10. Sınıf Kimya · Çeşitlilik
Çözünürlüğe Etki Eden Faktörler (Sıcaklık, Basınç ve Madde Cinsi)
- çözünürlük
- sıcaklık
- basınç
- madde cinsi
- gazların çözünürlüğü
- çözünürlük-sıcaklık grafiği
Sıcaklık ve basınç çözünürlüğü nasıl etkiler?
Çözünürlük; sıcaklık, basınç ve çözücü ile çözünenin cinsine göre değişen bir niceliktir. Çoğu katının suda çözünürlüğü sıcaklık arttıkça artar, çözünmesi ısı veren bazı katılarda ise azalır; bu ilişki çözünürlük-sıcaklık grafikleriyle gösterilir. Gazların sudaki çözünürlüğü sıcaklık arttıkça azalır: soğuk kuzey denizlerinde çözünmüş oksijen daha fazla olduğu için balık yaşamı zengindir, ısınan gazlı içecek ise gazını kaybeder. Katı ve sıvıların çözünürlüğü basınçtan pek etkilenmez, gazların çözünürlüğü ise basınç arttıkça artar; gazlı içecek şişesi açılınca basınç düşer ve CO2 kabarcık hâlinde çıkar. Madde cinsi açısından NaCl deniz suyunda çok çözünürken CaCO3 çok az çözünür, bu sayede deniz canlılarının kabukları korunur. Endüstrideki özütleme ve saflaştırma işlemleri çözünürlük farklarından yararlanır. Gazlar için kural tersine işler; katılar için aynı genelleme geçerli değildir.
Çözünürlüğe Etki Eden Faktörler (Sıcaklık, Basınç ve Madde Cinsi): konu anlatımı ve özeti
Bir maddenin çözünürlüğü sabit değildir; sıcaklık, basınç ve çözücü ile çözünenin cinsine göre değişir. Gazlı içeceklerin "soğuk içiniz" uyarısı ve şeker pancarının sıcak suyla işlenmesi bu etkilerin günlük hayattaki örnekleridir.
- Sıcaklık ve katılar: çoğu katının suda çözünürlüğü sıcaklık arttıkça artar (çözünmesi ısı alan maddeler); çözünmesi ısı veren bazı katılarda ise azalır. Bu ilişki çözünürlük-sıcaklık grafikleriyle gösterilir.
- Sıcaklık ve gazlar: gazların sudaki çözünürlüğü sıcaklık arttıkça azalır. Soğuk kuzey denizlerinde çözünmüş oksijen daha fazla olduğu için balık yaşamı zengindir; ısınan gazlı içecek gazını kaybeder.
- Basınç: katı ve sıvıların çözünürlüğü basınçtan pek etkilenmez; gazların çözünürlüğü ise basınç arttıkça artar.
- Basınca örnekler: gazlı içecek şişesi açılınca basınç düşer ve CO2 kabarcık hâlinde çıkar; derin dalışta yüksek basınç azotun kanda daha çok çözünmesine yol açar.
- Madde cinsi: çözücü ile çözünen arasındaki etkileşimler belirleyicidir. NaCl deniz suyunda çok çözünürken CaCO3 çok az çözünür; bu sayede deniz canlılarının kabukları korunur.
- Endüstride özütleme ve saflaştırma işlemleri, maddelerin çözünürlük farklarından yararlanır.
Unutma: Gazlar için kural tersine işler; sıcaklık artınca gazın çözünürlüğü azalır, basınç artınca artar. Katılar için bu genelleme geçerli değildir.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
Bu konuda kuralları ezberlemek yerine maddeleri türüne göre ayırarak düşün:
- Katılar: Çoğu katının sudaki çözünürlüğü sıcaklıkla artar; sıcak çayda soğuk çaydan daha çok şeker çözünür. Basınç katıları neredeyse etkilemez.
- Gazlar: Sıcaklık artınca gaz tanecikleri hızlanır ve sıvıdan daha kolay kaçar; çözünürlük azalır. Basınç artınca gaz tanecikleri sıvıya daha çok girer; çözünürlük artar.
Günlük hayattan: Buzdolabından yeni çıkmış bir gazoz açıldığında az köpürür, güneşte kalmış bir gazoz ise taşar. Isınan gazozda CO₂'nin çözünürlüğü azalmıştır; kapak açılınca basınç da düştüğü için gaz hızla dışarı çıkar. Sıcak yaz günlerinde bazı göllerde balıkların yüzeye yakın toplanması da ılık suda çözünmüş oksijenin azalmasıyla ilişkilidir.
Sık yapılan hata: "Sıcaklık artınca her maddenin çözünürlüğü artar." Doğrusu: Gazlarda durum tersinedir; çözünmesi ısı veren bazı katılarda da sıcaklık artınca çözünürlük azalır. Grafik verilmişse genel kurala değil, grafiğe bak.
Derinleş
Bazı fabrikalar ve santraller soğutmada kullandıkları ısınmış suyu derelere ya da göllere bırakır. Bu ısıl kirliliğin sudaki canlıları nasıl etkileyebileceğini, gazların çözünürlüğünü biyolojideki solunum bilginle ilişkilendirerek açıkla. Bir yetkili "Suya hiçbir kimyasal madde karıştırmıyoruz, bu yüzden zararsız" diyorsa bu görüşü nasıl değerlendirirsin? Isınmış suyun doğaya bırakılmadan önce neler yapılabileceğine dair iki çözüm öner ve her birinin bir zorluğunu belirt.
Öğrenme çıktıları
Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.
KİM.10.2.5Çözünürlüğe etki eden faktörleri belirlemeye yönelik kanıt kullanabilme
- a) Katı ve gazların saf sudaki çözünürlüğüne etki eden faktörlere ilişkin ölçütler (madde cinsi, sıcaklık ve basınç) belirler.
- b) Çözünürlük ile ilgili seçtiği verileri değişkenler arası ilişkileri belirleyecek şekilde düzenler.
- c) Çözünürlüğe etki eden faktörleri veriye dayalı açıklar.
Bu konuda neler var?
- Sıcaklık ile Çözünürlük İlişkisi
- Basınç ile Çözünürlük İlişkisi
- Madde Cinsi ile Çözünürlük İlişkisi
Sorular
Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.
Kolay
1Bir gazlı içecek fabrikasında şişeler doldurulurken içeceğin üzerine yüksek basınçta gaz veriliyor ve kapak hemen kapatılıyor. Şişe açıldığında kapağın altındaki basınç düşüyor ve içecekte hızla kabarcıklar oluşmaya başlıyor; içecekteki şeker ve aroma maddeleri ise çözünmüş hâlde kalıyor. Bu gözlemler, aşağıdaki maddelerden hangisinin sudaki çözünürlüğünün basınçtan belirgin biçimde etkilendiğini gösterir?
- A) Kristal toz şekerin
- B) Karbon dioksit gazının
- C) Sofra tuzunun (NaCl)
- D) Etil alkolün
- E) Sitrik asidin
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Karbon dioksit gazının
Basınç, gazların sıvılardaki çözünürlüğünü belirgin biçimde etkiler; basınç düşünce CO₂'nin çözünürlüğü azalır ve fazla gaz kabarcık olarak ayrılır. Katı ve sıvıların çözünürlüğü basınçtan pratikte etkilenmez; şekerin çözünmüş kalması da bunu gösterir.
Kolay
2Kireçli bölgelerde çaydanlığın dibinde zamanla beyaz bir kireç tortusu (CaCO₃) birikir; aynı çaydanlıktaki suya atılan bir tutam sofra tuzu (NaCl) ise hemen çözünüp gözden kaybolur. İki madde de aynı sıcaklık ve basınçtaki suyla temas etmektedir. Bu farkı açıklayan etken hangisidir?
- A) Suyun sıcaklığı
- B) Ortamın basıncı
- C) Karıştırma hızı
- D) Kullanılan su miktarı
- E) Çözünen maddenin cinsi
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Çözünen maddenin cinsi
Sıcaklık ve basınç iki madde için de aynı olduğuna göre çözünürlükteki büyük farkı maddelerin kendi yapısı, yani çözünenin cinsi belirler. Karıştırma hızı yalnızca çözünme hızını etkiler; en fazla ne kadar madde çözünebileceğini değiştirmez.
Kolay
3Yazın çok sıcak geçen günlerde bazı göllerde balıkların su yüzeyine çıkıp ağızlarını sık sık açıp kapadığı, kimi zaman toplu balık ölümleri yaşandığı gözleniyor. Bu günlerde göl suyunun sıcaklığı mevsim normallerinin birkaç derece üstüne çıkıyor. Bu durum, suda çözünmüş oksijenle ilgili hangi bilgiyle açıklanır?
- A) Sıcaklık arttıkça oksijenin sudaki çözünürlüğü artar
- B) Sıcaklık oksijenin sudaki çözünürlüğünü etkilemez
- C) Sıcak suda oksijen suyla tepkimeye girip tükenir
- D) Sıcaklık arttıkça oksijen suda iyonlarına ayrışır
- E) Sıcaklık arttıkça oksijenin sudaki çözünürlüğü azalır
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Sıcaklık arttıkça oksijenin sudaki çözünürlüğü azalır
Gazların sudaki çözünürlüğü sıcaklık arttıkça azalır; ısınan göl suyunda çözünmüş oksijen azaldığı için balıklar yüzeye çıkar. Katıların çoğunun çözünürlüğü sıcaklıkla arttığından aynı davranışı gazlara genellemek yaygın bir yanılgıdır.
Kolay
4Bir öğrenci kaynaklardan iki tuzun sudaki çözünürlüğünü (g/100 g su) bulup tabloya geçiriyor: Sıcaklık | KNO₃ | NaCl 20 °C | 31,6 | 36,0 40 °C | 63,9 | 36,6 60 °C | 110 | 37,3 Bu veriler katıların çoğunun davranışıyla birlikte değerlendirildiğinde hangi genelleme yapılabilir?
- A) Çözünürlük genellikle sıcaklıkla artar; artış maddeye göre farklıdır
- B) Katıların sudaki çözünürlüğü sıcaklık arttıkça her zaman azalır
- C) Sıcaklık, katıların sudaki çözünürlüğünü hiç etkilemez
- D) Bütün katıların çözünürlüğü sıcaklıkla aynı miktarda artar
- E) Sıcaklıkla yalnızca iyonik olmayan katıların çözünürlüğü artar
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Çözünürlük genellikle sıcaklıkla artar; artış maddeye göre farklıdır
İki tuzun çözünürlüğü de sıcaklıkla artmaktadır; ancak KNO₃'te artış çok büyük, NaCl'de çok küçüktür. NaCl'deki küçük değişime bakıp sıcaklığın etkisiz olduğunu söylemek yanlıştır; değer az da olsa artmaktadır ve iki tuz da iyonik olduğundan son şık da verilerle çelişir.
Kolay
5Katı ve sıvıların sudaki çözünürlüğü için basıncın etkisiyle ilgili hangisi doğrudur?
- A) Basınç arttıkça büyük ölçüde azalır.
- B) Basınçtan pek etkilenmez.
- C) Basınç iki katına çıkınca iki katına çıkar.
- D) Basınç arttıkça büyük ölçüde artar.
- E) Yalnızca basınca bağlıdır.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Basınçtan pek etkilenmez.
Katı ve sıvıların çözünürlüğü basınçtan pek etkilenmez; basıncın belirgin etkisi gazlarda görülür. Basınç arttıkça çözünürlüğün belirgin biçimde artması gazlara özgüdür.
Kolay
6Soğuk kuzey denizlerinde balık ve diğer canlıların yaşamı oldukça zengindir. Bunun nedenlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Soğuk suyun elektriği daha iyi iletmesi
- B) Soğuk suda çözünmüş oksijen miktarının daha az olması
- C) Soğuk suda tuzların hiç çözünmemesi
- D) Soğuk suda çözünmüş oksijen miktarının daha fazla olması
- E) Soğuk suyun basıncının sıfır olması
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Soğuk suda çözünmüş oksijen miktarının daha fazla olması
Gazların çözünürlüğü sıcaklık düştükçe artar; soğuk denizlerde daha fazla oksijen çözünür ve bu canlı yaşamını destekler. Soğuk suda daha az oksijen çözündüğü düşüncesi gazlar için kuralın ters uygulanmasıdır.
Kolay
7Derin dalış yapan dalgıçların kanında, yüzeydekine göre daha fazla azot gazı çözünür. Bunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Derinde basınç arttıkça azotun çözünürlüğünün artması
- B) Derinde sıcaklık arttıkça azotun çözünürlüğünün artması
- C) Derinde basınç arttıkça azotun çözünürlüğünün azalması
- D) Azotun yalnızca düşük basınçta çözünebilmesi
- E) Azotun kanda iyonlarına ayrışması
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Derinde basınç arttıkça azotun çözünürlüğünün artması
Gazların çözünürlüğü basınç arttıkça artar; derin suda basınç yüksek olduğu için kanda daha fazla azot çözünür. Basınç artışının gaz çözünürlüğünü azalttığını söylemek kuralı ters çevirmektir.
Kolay
8Çözünürlüğe etki eden faktörlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Tüm katıların çözünürlüğü sıcaklık arttıkça artar.
- B) Gazların sudaki çözünürlüğü sıcaklık arttıkça azalır.
- C) Gazların çözünürlüğü basınçtan etkilenmez.
- D) Basınç, katıların çözünürlüğünü büyük ölçüde artırır.
- E) Sıcaklık hiçbir maddenin çözünürlüğünü etkilemez.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Gazların sudaki çözünürlüğü sıcaklık arttıkça azalır.
Gazlarda sıcaklık arttıkça çözünürlük azalır. Katılar için tek bir genelleme yoktur; çoğunun çözünürlüğü artarken çözünmesi ısı veren bazı katılarınki azalır.
Kolay
9Bir katının çözünürlük-sıcaklık grafiğinde eğri, sıcaklık arttıkça aşağıya doğru iniyor. Bu katı için hangisi söylenebilir?
- A) Bu madde kesinlikle bir gazdır.
- B) Çözünmesi ısı alan (endotermik) bir süreçtir.
- C) Çözünürlüğü sıcaklıktan etkilenmez.
- D) Çözünmesi ısı veren (ekzotermik) bir süreçtir.
- E) Çözünürlüğü basınç arttıkça büyük ölçüde artar.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Çözünmesi ısı veren (ekzotermik) bir süreçtir.
Sıcaklık artınca çözünürlüğü azalan katıların çözünmesi ısı veren bir süreçtir. Çözünmesi ısı alan katılarda ise eğri sıcaklıkla yükselir.
Kolay
10Çaydanlıktaki musluk suyu ısıtılırken, su kaynamaya başlamadan önce kabın iç yüzeyinde küçük gaz kabarcıkları oluşuyor. Bu kabarcıkların oluşmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Suyun hidrojen ve oksijen gazlarına ayrışması
- B) Suda çözünmüş tuzların gaz hâline geçmesi
- C) Isınan suyun basıncının çözünürlüğü artırması
- D) Sıcaklık arttıkça suda çözünmüş havanın çözünürlüğünün artması
- E) Sıcaklık arttıkça suda çözünmüş havanın çözünürlüğünün azalması
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Sıcaklık arttıkça suda çözünmüş havanın çözünürlüğünün azalması
Gazların sudaki çözünürlüğü sıcaklık arttıkça azalır; ısınan suda çözünmüş hava kabarcık hâlinde ayrılır. Isıtma suyu hidrojen ve oksijene ayrıştırmaz.
Kolay
11Defne aynı sıcaklıkta, eşit kütlede su bulunan iki kaba farklı iki tuzdan çözünebildiği kadar ekliyor. Birinci kapta çözünen tuz miktarı ikincisinden çok daha fazla oluyor. Bu farkı oluşturan faktör hangisidir?
- A) Su miktarı
- B) Sıcaklık
- C) Basınç
- D) Kabın şekli
- E) Madde cinsi
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Madde cinsi
Sıcaklık, basınç ve su miktarı iki kapta aynıdır; değişen tek şey tuzun cinsidir. Bu nedenle çözünen miktarlar arasındaki fark madde cinsinden kaynaklanır.
Kolay
12Deniz suyunda NaCl çok miktarda çözünmüş hâlde bulunur; buna karşın deniz canlılarının kalsiyum karbonattan (CaCO₃) oluşan kabukları deniz suyunda çözünüp yok olmaz. Bu durum çözünürlüğü etkileyen hangi faktörle açıklanır?
- A) Karıştırma hızı
- B) Kabın hacmi
- C) Basınç
- D) Madde cinsi
- E) Tanecik büyüklüğü
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Madde cinsi
Aynı çözücüde NaCl çok, CaCO₃ ise çok az çözünür; aradaki fark çözünen maddenin cinsinden kaynaklanır. Tanecik büyüklüğü çözünme hızını etkiler, çözünürlüğü belirlemez.
Kolay
13Basıncın çözünürlüğe etkisi en belirgin olarak hangi tür maddelerin sudaki çözünürlüğünde görülür?
- A) Gazların
- B) Sıvıların
- C) Kovalent ağ örgülü katıların
- D) Katıların
- E) Metallerin
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Gazların
Basınç değişimi en çok gazların çözünürlüğünü etkiler; basınç arttıkça gazların çözünürlüğü artar. Katı ve sıvıların çözünürlüğü basınçtan pek etkilenmez.
Kolay
14Suda çözünmesi ısı alan (endotermik) bir katının sıcaklık artırıldığında sudaki çözünürlüğü nasıl değişir?
- A) Önce azalır, sonra artar.
- B) Artar.
- C) Sıfıra iner.
- D) Azalır.
- E) Değişmez.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Artar.
Çözünmesi ısı alan katıların çözünürlüğü sıcaklık arttıkça artar; çoğu katı bu gruptadır. Çözünürlüğün azalması, çözünmesi ısı veren katılarda görülür.
Kolay
15Bir gazın sudaki çözünürlüğünü artırmak için sıcaklık ve basınç nasıl değiştirilmelidir?
- A) Sıcaklık düşürülmeli, basınç artırılmalıdır.
- B) Sıcaklık ve basınç birlikte artırılmalıdır.
- C) Sıcaklık ve basınç birlikte düşürülmelidir.
- D) Yalnızca sıcaklık artırılmalıdır.
- E) Sıcaklık artırılmalı, basınç düşürülmelidir.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Sıcaklık düşürülmeli, basınç artırılmalıdır.
Gazların çözünürlüğü sıcaklık düştükçe ve basınç arttıkça artar. Sıcaklık ve basıncın birlikte artırılması, sıcaklık etkisinin çözünürlüğü azaltması nedeniyle kesin bir artış sağlamaz.
Kolay
16Endüstride bir karışımdan istenen bir maddenin ayrılması (özütleme) ve saflaştırılması işlemleri genellikle neye dayanır?
- A) Maddelerin elektrik yüklerinin aynı olmasına
- B) Maddelerin aynı sıcaklıkta erimesine
- C) Maddelerin aynı çözünürlüğe sahip olmasına
- D) Maddelerin renklerinin farklı olmasına
- E) Maddelerin çözünürlüklerinin farklı olmasına
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Maddelerin çözünürlüklerinin farklı olmasına
Özütleme ve saflaştırma, maddelerin çözünürlük farklarından yararlanır; istenen madde çözünürken diğerleri çözünmez ya da daha az çözünür. Çözünürlükleri aynı olan maddeler bu yolla birbirinden ayrılamaz.
Kolay
17Oda sıcaklığındaki 100 mL suya bir miktar katı ekleyen Nil, uzun süre karıştırdığı hâlde katının bir kısmının dipte çözünmeden kaldığını görüyor. Öğretmeni, katının sudaki çözünürlüğünü değiştirmeden dipteki katının tamamını çözebileceğini söylüyor. Nil bunun için aşağıdakilerden hangisini yapmalıdır?
- A) Kabı ısıtarak suyun sıcaklığını artırmalıdır.
- B) Kaba aynı sıcaklıkta bir miktar daha su eklemelidir.
- C) Karışımı daha hızlı ve daha uzun süre karıştırmalıdır.
- D) Kabın ağzını kapatıp içindeki basıncı artırmalıdır.
- E) Dipteki katıyı ezerek toz hâline getirip bekletmelidir.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Kaba aynı sıcaklıkta bir miktar daha su eklemelidir.
Çözünürlük, 100 g suda çözünebilen en fazla madde miktarıdır ve sıcaklığa bağlıdır; su miktarına bağlı değildir. Aynı sıcaklıkta su eklenirse çözünürlük değişmez, ancak daha fazla su daha fazla katı çözebileceğinden dipteki katı çözünür. Isıtmak çözünürlüğün kendisini değiştirir. Karıştırmak ve katıyı toz hâline getirmek yalnız çözünme hızını etkiler; doymuş çözeltide dipteki katıyı çözmez. Basıncın katıların çözünürlüğüne etkisi ihmal edilir.
Kolay
18Bir öğrenci, 5 °C'deki bir su örneğinde çözünmüş oksijen miktarını ölçüyor. Ağzı açık kaptaki suyu 30 °C'ye ısıtıp ölçümü yineliyor ve çözünmüş oksijen miktarının azaldığını görüyor. Öğretmeni, bu sonucu tanecik düzeyinde açıklamasını istiyor. Öğrencinin yapması gereken açıklama aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sıcaklık arttıkça su molekülleri büyür ve aralarında gaz taneciklerine yer kalmaz.
- B) Sıcaklık arttıkça gaz tanecikleri suyla tepkimeye girerek katı bir maddeye dönüşür.
- C) Sıcaklık arttıkça gaz taneciklerinin kütlesi azalır ve tanecikler sıvının yüzeyine çıkar.
- D) Sıcaklık arttıkça gaz taneciklerinin kinetik enerjisi artar ve tanecikler çözeltiden ayrılır.
- E) Sıcaklık arttıkça su moleküllerinin hareketi yavaşlar ve gaz taneciklerini tutamaz olur.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Sıcaklık arttıkça gaz taneciklerinin kinetik enerjisi artar ve tanecikler çözeltiden ayrılır.
Gazların sudaki çözünürlüğü sıcaklık arttıkça azalır. Sıcaklık yükseldiğinde gaz taneciklerinin kinetik enerjisi artar; tanecikler çözeltiyi terk eder ve çözünmüş gaz miktarı azalır. Soğuk suda gaz tanecikleri daha yavaş hareket ettiğinden çözeltide kalır. Sıcaklık artınca moleküllerin boyutu ve kütlesi değişmez; su moleküllerinin hareketi yavaşlamaz, hızlanır.
Orta
19Bir pikniğe götürülen iki özdeş gazlı içecekten biri buzlu çantada, diğeri güneş altında bekletiliyor. Şişeler aynı anda açıldığında güneşte kalan şişeden çok daha fazla gaz köpürerek çıkıyor ve bu içeceğin tadı kısa sürede gazsız hâle geliyor. Bu gözlem hangi bilgiyle açıklanır?
- A) Soğukta CO₂'nin sudaki çözünürlüğü daha büyüktür
- B) Soğukta CO₂'nin sudaki çözünürlüğü daha küçüktür
- C) Sıcaklık gazların sudaki çözünürlüğünü etkilemez
- D) Sıcakta şekerin çözünürlüğü azalıp gaz oluşturur
- E) Güneş ışığı CO₂'yi parçalayıp O₂ açığa çıkarır
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Soğukta CO₂'nin sudaki çözünürlüğü daha büyüktür
Gazların çözünürlüğü sıcaklık düştükçe artar; soğuk içecek daha fazla CO₂'yi çözünmüş hâlde tutar. Güneşte ısınan içecekte CO₂'nin çözünürlüğü azaldığı için kapak açılınca gaz hızla ayrılır. Şekerin çözünürlüğü sıcaklıkla artar ve şeker gaz oluşturmaz.
Orta
20Bir öğrenci pistonlu bir kaba, dibinde katı bulunmayan şekerli su koyuyor. Sıcaklığı sabit tutarak pistonu itiyor ve sıvının üstündeki havanın basıncını 2 katına çıkarıyor. Ardından kaba şeker ekleyerek en fazla ne kadarının çözüneceğini ölçmeyi planlıyor. Basınç artırıldıktan sonra şekerin sudaki çözünürlüğü için ne beklenir?
- A) İki katına çıkar
- B) Yarıya iner
- C) Önemli ölçüde azalır
- D) Önce artar, sonra azalır
- E) Belirgin biçimde değişmez
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Belirgin biçimde değişmez
Katıların sıvılardaki çözünürlüğü basınçtan pratikte etkilenmez; sıcaklık da sabit tutulduğundan şekerin çözünürlüğü değişmez. Basıncı iki katına çıkarmanın çözünürlüğü iki katına çıkaracağını düşünmek, gazlar için geçerli ilişkiyi katılara uygulamaktır.
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.