Orta Çağ’daki Kitlesel Göçler

kavimler göçü
göç
germen kavimleri
avrupa hun devleti
attila
feodalite
skolastik düşünce
vandalizm

Kavimler Göçü neden oldu ve sonuçları nelerdir?

Kavimler Göçü, Hunların 375 civarında İtil (Volga) Nehri'ni geçmesiyle başlayan ve Avrupa'nın siyasi ve etnik haritasını baştan değiştiren Orta Çağ'ın en büyük göç dalgasıdır. Türkistan'da kuraklık, otlak darlığı, nüfus artışı, Çin baskısı ve taht kavgaları Hun boylarını batıya yöneltti. Balamir önderliğindeki Hunlar önce Alanları, ardından Ostrogot ve Vizigotları yerinden etti; kavimler domino taşı gibi birbirini iterek Roma topraklarına girdi. Macaristan ovalarında kurulan Avrupa Hun Devleti en parlak dönemini Attila zamanında yaşadı. Roma 395'te ikiye ayrıldı ve zayıflayan Batı Roma 476'da yıkıldı. Avrupa'da merkezî otorite çöktü, küçük Germen krallıkları kuruldu, feodalite ortaya çıktı ve kilisenin gücü arttı. Hunların ardından Avarlar, Bulgarlar, Hazarlar ve Peçenekler gibi Türk toplulukları da göç ederek devletler kurdu. Doğu Roma ise yıkılmadı, 1453'e kadar varlığını sürdürdü.

Orta Çağ’daki Kitlesel Göçler: konu anlatımı ve özeti

Göç, bir topluluğun siyasi, ekonomik, sosyal ya da coğrafi nedenlerle yurdunu bırakıp başka bir yere yerleşmesidir. Orta Çağ'ın en büyük göç dalgası olan Kavimler Göçü, Avrupa'nın siyasi ve etnik haritasını baştan değiştirdi.

Nedenler: Türkistan'da kuraklık, otlak darlığı, nüfus artışı, Çin baskısı ve taht kavgaları Hun boylarını batıya yöneltti. Germen kavimleri ise verimli toprak arayışı ve zorlu iklim nedeniyle zaten hareket hâlindeydi.
Başlangıç: Balamir önderliğindeki Hunlar 375 civarında İtil (Volga) Nehri'ni geçerek önce Alanları, ardından Ostrogot ve Vizigotları yerinden etti. Kavimler domino taşı gibi birbirini iterek Roma topraklarına girdi.
Kavimler Göçü’nün başlangıcı: Hunlar Alanları, Alanlar ve Gotlar birbirini iterek Roma topraklarına yöneldi
Avrupa Hun Devleti: Macaristan ovalarında kuruldu ve en parlak dönemini Attila zamanında yaşadı. Attila Doğu Roma'yı vergiye bağladı; İtalya seferinde Papa'nın ricası üzerine Roma'ya girmedi. Ölümünden sonra devlet dağıldı.
Roma'ya etkisi: Roma 395'te ikiye ayrıldı; zayıflayan Batı Roma 476'da yıkıldı. Vandalların Roma'yı yağmalaması bugünkü "vandalizm" kelimesinin kaynağıdır.
Zaman çizelgesi: 375 Hunlar İtil’i geçti, 395 Roma ikiye ayrıldı, 476 Batı Roma yıkıldı; Doğu Roma 1453’e kadar sürdü
Avrupa'da yeni düzen: Merkezî otorite çöktü, küçük Germen krallıkları kuruldu. Toprağa dayalı feodalite ortaya çıktı; kilisenin gücü arttı ve kilise öğretisine dayanan skolastik düşünce yaygınlaştı.
Türk göçleri: Hunların ardından Ak Hunlar, Avarlar, Bulgarlar, Hazarlar, Peçenekler, Uzlar, Kumanlar ve Oğuzlar farklı yönlere göç ederek devletler kurdu. Türk savaş teknikleri ve atlı okçuluk Avrupa'yı etkiledi.

Unutma: Kavimler Göçü'nün en önemli sonucu Batı Roma'nın yıkılması ve Avrupa'da feodal düzenin başlamasıdır; Doğu Roma (Bizans) ise 1453'e kadar varlığını sürdürdü.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 3 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Kavimler Göçü'nü bir domino dizisi gibi düşün; ilk taş düşünce ötekileri de iter.

İlk taş: Türkistan'da kuraklık, otlak darlığı ve Çin baskısı Hun boylarını batıya yöneltti.
İtme: Hunlar 375 civarında İtil (Volga) Nehri'ni geçerek önce Alanları, sonra Gotları yerinden etti.
Zincirleme: Yerinden edilen Germen kavimleri Roma topraklarına girdi.
Sonuç: Zayıflayan Batı Roma 476'da yıkıldı; Avrupa'da küçük krallıklar ve feodal düzen ortaya çıktı.

Günlük hayattan: Bugün de kuraklık, savaş ya da işsizlik yüzünden yurdunu bırakan insanlar başka bölgelere göç eder; bu göçler gidilen yerlerin nüfusunu ve kültürünü değiştirir.

Sık yapılan hata: Kavimler Göçü'yle bütün Roma'nın yıkıldığını sanmak. Doğrusu: 476'da yıkılan Batı Roma'dır; Doğu Roma (Bizans) 1453'e kadar varlığını sürdürdü.

Derinleş

Kavimler Göçü'nün nedenleri ile günümüzdeki zorunlu göçlerin nedenlerini karşılaştıran bir tablo hazırla. Göç eden insanlar gittikleri yerde hangi zorluklarla karşılaşır, gittikleri topluma neler katarlar? Coğrafya dersindeki göç türleri bilgini de kullanarak, göç alan bir şehrin uyum için neler yapabileceğine dair öneriler geliştir.

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

TAR.9.3.1Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin Avrupa ve Asya’da oluşturduğu değişimi neden ve sonuçlarıyla birlikte yorumlayabilme
- a) Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlere neden olan unsurları inceler.
- b) Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin etkilediği unsurları inceler.
- ç) Orta Çağ’da yaşanan kitlesel göçlerin Avrupa ve Asya’da oluşturduğu değişimin neden ve sonuçlarını bağlamından kopmadan ifade eder.

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

Kolaydan Zora: 3 adımda çalış Konu testini çöz

Kolay
1395'te Roma İmparatorluğu, İmparator I. Theodosius'un ölümünden sonra ikiye ayrıldı. Batı Roma, Kavimler Göçü'nün etkisiyle bir yüzyıl dolmadan çökerken başkenti Konstantinopolis olan doğudaki devlet yaklaşık bin yıl daha varlığını sürdürdü. Sözü edilen ve 1453'e kadar yaşayan devlet hangisidir?
- A) Batı Roma
- B) Avrupa Hun Devleti
- C) Doğu Roma (Bizans)
- D) Vizigot Krallığı
- E) Frank Krallığı
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Doğu Roma (Bizans)
Başkenti Konstantinopolis (İstanbul) olan Doğu Roma (Bizans), Kavimler Göçü'nden sonra da varlığını sürdürmüş ve 1453'te sona ermiştir. Frank Krallığı da göçlerden sonra kurulup güçlenen bir devlettir; ancak Batı Avrupa'da yer alır ve Konstantinopolis'le bağlantısı yoktur.
Kolay
2375'te Balamir komutasındaki Hunlar İdil (Volga) Nehri'ni geçerek batıya ilerledi. Hunlar daha sonra Tuna Nehri'nin orta kesimlerindeki geniş ve otlakları bol ovaları merkez edindi; Attila döneminde bu merkezden Doğu ve Batı Roma'ya seferler düzenlendi. Avrupa Hun Devleti'nin kurulduğu bölge hangisidir?
- A) Arap Yarımadası
- B) Mezopotamya
- C) Macaristan ovaları
- D) Batı Anadolu
- E) İberya Yarımadası
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Macaristan ovaları
Avrupa Hun Devleti, Tuna'nın orta kesimindeki bugünkü Macaristan ovalarını merkez edinmiştir. Batı Anadolu seçeneği yanlıştır; Hunlar Karadeniz'in kuzeyinden Avrupa'ya geçmiş, Anadolu'yu merkez edinmemiştir.
Kolay
3Kavimler Göçü sırasında Germen kavimleri Batı Roma topraklarına yayıldı. Sonunda Germen asıllı komutan Odoakr, Roma'daki son imparator Romulus Augustulus'u tahttan indirdi ve Batı Roma İmparatorluğu sona erdi. Bu olay hangi yılda gerçekleşmiştir?
- A) 375
- B) 395
- C) 451
- D) 476
- E) 1453
Cevabı göster
Doğru cevap: D) 476
Odoakr'ın son Batı Roma imparatorunu tahttan indirmesiyle Batı Roma 476'da yıkılmıştır. 395 yılı da Roma tarihinde önemlidir; ancak o yıl imparatorluk Doğu ve Batı olarak ikiye ayrılmış, Batı Roma bundan 81 yıl sonra yıkılmıştır.
Kolay
4Günümüzde kuraklık, savaş ya da geçim sıkıntısı nedeniyle pek çok aile evini bırakıp başka ülkelere yerleşmek zorunda kalıyor. Benzer biçimde IV. yüzyılda da pek çok topluluk kuraklık, otlak darlığı ve baskı yüzünden yurtlarını terk ederek uzak bölgelere yöneldi. Bir topluluğun bu tür nedenlerle yurdunu bırakıp başka bir yere yerleşmesine ne ad verilir?
- A) Fetih
- B) Takas
- C) Feodalite
- D) Ticaret
- E) Göç
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Göç
Siyasi, ekonomik, toplumsal ya da coğrafi nedenlerle yurdun bırakılıp başka bir yere yerleşilmesine göç denir. Fetih de bir topluluğun yeni topraklara geçmesiyle sonuçlanabilir; ancak fetih bir yerin savaşla ele geçirilmesidir, yurdu terk etmeyi anlatmaz.
Kolay
5Macaristan ovalarında kurulan Avrupa Hun Devleti, en parlak dönemini bir hükümdarın zamanında yaşamıştır. Bu hükümdar Doğu Roma'yı vergiye bağlamıştır. Bu hükümdar aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Balamir
- B) Mete Han
- C) Hammurabi
- D) Attila
- E) Sargon
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Attila
Avrupa Hun Devleti en parlak dönemini Attila zamanında yaşamış ve Doğu Roma'yı vergiye bağlamıştır. Balamir Kavimler Göçü'nü başlatan önderdir ama devletin en parlak dönemi onun zamanında değildir.
Kolay
6Hunlar İtil Nehri'ni geçtikten sonra karşılaştıkları kavimleri yerinden etmiş; yerinden edilen kavimler de başka kavimleri iterek ilerlemiştir. Hunların batıya ilerlerken yerinden ettiği ilk kavim aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Alanlar
- B) Vizigotlar
- C) Franklar
- D) Vandallar
- E) Burgundlar
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Alanlar
Hunlar önce Alanları, ardından Ostrogot ve Vizigotları yerinden etmiştir. Vizigotlar da yerinden edilen kavimler arasındadır ama ilk sırada değildir.
Kolay
7IV. yüzyılda batıya yönelen ve İtil (Volga) Nehri'ni geçerek Kavimler Göçü'nü başlatan Hunların önderi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Attila
- B) Mete Han
- C) Balamir
- D) Odoakr
- E) Moyun Çor
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Balamir
Kavimler Göçü'nü başlatan Hunların önderi Balamir'dir. Attila ise daha sonra Avrupa Hun Devleti'nin en parlak dönemini yaşatan hükümdardır.
Kolay
8Bir tarih kitabına göre bir yer değiştirme hareketinin göç olarak nitelendirilebilmesi için bazı unsurların bulunması gerekir. Aşağıdakilerden hangisi bu unsurlar arasında yer alır?
- A) Göç edenlerin yalnızca tek bir aileden oluşması
- B) Belli sebeplerin, mekânın ve zamanın bulunması
- C) Göçün mutlaka deniz yoluyla yapılması
- D) Göç edilen yerin boş ve sahipsiz olması
- E) Göçün bir gün içinde tamamlanması
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Belli sebeplerin, mekânın ve zamanın bulunması
Bir yer değiştirmenin göç sayılması için belli sebeplerin, mekân ve zaman unsurlarının bulunması gerekir. Kitaba göre göç edilen hiçbir bölge boş ve sahipsiz değildir; bu yüzden bu şık yanlıştır.
Kolay
9Germen kavimlerinin yaşam biçimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Çiftçi, çoban ve avcılardan oluşur, şehir yaşamından uzak yaşarlardı
- B) Büyük şehirlerde yaşayıp deniz ticaretiyle geçinirlerdi
- C) Mısır'da piramitler inşa ederlerdi
- D) Roma senatosunu yönetirlerdi
- E) Bütünüyle konargöçer Türk boylarından oluşurlardı
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Çiftçi, çoban ve avcılardan oluşur, şehir yaşamından uzak yaşarlardı
Germen kavimleri çiftçi, çoban ve avcılardan oluşan, şehir yaşamından uzak, orman temizleyip tarım yapan ya da ovalarda yaşayan topluluklardı. Konargöçer Türk boyları ise Hunlar gibi Türk topluluklarıdır, Germen değildir.
Kolay
10Bir topluluğun siyasi, ekonomik, sosyal ya da coğrafi nedenlerle yaşadığı bölgeyi veya yurdunu bırakıp başka bir yere gitmesine ne ad verilir?
- A) Fetih
- B) Ticaret
- C) Göç
- D) Takas
- E) Seyahat
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Göç
Bir topluluğun çeşitli nedenlerle yurdunu bırakıp başka bir yere yerleşmesine göç denir. Seyahat geçici bir yolculuktur; yurdu bırakıp yerleşmeyi anlatmaz.
Kolay
11MS III. yüzyıldan itibaren Roma İmparatorluğu kuzeyde Germen kavimlerinin, doğuda ise kendisini Pers İmparatorluğu'nun vârisi olarak gören bir devletin saldırıları nedeniyle güç kaybetmeye başlamıştır. Roma'yı doğudan zorlayan bu devlet aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sâsânîler
- B) Akadlar
- C) Hititler
- D) Frigler
- E) Sümerler
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Sâsânîler
Kendilerini Pers İmparatorluğu'nun vârisi olarak gören Sâsânîler, Roma'yı doğudan zorlamıştır. Akadlar, Hititler ve Sümerler Eski Çağ'da çok daha önce yaşamış ve yıkılmış devletlerdir.
Kolay
12Attila, İtalya seferi sırasında Roma kentine kadar ilerlemiş ancak kente girmemiştir. Attila'nın Roma'ya girmemesinin nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilir?
- A) Ordusunun tamamen yok olması
- B) Doğu Roma'nın Hunlara savaş açması
- C) Roma'nın Hunlara vergi vermesi
- D) Kavimler Göçü'nün sona ermesi
- E) Papa'nın ricası
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Papa'nın ricası
Attila İtalya seferinde Papa'nın ricası üzerine Roma'ya girmemiştir. Doğu Roma'yı vergiye bağlamıştır ama bu, Roma'ya girmeme nedeni olarak gösterilmez.
Kolay
13Uluslararası Göç Örgütünün verilerine göre 2022'de dünya genelinde 61,5 milyon kişi çatışma ve şiddet, 8,7 milyon kişi de doğal afetler nedeniyle göç yollarına düşmüştür. Bu verilere göre 2022'de daha fazla kişiyi göçe zorlayan neden aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Doğal afetler
- B) Çatışma ve şiddet
- C) Eğitim imkânları
- D) Turizm
- E) Tatil amaçlı yolculuklar
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Çatışma ve şiddet
61,5 milyon kişi çatışma ve şiddet, 8,7 milyon kişi doğal afetler nedeniyle göç etmiştir; buna göre çatışma ve şiddet daha fazla kişiyi göçe zorlamıştır. Doğal afetler de bir göç nedenidir ama sayısı daha azdır.
Kolay
14Roma İmparatorluğu'nun kuzeyindeki Avrupa topraklarında çeşitli Germen kavimleri yaşıyordu. Aşağıdakilerden hangisi Germen kavimlerinden biri değildir?
- A) Ostrogotlar
- B) Franklar
- C) Burgundlar
- D) Vandallar
- E) Avarlar
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Avarlar
Ostrogotlar, Franklar, Burgundlar ve Vandallar Germen kavimleridir. Avarlar ise Hunların ardından batıya göç eden Türk topluluklarındandır.
Kolay
15Bir tarih kitabında Roma İmparatorluğu'nun kuzeyinde yaşayan Germen kavimleri anlatılıyor. Romalıların kendilerini uygar, Germenleri ise uygarlaşamamış olarak gördüğü belirtiliyor. Romalıların Germenler için kullandığı ifade aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Senatör
- B) Konsül
- C) Lejyoner
- D) Yurttaş
- E) Barbar
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Barbar
Romalılar Germenleri uygarlaşamamış barbarlar olarak görmüştür. Yurttaş ise Roma'nın kendi halkı için kullandığı bir statüdür.
Kolay
16Kavimler Göçü'nden sonra Avrupa'da kilisenin gücü artmış ve kilise öğretisine dayanan bir düşünce anlayışı yaygınlaşmıştır. Bu düşünce anlayışına ne ad verilir?
- A) Feodalite
- B) Vandalizm
- C) Töre
- D) Skolastik düşünce
- E) Kısas
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Skolastik düşünce
Kilise öğretisine dayanan düşünce anlayışına skolastik düşünce denir. Feodalite de Kavimler Göçü'nden sonra ortaya çıkmıştır ama bir düşünce anlayışı değil, toprağa dayalı bir düzendir.
Kolay
17Bir tarihçiye göre Türk göçleri genellikle doğudan batıya doğru gerçekleşmiştir. Tarihçi bunu şöyle açıklar: Ural Dağları'ndan Orta Avrupa'ya kadar uzanan, Karadeniz'in kuzeyindeki sahalar Orta Asya bozkırlarının doğal bir uzantısıdır; bitki örtüsü ve iklimiyle Türklerin yaşam tarzına elverişlidir. Ayrıca bu yönde Türklerin önüne aşılamayacak bir doğal engel ya da yerleşik medeniyete sahip büyük bir devlet çıkmamıştır. Buna göre tarihçinin saydığı özellikler, Türk göçlerinde aşağıdaki rollerden hangisini üstlenmiştir?
- A) Türkleri yurtlarından ayrılmaya zorlayan temel neden olmuştur.
- B) Göçlerin başladıktan kısa süre sonra durmasına yol açmıştır.
- C) Türklerin göç ettikleri yerde tarıma geçmesini zorunlu kılmıştır.
- D) Göçlerin yönünü güneydeki yerleşik devletlere doğru çevirmiştir.
- E) Göçlerin yönünü belirlemiş ve yayılmayı kolaylaştırmıştır.
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Göçlerin yönünü belirlemiş ve yayılmayı kolaylaştırmıştır.
Tarihçinin saydığı özellikler (bozkırın batıya doğru sürmesi, doğal engel ve güçlü yerleşik devlet bulunmaması) Türklerin neden yurtlarından ayrıldığını değil, neden batıya yöneldiklerini ve neden kolayca yayılabildiklerini açıklar. Göçü zorunlu kılan nedenler kuraklık, otlak darlığı ve nüfus artışı gibi etkenlerdir (A). Elverişli coğrafya göçü durdurmamış, teşvik etmiştir (B). Bölge Türklerin alışık olduğu yaşam tarzını sürdürmeye uygundur; yaşam biçimini değiştirmeyi gerektirmez (C). Göçler güneye değil, batıya yönelmiştir (D).
Kolay
18Kavimler Göçü öncesinde iki toplulukla ilgili şu bilgiler veriliyor: – Türkistan'daki Türk toplulukları konargöçerdir; büyük sürüler hâlinde baktıkları hayvanların ürünleriyle geçinir. – Roma'nın kuzeyindeki Germen kavimleri çiftçi, çoban ve avcılardan oluşur; ormanları temizleyerek tarım yapar. İki topluluk da geçim sıkıntısı nedeniyle yeni yerler aramıştır. Geçim biçimleri dikkate alındığında bu toplulukların öncelikle aradığı şey aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
- A) Türkler işlenecek maden yatakları, Germenler balık avlanacak kıyılar
- B) Türkler sürülerine otlak, Germenler ekip biçecekleri verimli toprak
- C) Türkler ekip biçecekleri verimli toprak, Germenler sürülerine otlak
- D) Türkler surlarla çevrili kentler, Germenler sürülerine otlak
- E) Türkler ticaret yapılacak limanlar, Germenler surlarla çevrili kentler
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Türkler sürülerine otlak, Germenler ekip biçecekleri verimli toprak
Bir topluluğun göçte aradığı şey, geçim biçimine bağlıdır. Geçimini sürülerinden sağlayan konargöçer Türkler her zaman sürüleri için otlak arayışında olmuştur. Tarım yapan Germen kavimleri ise daha verimli topraklara ulaşmak için hareket etmiştir. C şıkkında iki topluluğun aradığı şey yer değiştirmiştir. Maden yatağı, liman ya da surlu kent, verilen geçim biçimlerinin öncelikli ihtiyacı değildir (A, D, E).
Orta
19Hunların Avrupa'ya göçünden sonra yüzyıllar boyunca başka Türk toplulukları da Karadeniz'in kuzeyinden geçerek Doğu Avrupa'ya yöneldi. Bu toplulukların bazıları Tuna boylarında ve Macaristan ovalarında kendi devletlerini kurdu. Aşağıdakilerden hangisi Hunlardan sonra Avrupa'ya göç eden Türk topluluklarından biri değildir?
- A) Avarlar
- B) Peçenekler
- C) Kumanlar
- D) Bulgarlar
- E) Vandallar
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Vandallar
Vandallar bir Germen kavmidir; Kavimler Göçü sırasında Kuzey Afrika'ya kadar ilerleyip orada krallık kurmuşlardır. Bulgarlar bugün Slav dilli bir milleti çağrıştırdığı için çekici bir seçenektir; ancak Avrupa'ya göç eden ilk Bulgarlar Türk kökenli bir topluluktur.
Orta
20Tarih kulübünde Hun boylarının IV. yüzyılda batıya yönelmesinin nedenleri tartışılıyor. Öğrenciler şu nedenleri tahtaya yazıyor: I. Kuraklık ve otlak darlığı II. Çin baskısı ve boylar arasındaki taht kavgaları III. Roma İmparatorluğu'nun Hunları kendi topraklarına davet etmesi Bu nedenlerden hangileri doğrudur?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız III
- C) I ve III
- D) I ve II
- E) I, II ve III
Cevabı göster
Doğru cevap: D) I ve II
Hunların batıya göçünde kuraklık, otlak darlığı, Çin baskısı ve iç karışıklıklar etkili olmuştur. III. neden yanlıştır: Roma Hunları davet etmemiş, tam tersine Hunların önünden kaçan Germen kavimleri Roma topraklarına girmiştir.

Ders videoları

MEB'in 9. sınıf Tarih örnek ders anlatımları. Tüm videolar (4)

9.Sınıf Tarih Dersi Örnek Ders Anlatımı Kaynak: MEB

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.