9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı · Dilin Zenginliği

Edebiyat Atölyesi – Yazma: Otobiyografimle Keşfedilmeyi Bekliyorum!

otobiyografi
biyografi
birinci kişi anlatımı
üçüncü kişi anlatımı
yazma planı
kronolojik sıra

Otobiyografi nasıl yazılır?

Otobiyografi, kişinin kendi yaşam öyküsünü gerçeğe bağlı kalarak birinci kişi anlatımıyla ve olayları genellikle yaşanma sırasına göre vererek yazdığı kişisel bir hikâyedir. Aynı bilgiler üçüncü kişi ağzından anlatılınca metin biyografiye dönüşür. Yazmadan önce okunan sanatçı biyografilerinin doğum yeri, eğitim, sanat anlayışı ve eserler gibi ortak özellikleri hatırlanır. Otobiyografiye konacak bilgiler seçilir, önem sırasına konur ve giriş, gelişme, sonuç bölümlerinden oluşan bir plan yapılır. Anlatım fotoğraf gibi görsel ögeler, uygun anlatım teknikleri, düşünceyi geliştirme yolları ve zengin söz varlığıyla güçlendirilir. Değerlendirmede planlama, olayları akışına uygun anlatma, tekrara düşmeme, akıcılık, yazım ve noktalamaya bakılır; düzenlenen metin ağ günlüğünde paylaşılır. Otobiyografi, insanın kendini en kapsamlı biçimde ifade ettiği türlerden biridir. Otobiyografi gerçeğe dayanır; olayları süslemek için uydurulan ayrıntılar metni otobiyografi olmaktan çıkarır.

Edebiyat Atölyesi – Yazma: Otobiyografimle Keşfedilmeyi Bekliyorum!: konu anlatımı ve özeti

Bu atölyede yıl boyunca yazdığın metinlerin başına konacakmış gibi kendi otobiyografini yazarsın. Otobiyografi, insanın kendini en kapsamlı biçimde ifade ettiği türlerden biridir.

Otobiyografi, kişinin kendi yaşam öyküsünü gerçeğe bağlı kalarak anlattığı kişisel bir hikâyedir; olaylar genellikle yaşanma sırasına göre verilir.
Otobiyografide birinci kişi ("ben") anlatımı kullanılır; aynı bilgiler üçüncü kişi ağzından anlatılınca metin biyografiye dönüşür.
Yazmadan önce okuduğun sanatçı biyografilerinin ortak özelliklerini (doğum yeri, eğitim, sanat anlayışı, eserler gibi) hatırlarsın.
Otobiyografine koyacağın bilgileri seçer, önem sırasına koyar ve giriş, gelişme, sonuç bölümlerinden oluşan bir plan yaparsın.
Anlatımı fotoğraf gibi görsel ögeler, uygun anlatım teknikleri, düşünceyi geliştirme yolları ve zengin söz varlığıyla güçlendirirsin.
Değerlendirmede planlama, olayları akışına uygun anlatma, tekrara düşmeme, söz varlığı, akıcılık, yazım ve noktalamaya bakılır.
Dönütlere göre düzenlediğin otobiyografini ağ günlüğünde paylaşırsın.

Unutma: Otobiyografi gerçeğe dayanır; olayları süslemek için uydurma ayrıntı eklemek metni otobiyografi olmaktan çıkarır.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 3 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Otobiyografini yazmaya başlamadan önce hayatını bir zaman şeridine dök.

Zaman şeridi çiz: Doğumundan bugüne önemli olayları yıllarıyla sırala.
Dönüm noktalarını seç: Seni değiştiren üç dört anı işaretle; bir taşınma, bir kayıp, bir başarı, bir karşılaşma olabilir.
Her ana bir sahne ver: O gün nerede olduğunu, ne hissettiğini, ne öğrendiğini birkaç cümleyle anlat.
Bağla: Sonuç bölümünde bu anların seni bugünkü sen yapan yanlarını toparla.

Günlük hayattan: Fotoğraf albümünü karıştırırken her fotoğrafı değil, sana bir hikâye anlattıranları seçersin. Otobiyografi de seçilmiş anlardan oluşur.

Sık yapılan hata: Otobiyografiyi bir bilgi listesine çevirmek ("... doğdum, ... okuluna gittim, en sevdiğim renk mavi"). Doğrusu: Bilgiler gereklidir ama okuru, kişiliğini gösteren olaylar ve duygular etkiler.

Derinleş

Otobiyografini ağ günlüğünde paylaşmadan önce bir "paylaşım kontrolü" yap: Ev adresin, okulunun tam adı, telefon numaran ya da yüzü görünen aile fotoğrafları gibi hangi bilgiler herkese açık olmamalı? Metninde ailen ya da arkadaşların da yer alıyorsa onların mahremiyetini nasıl korursun? Kendi paylaşım kurallarını yaz ve metnini bu kurallara göre düzenle.

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

TDE4.1Öz yaşam öyküsünü oluşturabilmek için bir yazılı anlatım sürecini yönetebilme
TDE4.2Öz yaşam öyküsünü aktarmak için kendi üslup özelliklerini yansıtan bir yazılı anlatım içeriği oluşturabilme
TDE4.3Öz yaşam öyküsünü aktarmak için kendi üslup özelliklerini yansıtan yazısında kural uygulayabilme
TDE4.4Beğeni ve eleştirilerini dile getirdiği yazısına yönelik yazma sürecini değerlendirebilme

Bu konuda neler var?

Yazma Öncesi
Yazma Sırası
Yazma Sonrası

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

Kolaydan Zora: 3 adımda çalış Konu testini çöz

Kolay
1Ece, sınıf panosu için üç farklı yazarın biyografisini okuyor ve hepsinde ortak olan bilgileri bir tabloya aktarıyor. Tablonun ilk sütununa her biyografide mutlaka bulunan bilgiyi yazacak. Ece'nin ilk sütuna yazacağı bilgi aşağıdakilerden hangisi olabilir?
- A) Hayalî maceraları
- B) Okurların görüşleri
- C) Doğum yeri ve eğitimi
- D) Gelecekte yazacağı eserler
- E) En sevdiği yemekler
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Doğum yeri ve eğitimi
Biyografilerde doğum yeri, eğitim, sanat anlayışı ve eserler gibi bilgiler ortak olarak yer alır. Okurların görüşleri bir eleştiri yazısında bulunabilir; ama kişinin hayatını anlatan biyografinin zorunlu bir parçası değildir.
Kolay
2Otobiyografi yazma etkinliğinde Mert, metnine okurun ilgisini çekmek için hiç yaşamadığı bir dağ macerası ekliyor. Öğretmeni, bu eklemenin metnin türünün temel özelliğini zedelediğini söylüyor. Öğretmenin uyarısı otobiyografinin hangi temel özelliğine dayanır?
- A) Hayal ürünü olaylara dayanması
- B) Ölçülü ve uyaklı yazılması
- C) Başkasının hayatını anlatması
- D) Diyaloglarla ilerlemesi
- E) Gerçek yaşam olaylarına dayanması
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Gerçek yaşam olaylarına dayanması
Otobiyografi, kişinin kendi yaşam öyküsünü gerçeğe bağlı kalarak anlattığı türdür; uydurma olay bu özelliği bozar. Okurun ilgisini çekmek meşru bir amaçtır, fakat otobiyografide bu amaç hayal ürünü olaylarla değil, gerçek yaşantıların etkili anlatımıyla sağlanır.
Kolay
3Okulun ağ günlüğünde öğrencilerin otobiyografileri yayımlanacak. Gönderilen metinlerden biri "O, 2011 yılında İzmir'de doğdu ve ilkokulu orada bitirdi." cümlesiyle başlıyor; editör öğrenci, bu cümlenin türün anlatım özelliğine uymadığını söylüyor. Editörün uyarısına göre metin hangi anlatımla yeniden yazılmalıdır?
- A) Birinci tekil kişi (ben)
- B) İkinci tekil kişi (sen)
- C) Üçüncü tekil kişi (o)
- D) Üçüncü çoğul kişi (onlar)
- E) Birinci çoğul kişi (biz)
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Birinci tekil kişi (ben)
Otobiyografide kişi kendi hayatını "ben" ağzından, birinci tekil kişiyle yazar. Birinci çoğul kişi de yazarı içerir; ancak tek bir kişinin kendi yaşamını anlatmasına uygun değildir.
Kolay
4Öğretmen, sınıfın düzenlediği otobiyografileri internette, yazıların tarih sırasına göre dizildiği ve okurların yorum bırakabildiği kişisel bir sayfada paylaşmayı öneriyor. Bu tür sayfalar için genellikle İngilizce "blog" kelimesi kullanılıyor. Bu kelimenin Türkçe karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Dilekçe
- B) Tutanak
- C) Ansiklopedi
- D) Ağ günlüğü
- E) Bilgi görseli
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Ağ günlüğü
"Blog" kelimesinin Türkçe karşılığı ağ günlüğüdür. Bilgi görseli de internette paylaşılabilir; ancak "infografik" kelimesinin karşılığıdır, tarih sırasına dizilen yazılardan oluşan bir sayfa değildir.
Kolay
5Emre, otobiyografisinde kullanacağı anlatım kişisini seçiyor. Otobiyografi türüne uygun anlatım aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Birinci kişi (“ben”) anlatımı
- B) Üçüncü kişi (“o”) anlatımı
- C) Yalnızca dizelerle anlatım
- D) Yalnızca diyaloglarla anlatım
- E) İkinci kişi (“sen”) anlatımı
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Birinci kişi (“ben”) anlatımı
Otobiyografide kişi kendi hayatını “ben” diyerek birinci kişi ağzından anlatır. Üçüncü kişi anlatımı kullanıldığında metin biyografiye dönüşür.
Kolay
6Otobiyografilerin değerlendirileceği ölçütler sınıf panosuna asılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu değerlendirme ölçütlerinden biri değildir?
- A) Olayları akışına uygun anlatma
- B) Metnin en az on sayfa olması
- C) Yazım ve noktalama
- D) Söz varlığı ve akıcılık
- E) Planlama
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Metnin en az on sayfa olması
Değerlendirmede planlama, olayları akışına uygun anlatma, tekrara düşmeme, söz varlığı, akıcılık, yazım ve noktalamaya bakılır. Metnin uzunluğu ölçütler arasında yer almaz.
Kolay
7Defne, otobiyografisini yazmaya başlamadan önce türün tanımını defterine yazıyor. Aşağıdakilerden hangisi otobiyografinin doğru tanımıdır?
- A) Hayal ürünü olayların anlatıldığı kısa tür
- B) Bir eserin değerlendirildiği tür
- C) Bir yazarın başka bir kişinin hayatını anlattığı tür
- D) Kişinin kendi yaşam öyküsünü gerçeğe bağlı kalarak anlattığı tür
- E) Gezilip görülen yerlerin anlatıldığı tür
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Kişinin kendi yaşam öyküsünü gerçeğe bağlı kalarak anlattığı tür
Otobiyografi, kişinin kendi yaşam öyküsünü gerçeğe bağlı kalarak anlattığı türdür. Başka bir kişinin hayatını anlatan tür ise biyografidir.
Kolay
8Elif'in otobiyografisinden bir cümle: “Küçükken her yaz dedemlerin köyüne gider, ağaçlara tırmanır, derede balık tutardım.” Bu cümlede kullanılan anlatım kişisi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Üçüncü tekil kişi
- B) Üçüncü çoğul kişi
- C) İkinci tekil kişi
- D) Birinci çoğul kişi
- E) Birinci tekil kişi
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Birinci tekil kişi
“Gider, tırmanır, tutardım” fiillerindeki “-m” eki, birinci tekil kişiyi (ben) gösterir; bu, otobiyografiye uygun anlatımdır. “Dedemler” sözcüğü çokluk bildirse de anlatan kişi tek bir “ben”dir.
Kolay
9Otobiyografi yazma aşamaları karışık verilmiştir: I. Bilgileri seçip önem sırasına koymak II. Taslağı yazmak III. Dönütlere göre düzenleyip paylaşmak Bu aşamaların doğru sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?
- A) I – II – III
- B) II – III – I
- C) III – II – I
- D) II – I – III
- E) III – I – II
Cevabı göster
Doğru cevap: A) I – II – III
Önce yazılacak bilgiler seçilip sıralanır, sonra taslak yazılır, en son dönütlere göre düzenleme yapılıp metin paylaşılır. Dönütler ancak bir taslak ortaya çıktıktan sonra alınabilir.
Kolay
10Otobiyografisini yazan Mehmet, ilkokula başladığı günü anlatırken metnine o güne ait bir fotoğraf eklemeyi düşünüyor. Atölyeye göre görsel öge eklemenin metne katkısı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yazılı anlatıma gerek bırakmamak
- B) Anlatımı güçlendirip okurun o anı gözünde canlandırmasını sağlamak
- C) Metni üçüncü kişi anlatımına dönüştürmek
- D) Metnin otobiyografi olmaktan çıkmasını sağlamak
- E) Metnin yazım yanlışlarını kendiliğinden düzeltmek
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Anlatımı güçlendirip okurun o anı gözünde canlandırmasını sağlamak
Fotoğraf gibi görsel ögeler anlatımı güçlendirir ve okurun anlatılan anı canlandırmasına yardım eder. Görsel, yazılı anlatımın yerini tutmaz; onu destekler.
Kolay
11Otobiyografisini yazan Selin'in metninde şu cümle var: “Ben 2012 yılında izmirde doğdum.” Bu cümledeki yazım yanlışı nasıl düzeltilmelidir?
- A) “İzmir'de” biçiminde yazılmalıdır.
- B) “İzmirde” biçiminde yazılmalıdır.
- C) “İzmir de” biçiminde yazılmalıdır.
- D) “izmir'de” biçiminde yazılmalıdır.
- E) “İZMİRDE” biçiminde yazılmalıdır.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) “İzmir'de” biçiminde yazılmalıdır.
Şehir adları büyük harfle başlar ve özel adlara getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılır: “İzmir'de”. Yalnızca kesme işareti eklemek, büyük harf kuralını karşılamaz.
Kolay
12Kaan otobiyografisini giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinden oluşan bir planla yazacak. Kaan'ın gelişme bölümüne yazması en uygun içerik aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Başka bir kişinin hayat öyküsü
- B) Okura teşekkür eden kapanış sözü
- C) Metinde kullandığı kaynakların listesi
- D) Çocukluk ve okul yıllarında yaşadığı önemli olaylar
- E) Metnin tamamını özetleyen tek bir cümle
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Çocukluk ve okul yıllarında yaşadığı önemli olaylar
Gelişme bölümünde kişinin hayatındaki önemli olaylar ayrıntılı olarak anlatılır. Kapanış sözü sonuç bölümüne aittir; başka bir kişinin hayatı ise otobiyografinin konusu değildir.
Kolay
13Atölyede yazılacak otobiyografinin nereye konacağı öğretmen tarafından açıklanıyor. Bu atölyede öğrenciler otobiyografilerini hangi amaçla yazmaktadır?
- A) Bir yarışmada ödül kazanmak için hayali bir macera yazmak
- B) Okudukları bir romanı değerlendirmek
- C) Yıl boyu yazdıkları metinlerin başında kendilerini tanıtmak
- D) Gezdikleri bir şehri anlatmak
- E) Bir sanatçının hayatını tanıtmak
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Yıl boyu yazdıkları metinlerin başında kendilerini tanıtmak
Atölyede öğrenciler, yıl boyunca yazdıkları metinlerin başına konacakmış gibi kendi otobiyografilerini yazar. Bir sanatçının hayatını tanıtmak biyografinin konusudur.
Kolay
14Otobiyografisini planlayan Can, olayları hangi sıraya göre vereceğini düşünüyor. Otobiyografide olaylar genellikle hangi sıraya göre verilir?
- A) Rastgele bir sırayla
- B) Alfabetik sıraya göre
- C) Yaşanma sırasına göre
- D) En kısadan en uzuna göre
- E) Sondan başa doğru
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Yaşanma sırasına göre
Otobiyografide olaylar genellikle yaşanma (kronolojik) sırasına göre verilir. Olayları rastgele sıralamak, okurun hayat akışını izlemesini zorlaştırır.
Kolay
15Otobiyografisini sınıfta okuyan Nehir, arkadaşlarından dönüt alıyor. Arkadaşları, bazı paragraflarda olayların sırasının karıştığını söylüyor. Nehir'in bu dönüt doğrultusunda yapması gereken aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Metni üçüncü kişi anlatımına çevirmek
- B) Olayları yaşanma sırasına göre yeniden düzenlemek
- C) Dönütü dikkate almadan metni paylaşmak
- D) Olayları daha da karışık hâle getirmek
- E) Metnin tamamını silip başka bir türde yazmak
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Olayları yaşanma sırasına göre yeniden düzenlemek
Dönüt, olayların sırasının karıştığını gösterdiği için Nehir olayları yaşanma sırasına göre yeniden düzenlemelidir. Anlatım kişisini değiştirmek bu sorunu çözmez, metni biyografiye dönüştürür.
Kolay
16Otobiyografisini yazacak olan Zeynep, okuduğu sanatçı biyografilerinden yararlanmak istiyor. Zeynep'in bu biyografilerden yararlanmasının en uygun yolu aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bir sanatçının hayatını kendi hayatıymış gibi yazmak
- B) Biyografilerdeki cümleleri aynen kopyalamak
- C) Kendi hayatı yerine sanatçının eserlerini sıralamak
- D) Biyografileri okumadan rastgele bilgiler yazmak
- E) Biyografilerde ortak olan bilgi türlerini belirleyip kendi metninde kullanmak
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Biyografilerde ortak olan bilgi türlerini belirleyip kendi metninde kullanmak
Zeynep, biyografilerin ortak özelliklerini (doğum yeri, eğitim, ilgi alanları gibi) belirleyip kendi otobiyografisinde benzer bilgi türlerine yer verebilir. Başkasının hayatını ya da cümlelerini kendi metnine aktarmak gerçeğe ve özgünlüğe aykırıdır.
Kolay
17Otobiyografisini yazan İpek'in metninde şu cümle yer alıyor: “Yazı serüvenim, ilkokul dördüncü sınıfta tuttuğum günlükle start aldı.” Öğretmeni, Türkçe karşılığı bulunan yabancı kelimelerin yerine Türkçelerinin kullanılmasını istiyor. Bu ölçüte göre cümlenin sonu aşağıdakilerden hangisiyle değiştirilmelidir?
- A) …günlükle final yaptı.
- B) …günlükle sona erdi.
- C) …günlükle kesintiye uğradı.
- D) …günlükle startı verdi.
- E) …günlükle başladı.
Cevabı göster
Doğru cevap: E) …günlükle başladı.
“Start almak” sözündeki “start” Türkçe karşılığı bulunan bir yabancı kelimedir; Türkçesi “başlamak”tır. “Sona ermek” ve “kesintiye uğramak” Türkçedir ama cümlenin anlamını değiştirir. “Final yapmak” ve “startı vermek” ise yabancı kelime kullanımını sürdürür.
Kolay
18Otobiyografisini yazan Barış, ortaokulda katıldığı ve elendiği bir yarışmayı metninden çıkarmak istiyor. Arkadaşına “Otobiyografide yalnızca başarılar anlatılır, olumsuz yaşantılara yer verilmez.” diyor. Barış'ın bu düşüncesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) Doğrudur; otobiyografi yazarı yalnızca övülecek yönlerini anlatır.
- B) Doğrudur; olumsuz yaşantılar ancak biyografide yer alabilir.
- C) Yanlıştır; otobiyografi gerçeği yansıtır, olumsuzluklar da anlatılabilir.
- D) Yanlıştır; otobiyografide yalnızca olumsuz yaşantılar anlatılmalıdır.
- E) Yanlıştır; otobiyografide yarışma gibi okul olaylarına hiç yer verilmez.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Yanlıştır; otobiyografi gerçeği yansıtır, olumsuzluklar da anlatılabilir.
Otobiyografi, kişinin yaşam öyküsünü gerçeğe bağlı kalarak anlattığı kişisel bir hikâyedir. “Otobiyografilerde yaşanan olumsuz durumların aktarılmasından kaçınılır.” yargısı bu nedenle doğru değildir; yazar hangi yaşantıları anlatacağını seçebilir ama tür olumsuz yaşantıları dışlamaz. Yalnız olumsuzlukların anlatılması gerektiği de söylenemez.
Orta
19Nehir, ağ günlüğünde yayımlayacağı otobiyografisinde köydeki ilk yaz tatilini anlatırken metnin yanına, dedesiyle bahçede çekilmiş bir çocukluk fotoğrafını ekliyor. Bu fotoğrafın anlatıma katkısı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Metindeki yazım yanlışlarını gidermesi
- B) Metni üçüncü kişi anlatımına çevirmesi
- C) Anlatılan yaşantıyı okurun gözünde canlandırması
- D) Olayları kronolojik sıradan çıkarması
- E) Metnin bölüm sayısını azaltması
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Anlatılan yaşantıyı okurun gözünde canlandırması
Fotoğraf gibi görsel ögeler anlatılan yaşantıyı somutlaştırır ve okurun gözünde canlandırır. Fotoğraf, metnin dilini ya da anlatıcısını değiştirmez; metin yine birinci kişiyle yazılmış olarak kalır.
Orta
20Bir öğrenci otobiyografisinde ilkokul öğretmenini üç ayrı paragrafta aynı cümlelerle anlatmıştır. Bu öğrenci hangi değerlendirme ölçütünü karşılamamaktadır?
- A) Planlama
- B) Yazım ve noktalama
- C) Görsel kullanımı
- D) Tekrara düşmeme
- E) Başlık seçimi
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Tekrara düşmeme
Aynı bilgiyi aynı cümlelerle yinelemek tekrara düşmeme ölçütüne aykırıdır. Planlama ölçütü bilgilerin hangi sırayla ve hangi bölümde verileceğiyle ilgilidir; sorun sıralamada değil, aynı cümlelerin yinelenmesindedir.

Ders videoları

MEB'in 9. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı örnek ders anlatımları. Tüm videolar (4)

9.Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Dersi Örnek Ders Anlatımı Kaynak: MEB

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.