1990 Sonrası Türk Dış Politikasındaki Gelişmeler

Bulgaristan Türkleri
asimilasyon
Türk Cumhuriyetleri
TİKA
Kafkasya
küresel terörizm
Türk Kızılayı

1990 sonrası Türk dış politikasında neler değişti?

1990 sonrası Türk dış politikası, Soğuk Savaş'ın bitmesiyle Türk Cumhuriyetleri, Balkanlar, Kafkasya ve Orta Doğu'ya yönelen çok yönlü bir yapı kazandı. Bulgaristan'da Jivkov rejimi 1984-1985'te Türklere zorla isim değiştirme ve asimilasyon politikası uyguladı; 1989'da yaklaşık 300 bin Bulgaristan Türkü Türkiye'ye göç etti. Türkiye bağımsızlığını kazanan Türk Cumhuriyetleri'ni ilk tanıyan ülke oldu, 1992'de TİKA'yı kurdu ve Hoca Ahmet Yesevi ile Manas üniversiteleriyle eğitim iş birliğini geliştirdi. Kafkasya'da "bir millet, iki devlet" anlayışıyla Azerbaycan'ın toprak bütünlüğünü destekledi. Bosna ve Kosova savaşlarında Müslüman halkların yanında yer aldı. Irak'ın işgali ve Suriye iç savaşı mülteci dalgası getirdi ve Türkiye milyonlarca Suriyeliye kapılarını açtı. Türk Kızılayı dil, din ve ırk ayrımı gözetmeden Suriye, Gazze, Somali ve Arakan gibi bölgelerde insani yardım yaptı.

1990 Sonrası Türk Dış Politikasındaki Gelişmeler: konu anlatımı ve özeti

Bu konu, Soğuk Savaş sonrası Türkiye'nin Bulgaristan, Türk Cumhuriyetleri, Kafkasya, Balkanlar ve Orta Doğu politikalarını; Irak ve Suriye krizlerini, küresel terörizmi ve Türk Kızılayının insani yardımlarını anlatır.

Bulgaristan'da Jivkov rejimi 1984-1985'te Türklere zorla isim değiştirme ve asimilasyon politikası uyguladı; 1989'da yaklaşık 300 bin Bulgaristan Türkü Türkiye'ye göç etti. Rejim yıkılınca Türklerin hakları iade edildi.
Türkiye bağımsızlığını kazanan Türk Cumhuriyetleri'ni ilk tanıyan ülke oldu; 1992'de TİKA'yı kurdu, burslar ve ortak üniversitelerle (Hoca Ahmet Yesevi, Manas) eğitim iş birliğini geliştirdi.
Kafkasya'da Azerbaycan'ın toprak bütünlüğünü destekledi; "bir millet, iki devlet" anlayışı ortak enerji projeleriyle güçlendi.
Balkanlarda Bosna ve Kosova savaşlarında Müslüman halkların yanında yer aldı.
Irak'ın işgali ve Suriye iç savaşı bölgeye büyük güvenlik sorunları ve mülteci dalgası getirdi; Türkiye milyonlarca Suriyeliye kapılarını açtı. Küresel terörizm, devlet desteği ve teknolojiyle uluslararası boyut kazandı.
Türk Kızılayı dil, din, ırk ayrımı gözetmeden Suriye, Irak, Gazze, Somali ve Arakan gibi birçok bölgede insani yardım yaptı.

Unutma: Bulgaristan Türklerine zorla isim değiştirme 1984-1985'te uygulanmış, büyük göç dalgası ise 1989'da yaşanmıştır; iki tarihi karıştırma.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 3 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

1990 sonrası Türk dış politikasını bölge bölge bir haritada düşün.

Balkanlar: Bulgaristan'daki asimilasyon politikası 1989'da büyük bir göçe yol açtı. Türkiye, Bosna ve Kosova savaşlarında Müslüman halkların yanında yer aldı.
Kafkasya: Azerbaycan'ın toprak bütünlüğü desteklendi; ortak enerji projeleri geliştirildi.
Orta Asya: Bağımsız Türk cumhuriyetleriyle eğitim ve kültür iş birliği için 1992'de TİKA kuruldu.
Orta Doğu: Irak'ın işgali ve Suriye iç savaşı güvenlik sorunları ve büyük bir mülteci akını getirdi.

Her bölgenin yanına "Türkiye için temel kaygı neydi?" sorusunun cevabını yaz: soydaşlar, güvenlik, enerji ya da insani yardım.

Günlük hayattan: Bir afet sonrasında Türk Kızılayının başka bir ülkeye yardım tırları gönderdiğini haberlerde görmüşsündür; bu da dış ilişkilerin bir parçasıdır.

Sık yapılan hata: "TİKA yalnızca Türk cumhuriyetlerinde çalışır." Doğrusu: TİKA Orta Asya için kurulmuş olsa da bugün Balkanlardan Afrika'ya kadar pek çok ülkede proje yürütmektedir.

Derinleş

Türk Kızılayının ya da AFAD'ın yurt dışında yürüttüğü güncel bir insani yardım çalışmasını araştır. Yardımın kimlere, hangi ilkelerle ulaştırıldığını incele. İnsani yardımın tarafsız olması neden önemlidir? Bir ülkenin yaptığı yardım hem insani bir görev hem de dış politikada itibar kazandıran bir araç olabilir mi? Bu iki yönü dengelemenin yollarını tartış.

Bu konuda neler var?

Bulgaristan’daki Türkler ve Türkiye-Bulgaristan İlişkileri
Türkiye’nin Türk Cumhuriyetleri, Kafkaslar, Balkanlar ve Orta Doğu Politikaları
Irak ve Suriye’deki Siyasi, Sosyal Gelişmelerin Bölgeye Etkileri
Küresel Terörizm
Türk Kızılayı

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

Kolaydan Zora: 3 adımda çalış Konu testini çöz

Kolay
1Temsilî bir yardım raporu: "Türk Kızılay ekipleri bu yıl Asya'da sele, Afrika'da kuraklığa ve Orta Doğu'da savaşa maruz kalan bölgelerde çalıştı. Gıda ve sağlık yardımı ulaştırılan aileler farklı dillerden, dinlerden ve etnik kökenlerdendi; yardımlar yalnızca ihtiyacın büyüklüğüne göre dağıtıldı." Raporda Türk Kızılayının insani yardım faaliyetlerinde hangi temel ilkeye bağlı kaldığı görülmektedir?
- A) Dil, din ve ırk ayrımı gözetmeden yardım etmek
- B) Yalnızca Türkiye sınırları içinde yardım etmek
- C) Yardımları yalnızca müttefik ülkelere ulaştırmak
- D) Yalnızca doğal afet bölgelerinde çalışmak
- E) Yardımı alan ülkeden karşılık beklemek
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Dil, din ve ırk ayrımı gözetmeden yardım etmek
Kızılay yardımlarını dil, din ve ırk ayrımı yapmadan yalnızca ihtiyaca göre dağıtır; bu ayrım gözetmeme ilkesidir. Yalnızca doğal afet bölgelerinde çalıştığı yargısı yanlıştır; raporda savaş bölgelerinde de çalışıldığı belirtilir.
Kolay
21993'ten 2003'e kadar Azerbaycan'ı yöneten bir lider, Türkiye'yi ziyaretlerinde iki ülke arasındaki dil, kültür ve tarih birliğini kısa ve akılda kalan bir sözle anlattı. Bu söz, bugün de Türkiye-Azerbaycan dayanışmasını ifade etmek için sıkça kullanılmaktadır. Anlatılan ve iki ülke ilişkisini "Bir millet, iki devlet" sözüyle ifade eden Azerbaycan önderi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Rauf Denktaş
- B) Nursultan Nazarbayev
- C) Aliya İzzetbegoviç
- D) Ebulfez Elçibey
- E) Haydar Aliyev
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Haydar Aliyev
"Bir millet, iki devlet" sözüyle tanınan lider, 1993-2003 arasında Azerbaycan'ı yöneten Haydar Aliyev'dir. Ebulfez Elçibey de Azerbaycan cumhurbaşkanıdır; ancak 1992-1993 arasında görev yapmıştır, sözün sahibi değildir.
Kolay
31984-1985 kışında Bulgaristan'da Türklerin adları zorla Slav kökenli adlarla değiştirildi; Türkçe konuşmak, geleneksel giysiler ve bazı dinî gelenekler yasaklandı. Rejim bu uygulamaları "Yeniden Doğuş Süreci" olarak adlandırdı. Bu uygulamaları başlatan ve o dönemde Bulgaristan'ın devlet başkanı olan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Todor Jivkov
- B) Nikita Kruşçev
- C) Josip Broz Tito
- D) Slobodan Miloseviç
- E) Nicolae Çavuşesku
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Todor Jivkov
Bulgaristan Türklerine zorla isim değiştirme ve asimilasyon politikasını uygulayan devlet başkanı Todor Jivkov'dur. Çavuşesku da aynı dönemde Doğu Bloku'nda baskıcı bir liderdir; ancak Romanya'yı yönetmiştir.
Kolay
41995'te Türkiye ile bir Orta Asya ülkesi arasında yapılan antlaşmayla bu ülkenin başkentinde bir üniversite kuruldu. Ülkenin destan kahramanının adını taşıyan üniversitede Türkiye'den ve Türk dünyasının farklı ülkelerinden gelen öğrenciler birlikte okuyor. Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te kurulan bu üniversite aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi
- B) Bakü Devlet Üniversitesi
- C) Hoca Ahmet Yesevi Üniversitesi
- D) Saraybosna Uluslararası Üniversitesi
- E) Türkmen Devlet Üniversitesi
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi
Bişkek'te Türkiye ile birlikte kurulan ve Kırgız destan kahramanı Manas'ın adını taşıyan üniversite Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi'dir. Hoca Ahmet Yesevi Üniversitesi de Türkiye'nin ortağı olduğu bir üniversitedir; ancak Kazakistan'ın Türkistan şehrindedir.
Kolay
5Bir tarih dergisindeki yazıda, 1980'lerde Bulgaristan'daki Türklerin adlarını, dillerini ve inançlarını yaşamalarının engellenerek Bulgar kimliği içinde eritilmeye çalışıldığı anlatılıyor. Yazıda anlatılan politika aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?
- A) Entegrasyon
- B) Mübadele
- C) Özerklik
- D) Asimilasyon
- E) Ambargo
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Asimilasyon
Bir topluluğu kimliğinden koparıp başka bir kimlik içinde eritme politikası asimilasyondur. Entegrasyon ise kimliği korunarak topluma katılımı anlatır.
Kolay
6Bulgaristan'da 29 Aralık 1989'da Todor Jivkov rejimi sona erdi. Bir gazete bu gelişmeden sonra “Bulgaristan Türkleri için yeni bir dönem başlıyor” manşetini attı. Manşette sözü edilen yeni dönemde Türk azınlık için yapılan düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Türklerin tamamının Türkiye'ye gönderilmesi
- B) Türk azınlığa elinden alınan hakların geri verilmesi
- C) Türkçe yayınların tamamen yasaklanması
- D) Türkiye sınırındaki kapıların kalıcı olarak kapatılması
- E) Türkler için ayrı bir devlet kurulması
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Türk azınlığa elinden alınan hakların geri verilmesi
Jivkov rejimi yıkılınca Bulgar yönetimi Türk azınlığa haklarını iade etti. Türkçe yayın yasakları ise bu rejimin uygulamalarıydı, sonrasında değil.
Kolay
7Bulgaristan'dan 1989'da gelen bir göçmen şunları anlatıyor: “Köyümüzün camisi kapatıldı, radyodaki Türkçe yayınlar kesildi, sokakta Türkçe konuştuğumuz için ceza aldık.” Göçmenin anlattığı uygulamalar Bulgaristan'da hangi yönetim döneminde yapılmıştır?
- A) Demokratik Güçler Birliği hükûmeti
- B) Hak ve Özgürlükler Hareketi hükûmeti
- C) Avrupa Birliği üyeliği sonrası hükûmetler
- D) Todor Jivkov yönetimi
- E) 1993-1996 arasındaki koalisyon hükûmetleri
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Todor Jivkov yönetimi
Türklere yönelik yasaklar ve camilerin kapatılması Jivkov rejiminin asimilasyon politikasının parçasıdır. Demokratik Güçler Birliği ise 1991'de, Jivkov rejimi yıkıldıktan sonra hükûmeti kurmuştur.
Kolay
81991'de bir süper gücün dağılması, dünyada Soğuk Savaş boyunca süren iki kutuplu yapıyı sona erdirdi. Bu gelişme Türkiye'nin dış politikasında da yeni açılımlara yol açtı. Dağılarak iki kutuplu yapıyı sona erdiren devlet aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti
- B) Amerika Birleşik Devletleri
- C) Çin Halk Cumhuriyeti
- D) Bulgaristan Halk Cumhuriyeti
- E) Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği
İki kutuplu yapının bir kutbu olan SSCB 1991'de dağıldı. Yugoslavya da bu dönemde dağılmıştır ama Soğuk Savaş'ın kutuplarından biri değildi.
Kolay
9Türk Kızılayı, 2014'te başlayan iç karışıklıkların ardından “Musul da Senin Yurdun” kampanyasını başlattı; giyim, battaniye, çadır ve kuru gıdadan oluşan 500 tonluk yardım bölgeye gönderildi. Bu yardım kampanyası hangi ülkedeki ihtiyaç sahiplerine yöneliktir?
- A) Suriye
- B) Somali
- C) Filistin
- D) Pakistan
- E) Irak
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Irak
Musul Irak'ta bir şehirdir ve kampanya Irak'taki iç karışıklıktan etkilenenlere yönelikti. Suriye'ye yönelik yardımlar ise ayrı çalışmalarla, özellikle Türkiye'deki kamplar aracılığıyla yürütülmüştür.
Kolay
101995'te Bulgaristan'dan Türkiye'ye gelen Ayşe Hanım şöyle diyor: “Bizim zamanımızda kimse adımızı değiştirmeye zorlamadı, Türkçe konuşmamıza da karışmadı. Fabrikalar kapanınca geçim derdiyle yola çıktık.” Ayşe Hanım'ın dâhil olduğu göç dalgasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Zorla isim değiştirme uygulaması
- B) Camilerin ve okulların kapatılması
- C) Türklerin sınır dışı edilmesi
- D) Ekonomik sıkıntılar nedeniyle iş arama
- E) Türkçenin konuşulmasının yasaklanması
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Ekonomik sıkıntılar nedeniyle iş arama
1993-1996 yılları arasındaki göçler ekonomik sebeplerle yaşanmıştır. Zorla isim değiştirme ise 1984-1985'te uygulanmış, Jivkov rejimiyle birlikte sona ermiştir.
Kolay
11Suriye'deki iç savaş ve şiddet ortamı yüzünden milyonlarca kişi yurdunu terk etmek zorunda kaldı; bunların üç milyondan fazlası Türkiye'ye sığındı. Savaş ya da baskı nedeniyle ülkesini terk edip başka bir ülkeye sığınan kişiler için kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Mübadil
- B) Mülteci
- C) Gurbetçi
- D) Turist
- E) Diplomat
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Mülteci
Can güvenliği nedeniyle başka bir ülkeye sığınan kişiye mülteci denir. Mübadil ise iki devlet arasındaki antlaşmayla karşılıklı yer değiştiren kişidir.
Kolay
12Elif, Türkiye Bursları ile Türk dünyasında bir üniversitede okumak istiyor. Seçtiği üniversite, adını Türk-İslam düşünce tarihinin önemli bir şahsiyetinden alan Türk-Kazak Uluslararası Hoca Ahmet Yesevi Üniversitesi'dir. Elif'in okumak istediği üniversite hangi ülkededir?
- A) Kazakistan
- B) Kırgızistan
- C) Azerbaycan
- D) Özbekistan
- E) Türkmenistan
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Kazakistan
Hoca Ahmet Yesevi Üniversitesi Kazakistan'dadır. Kırgızistan'da bulunan ortak üniversite ise Bişkek'teki Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi'dir.
Kolay
13Bir haber metninde, bir terör örgütünün internet ve iletişim teknolojileri sayesinde farklı kıtalardaki üyeleriyle hızla haberleşebildiği ve birden çok ülkede eylem planlayabildiği belirtiliyor. Haberde anlatılan durum terörizmin hangi özelliğine örnektir?
- A) Yalnız yerel ölçekte kalmasına
- B) Uluslararası bir boyut kazanmasına
- C) Halk desteğine daha çok ihtiyaç duymasına
- D) Yalnız tek bir ülkeyi hedef almasına
- E) Teknolojiden uzak yöntemler kullanmasına
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Uluslararası bir boyut kazanmasına
Teknoloji, terör örgütlerine hızlı iletişim ve uluslararası eylem imkânı sunarak terörizmi küresel hâle getirmiştir. Yerel ölçekte kalma, metindeki farklı ülkelerde eylem bilgisiyle çelişir.
Kolay
14Türkiye, 1992'de Türk Cumhuriyetleri ile ilişkilerini güçlendirmek için iki kurum oluşturdu. Bunlardan biri TİKA'dır; diğeri ise bölge ülkeleriyle iş dünyası arasındaki dış ekonomik ilişkileri geliştirmeyi amaçlıyordu. Bu ikinci kurum aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK)
- B) Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK)
- C) Türk Kızılayı
- D) Azerbaycan Devlet Petrol Şirketi (SOCAR)
- E) Millî Güvenlik Kurulu (MGK)
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK)
Türkiye 1992'de TİKA ile birlikte DEİK'i kurmuştur. BDDK ise bankacılık sistemini düzenlemek için 2000'li yıllarda kurulmuş bir kurumdur.
Kolay
15Azerbaycan'da Hazar Denizi'nden çıkarılan petrol, Gürcistan üzerinden geçen bir boru hattıyla Türkiye'nin Akdeniz kıyısındaki bir limana ulaştırılmaktadır. Bu boru hattı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı
- B) Bakü-Tiflis-Erzurum Doğal Gaz Boru Hattı
- C) Kerkük-Yumurtalık Petrol Boru Hattı
- D) Nabucco Doğal Gaz Projesi
- E) Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı
Petrolü Bakü'den Tiflis üzerinden Ceyhan'a taşıyan hat Bakü-Tiflis-Ceyhan'dır. Bakü-Tiflis-Erzurum hattı ise petrol değil doğal gaz taşır.
Kolay
16SSCB'nin dağılmasıyla Kafkasya'da Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan bağımsızlıklarını kazandı. Türkiye'nin bu bölgeye yönelik dış politikası iki önceliğe göre şekillendi. Aşağıdakilerden hangisi bu önceliklerden biridir?
- A) Bölge ülkelerini tek bir devlet çatısı altında birleştirmek
- B) Bölge ülkeleriyle ticareti en alt düzeyde tutmak
- C) Hazar enerji kaynaklarının taşınmasından uzak durmak
- D) Bölgedeki sınırların yeniden çizilmesini istemek
- E) Bölge ülkelerinin bağımsızlığını ve toprak bütünlüğünü desteklemek
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Bölge ülkelerinin bağımsızlığını ve toprak bütünlüğünü desteklemek
Türkiye'nin Kafkasya politikasının öncelikleri bölge ülkelerinin bağımsızlık ve toprak bütünlüğünü desteklemek ile Hazar enerjisinin üretim ve taşınmasında rol almaktır. Enerjiden uzak durmak bu önceliklerle çelişir.
Kolay
17Bir öğrenci, 1990 sonrası Türk dış politikasını bölgelere göre incelemek için bu dönemdeki gelişmeleri yaşandıkları coğrafyayla eşleştiriyor. Öğrencinin yaptığı aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
- A) Yukarı Karabağ sorunu – Orta Asya
- B) Körfez savaşları – Kafkasya
- C) Yugoslavya'nın dağılması – Balkanlar
- D) Bosna savaşı – Orta Doğu
- E) Kerkük-Yumurtalık hattı – Balkanlar
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Yugoslavya'nın dağılması – Balkanlar
Yugoslavya'nın dağılması Balkanlarda yeni devletlerin kurulmasına yol açmıştır. Yukarı Karabağ sorunu Kafkasya'da, Bosna savaşı Balkanlarda yaşanmıştır; Körfez savaşları ve Kerkük-Yumurtalık Petrol Boru Hattı ise Orta Doğu ile ilgilidir.
Kolay
18Bir öğrenci, Türkiye'nin Türk Cumhuriyetleri'yle ilişkilerine dair bilgileri siyasi, ekonomik ve kültürel-eğitsel olmak üzere üç gruba ayırıyor. Aşağıdakilerden hangisi kültür ve eğitim grubuna girer?
- A) Millî Eğitim Bakanlığına bağlı Türk okullarının bulunması
- B) Dış Ekonomik İlişkiler Kurulunun oluşturulması
- C) Bölgede çok sayıda Türk firmasının çalışması
- D) Hukukun üstünlüğü yönündeki adımların teşvik edilmesi
- E) Hazar kaynaklarının dünya pazarlarına ulaştırılması
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Millî Eğitim Bakanlığına bağlı Türk okullarının bulunması
Türk Cumhuriyetleri'nde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okulların bulunması eğitim alanındaki iş birliğidir. DEİK ve Türk firmaları ekonomik ilişkilere, Hazar kaynaklarının taşınması enerji iş birliğine, hukukun üstünlüğünün teşvik edilmesi ise siyasi alana girer.
Orta
19Mayıs-Ağustos 1989 arasında Bulgaristan'dan Türkiye'ye yaklaşık 300 bin kişi göç etti. Göç edenlerin çoğu, birkaç yıl önce adları zorla değiştirilen, dillerini ve geleneklerini yaşamaları yasaklanan ailelerdi; bir kısmı sınır kapısına yalnızca bir bavulla geldi. Bu göçün temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bulgaristan'da büyük bir deprem yaşanması
- B) Jivkov rejiminin Türklere uyguladığı asimilasyon politikası
- C) İki ülke arasında sınır anlaşmazlığı yüzünden savaş çıkması
- D) Bulgaristan'ın Avrupa Birliğine üye olması
- E) Türkiye'nin göçmenlere toprak vereceğini ilan etmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Jivkov rejiminin Türklere uyguladığı asimilasyon politikası
1989 göçünün temel nedeni, Jivkov rejiminin Türklere zorla isim değiştirme ve kültürel yasaklarla uyguladığı asimilasyon politikasıdır. Bulgaristan'ın AB üyeliği 2007'de gerçekleşmiştir; 1989 göçüyle ilgisi yoktur.
Orta
20Bir öğrencinin Türkiye-Suriye ilişkileri kronolojisi: 1998 – Türkiye'nin kesin uyarıları sonrasında Adana Mutabakatı imzalandı; Suriye, PKK elebaşının ülkeden çıkarılmasını kabul etti. 2009 – İki ülke arasında vizeler karşılıklı olarak kaldırıldı, ticaret hızla arttı. 2012 – Türkiye Şam'daki büyükelçiliğinin faaliyetini durdurdu. Türkiye-Suriye ilişkilerinin 1998'den sonra iyileşmesini ve 2011'den sonra bozulmasını sağlayan gelişmeler sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
- A) Suriye'nin GAP'a ortak olması – Suriye'nin AB'ye katılması
- B) Suriye'nin Hatay'ı tanıması – Suriye'nin NATO'ya üye olması
- C) Esad rejiminin halka şiddet uygulaması – Suriye'nin PKK'ya desteği kesmesi
- D) Suriye'nin PKK'ya desteği kesmesi – Esad rejiminin halka şiddet uygulaması
- E) Suriye'nin AB'ye katılması – Suriye'nin GAP'a ortak olması
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Suriye'nin PKK'ya desteği kesmesi – Esad rejiminin halka şiddet uygulaması
Adana Mutabakatı'yla Suriye'nin PKK'ya desteği kesmesi ilişkileri iyileştirmiş, 2011'den sonra Esad rejiminin göstericilere şiddet uygulaması ilişkileri bozmuştur. Sırası ters verilen seçenek aynı olayları içerdiği için çekicidir; ancak iyileşme ve bozulma nedenlerinin yerini değiştirir.

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.