aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
- A) Mezolitik Çağ, Neolitik Çağ'dan daha uzun bir süreyi kapsamıştır.
- B) Madenler, tarımın başlamasından önce kullanılmaya başlanmıştır.
- C) Maden Çağları, yazının icat edilmesiyle birlikte sona ermiştir.
- D) Yazı, tarımın başlamasından binlerce yıl sonra icat edilmiştir.
- E) Tarım, Paleolitik Çağ'ın ortalarına doğru yapılmaya başlanmıştır.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Yazı, tarımın başlamasından binlerce yıl sonra icat edilmiştir.
Tarım MÖ 10.000'de, yazı ise MÖ 3200'de ortaya çıkmıştır; arada yaklaşık 6.800 yıl vardır. Mezolitik Çağ 2.000 yıl, Neolitik Çağ 4.500 yıl sürmüştür (A yanlış). Madenlerin kullanımı MÖ 5500'de, yani tarımdan sonra başlar (B yanlış). Maden Çağları yazının icadından sonra da sürer (C yanlış). Tarım, Paleolitik Çağ'da değil, Neolitik Çağ'ın başında görülür (E yanlış). Bu çağların farklı coğrafyalarda farklı zamanlarda yaşandığı da unutulmamalıdır.
Kolay
18Bir müzede, Eski Mısır'a ait bir mezardan çıkarılmış küçük bir model sergileniyor. Modelde bir çiftçi, öküzlerin çektiği sabanla tarlasını sürerken gösterilmiştir. Bu model, Tarım Devrimi'yle başlayan gelişmelerle ilgili aşağıdakilerden hangisini gösterir?
- A) Tarım yapan toplumlarda avcılığın bütünüyle bırakıldığını
- B) Evcilleştirilen hayvanların gücünden üretimde yararlanıldığını
- C) Sabanın, tarımın başladığı ilk günden beri kullanıldığını
- D) Hayvancılığın tarımdan daha önemli bir geçim yolu olduğunu
- E) Tarım aletlerinin yapımında yalnız madenlerin kullanıldığını
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Evcilleştirilen hayvanların gücünden üretimde yararlanıldığını
Tarım Devrimi sürecinde bitkilerin yanında hayvanlar da evcilleştirilmiştir. Öküzlerin çektiği saban, evcil hayvanların yalnız et ve süt için değil, tarlayı sürmek için de kullanıldığını; yani tarım ile hayvancılığın birbirini desteklediğini gösterir. Model avcılığın bırakıldığına (A) ya da hayvancılığın tarımdan önemli olduğuna (D) dair bilgi vermez. Model tarımın başlamasından binlerce yıl sonrasına aittir, sabanın ilk günden beri kullanıldığını göstermez (C). Aletlerin malzemesi hakkında da bir yargıya varılamaz (E).
Orta
19Bir müzenin “Maden Çağları” salonunda üç vitrin var: Birinde yalnızca saf bakırdan dövülmüş iğneler, birinde bakır ile kalayın karıştırılmasıyla elde edilen daha sert bir alaşımdan kılıçlar, birinde ise yüksek ısıda işlenebilen bir madenden yapılmış saban uçları sergileniyor. Vitrinlerdeki madenlerin kullanılmaya başlanma sırası hangisidir?
- A) Demir, bakır, tunç
- B) Bakır, tunç, demir
- C) Tunç, bakır, demir
- D) Bakır, demir, tunç
- E) Tunç, demir, bakır
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Bakır, tunç, demir
İnsanlar önce kolay işlenen bakırı, sonra bakır ile kalay karışımı tunç alaşımını, en son da yüksek ısı gerektiren demiri kullanmıştır. Demiri tunçtan önce sıralamak sık yapılan bir hatadır; demir daha sert olsa da işlenmesi için gereken yüksek ısıya ancak sonradan ulaşılabilmiştir.
Orta
20Çatalhöyük'te Kapadokya'daki volkanik bölgelerden getirilmiş obsidyen aletler ve Akdeniz kıyısından gelmiş deniz kabukları bulunmuştur. Bu buluntular, yerleşimdeki insanların uzak bölgelerle ürün değiş tokuşu yaptığını gösterir; araştırmacılar bu değiş tokuşu Tarım Devrimi'nin bir sonucu olarak yorumlar. Tarım Devrimi'nin hangi sonucu bu değiş tokuşu en doğrudan mümkün kılmıştır?
- A) Paranın icat edilmesi
- B) Avcılığın yaygınlaşması
- C) Artı ürünün ortaya çıkması
- D) Göçebe yaşamın sürmesi
- E) Yazının kullanılması
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Artı ürünün ortaya çıkması
Tarımla birlikte ihtiyaçtan fazla ürün elde edilmiş, bu artı ürün başka toplulukların ürünleriyle takas edilmiştir. Paranın icadı çekici bir seçenektir; ancak para Neolitik Çağ'dan binlerce yıl sonra ortaya çıkmıştır, Çatalhöyük'teki değiş tokuş takas biçimindedir.

Ders videoları

MEB'in 9. sınıf Tarih örnek ders anlatımları. Tüm videolar (4)

9.Sınıf Tarih Dersi Örnek Ders Anlatımı Kaynak: MEB

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.