İçeriğe geç
dershanede

Influencer ortaklığı

Takipçilerine indirim, sana kazanç

Yükleniyor…

10. Sınıf Ortak Türk Tarihi · Türk Kağanlıkları

Türgeş Kağanlığı

  • Sulu Kağan
  • Suyab
  • On Ok
  • Talas Savaşı
  • 751
  • Karluklar

Türgeş Kağanlığı nedir ve Talas Savaşı neden önemlidir?

Türgeş Kağanlığı, Batı Kök Türk Kağanlığı'nın mirasçısı olarak Yedisu ve çevresinde kurulan ve 699-766 yılları arasında hüküm süren bir Türk devletidir. Devleti, Batı Kök Türklerin On Ok birliğine bağlı Türgeş boyundan Uçele Kağan 699 yılında kurmuş, yönetim merkezi Suyab şehri olmuştur. En ünlü hükümdarı Sulu Kağan (715-738), Batı Kök Türklere bağlı vaha devletleri üzerinde siyasi nüfuz kurmuş ve Araplara karşı başarılı savaşlar vermiştir. Türgeş hükümdarları Soğd yazısıyla bronz para bastırmıştır. 751 yılında Abbasiler ile Çin arasında yapılan Talas Savaşı'nda Karluk Türklerinin Araplara desteğiyle Çin ordusu yenilmiş, Çin'in Orta Asya'daki etkisi zayıflamıştır. Talas Savaşı'ndan sonra İslamiyet Orta Asya'da yaygınlaşmış; Horasan, Maveraünnehir ve Yedisu'daki Türk boyları İslamiyet'i ilk benimseyenler arasında yer almıştır. Talas Savaşı bu nedenle Orta Asya'nın Çin etkisinden çıkıp İslam dünyasına yönelmesinde dönüm noktası sayılır.

Türgeş Kağanlığı: konu anlatımı ve özeti

Türgeş Kağanlığı, Batı Kök Türklerin mirasçısı olarak Yedisu'da kurulan ve Araplarla Çin'e karşı mücadele eden bir devlettir. Bu konu Türgeşleri ve Talas Savaşı'nın önemini anlatır.

  • Dönem: 699-766 yılları arasında hüküm sürdü.
  • Kuruluş: Batı Kök Türklerin On Ok birliğine bağlı Türgeş boyundan Uçele (Üç Eligi) Kağan 699'da kurdu. Merkezi Suyab şehriydi.
  • Topraklar: Yedisu ve çevresi.
  • Sulu Kağan (715-738): En ünlü hükümdardır. Batı Kök Türklere bağlı vaha devletleri üzerinde nüfuz kurdu, Araplara karşı başarılı savaşlar verdi.
  • Para: Türgeş hükümdarları Soğd yazısıyla bronz para bastırdı.
  • Talas Savaşı (751): Abbasiler ile Çin arasında yapıldı. Karluk Türklerinin Araplara desteğiyle Çin ordusu yenildi; Çin'in Orta Asya'daki etkisi zayıfladı.
  • İslamiyet'in yayılışı: Talas'tan sonra İslamiyet Orta Asya'da yaygınlaştı. Horasan, Maveraünnehir ve Yedisu'daki Türk boyları ilk benimseyenler arasında oldu.

Unutma: Talas Savaşı (751), Orta Asya'nın Çin etkisinden çıkıp İslam dünyasına yönelmesinde dönüm noktasıdır.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:

Önce temeli pekiştir

  1. Türgeşlerin iki kilit tarihini yaz: 699 (kuruluş), 766 (Karluklarca yıkılış).
  2. Talas Savaşı'nın taraflarını, Karlukların rolünü ve iki sonucunu not et.
  3. Haritada Suyab ve Talas'ı (Taraz) bul.

Günlük hayattan: Bir maçta seyircinin taraf değiştirmesi sonucu etkilemez ama bir orduda bir müttefikin taraf değiştirmesi savaşı belirleyebilir. Talas'ta Karlukların Araplardan yana tavır alması Çin'in yenilgisinde belirleyici oldu.

Sık yapılan hata: Talas Savaşı'nı Türgeşlerle Araplar arasında yapılmış sanmak. Savaş Abbasiler ile Çin arasında yapıldı; Karluklar Arapları destekledi.

İpucu: "751 Talas = Çin geriledi, İslam yayıldı" denklemini ezberle.

Derinleş

Talas Savaşı'nın sonuçlarını Orta Asya'nın sonraki tarihiyle ilişkilendir: bu savaştan sonra kurulan ilk Müslüman Türk devletini (Karahanlılar) araştır ve aralarındaki bağı yaz. Düşün: Tek bir savaş bir bölgenin dinî ve kültürel yönünü nasıl değiştirebilir?

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.