12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı · Giriş
Edebiyatın İçindeki Felsefe
- edebiyat
- felsefe
- varoluşçuluk
- nihilizm
- sanatsal işlev
- göndergesel işlev
- makale
Edebiyat ile felsefe arasında nasıl bir ilişki vardır?
Edebiyat ile felsefe, varlık, insan ve ölüm gibi aynı büyük sorulara eğilen ama farklı yollarla anlatan iki alandır. Felsefe; insanı, doğayı, evreni ve değerleri anlamaya çalışan sistemli bir düşünme etkinliğidir, akla ve mantığa dayanır, dili göndergesel işlevde ve kavramlarla kullanır. Edebiyat ise güzellik duygusu uyandırmayı amaçlar, duygu ve sezgiye dayanır, dili sanatsal işlevde, mecaz anlamlar ve imgelerle kullanır. İki alan birbirini besler: Dostoyevski'nin romanları varoluşçu düşünceyi etkilemiş, Turgenyev nihilizm sorununu felsefeden önce romanında işlemiştir. Sartre ve Camus düşüncelerini roman ve oyunlarla da anlatmıştır. Türk edebiyatında Tanpınar, Oğuz Atay, Bilge Karasu ve Edip Cansever'in eserlerinde felsefi derinlik bulunur. Yine de felsefi içerik bir eseri tek başına değerli yapmaz; edebî eser önce edebiyatın ölçütlerini karşılamalıdır. Bir parçada imge öne çıkıyorsa edebî, kavramlar ve akıl yürütme öne çıkıyorsa felsefi metin söz konusudur.
Edebiyatın İçindeki Felsefe: konu anlatımı ve özeti
Bu bilgilendirici metin, edebiyat ile felsefenin nasıl iç içe geçtiğini ve iki alanın nerede ayrıldığını tartışıyor. Bir romanı ya da şiiri daha derin okuyabilmek için bu ilişkiyi bilmen önemli.
- Felsefe; insanı, doğayı, evreni ve değerleri anlamaya çalışan sistemli bir düşünme etkinliğidir. Edebiyat da aynı büyük sorulara (varlık, insan, ölüm) eğilir.
- Edebiyat felsefeden beslenebilir, felsefeyi de besleyebilir: Dostoyevski'nin romanları varoluşçu düşünceyi etkilemiş, Turgenyev nihilizm sorununu felsefeden önce romanında işlemiştir. Sartre ve Camus gibi filozoflar düşüncelerini roman ve oyunlarla da anlatmıştır.
- Türk edebiyatında Tanpınar, Oğuz Atay, Bilge Karasu, Edip Cansever gibi adların eserlerinde felsefi derinlik bulunur.
- Felsefi içerik taşımak bir eseri tek başına değerli yapmaz; edebî eser önce edebiyatın ölçütlerini karşılamalıdır.
- Temel farklar: Edebiyat güzellik duygusu uyandırmayı amaçlar, duygu ve sezgiye dayanır, dili sanatsal işlevde, yan ve mecaz anlamlarla, imgelerle kullanır. Felsefe sistemli düşünce kurmayı amaçlar, akla ve mantığa dayanır, dili göndergesel işlevde, kavramlarla ve açık biçimde kullanır.
- Metin bir makale örneğidir; ana düşünce, anlatım biçimleri, düşünceyi geliştirme yolları ve açık-örtük iletiler üzerinde çalışılır.
Unutma: Bir parçada imge ve sanatlı söyleyiş öne çıkıyorsa edebî, kavramlar ve akıl yürütme öne çıkıyorsa felsefi metindir; sınavda bu ayrımı dilin işlevine bakarak yap.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
Edebiyat ile felsefe aynı soruları sorar ama farklı yollardan cevap arar. Bunu kavramak için bir soru seç: "İnsan neden yaşar?"
- Felsefe bu soruya kavramlarla, tanımlarla ve gerekçelerle yaklaşır; sistemli bir düşünce kurar.
- Edebiyat aynı soruyu bir kahramanın yaşadıkları üzerinden sorar; okur cevabı kişinin seçimlerinden, acılarından, sevinçlerinden sezer.
- Bir romanda felsefi bir düşünce bulduğunda kendine şunu sor: Yazar bu düşünceyi açıkça mı söylüyor, yoksa olaylar ve kişiler aracılığıyla mı hissettiriyor?
Günlük hayattan: Bir arkadaşın "Doğru söylemek her zaman iyi midir?" diye sorduğunda tartışmaya girersen felsefe yaparsın; aynı soruyu bir film sahnesinde izleyip etkilenirsen sanatın yolundan geçersin.
Sık yapılan hata: "Felsefi roman, felsefe kitabıdır." Doğrusu: Roman felsefeden beslense de kurmaca olarak kalır; düşünceyi kanıtlamaya değil, yaşatmaya çalışır.
Derinleş
Sevdiğin bir roman ya da filmde kahramanın verdiği zor bir kararı seç. Bu kararın arkasında hangi felsefi soru yatıyor (özgürlük, sorumluluk, mutluluk, adalet)? Felsefe dersinde öğrendiğin bir düşünürün bu soruya vereceği cevabı araştır ve kahramanın seçimiyle karşılaştır. Sence edebiyat mı felsefe mi bu soruyu okura daha etkili sorduruyor? Gerekçelerini yaz.
Sorular
Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.
Kolay
1Bir okuma kulübünde Kerem şunu anlatıyor: “Okuduğum iki yazar da varoluşçuluğu kuramsal denemelerle açıklamakla yetinmemiş; Bulantı, Yabancı, Sinekler gibi roman ve tiyatro oyunları da yazmışlar. Hatta ikisi de Nobel Edebiyat Ödülü'yle anılır.” Kerem'in sözünü ettiği yazarlar hangi seçenekte verilmiştir?
- A) Puşkin ve Gogol
- B) Cervantes ve Dante
- C) Sartre ve Camus
- D) Homeros ve Vergilius
- E) Balzac ve Zola
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Sartre ve Camus
Bulantı ve Sinekler Sartre'ın, Yabancı Camus'nün eseridir; ikisi de düşüncelerini felsefi yapıtların yanında roman ve oyunlarla anlatmıştır. Balzac ve Zola da romancıdır, fakat felsefi kuram ortaya koyan filozoflar değildir.
Kolay
2Bir felsefe dergisinde şu cümle yer alıyor: “Adalet, herkese hak ettiğini vermektir; bu tanımdaki ‘hak etmek’ kavramı ise emek, ihtiyaç ve eşitlik ölçütleriyle ayrıca açıklanmalıdır.” Yazar burada sözcükleri mecazdan uzak, tek anlamlı ve açık biçimde kullanmıştır. Bu cümlede dil ağırlıklı olarak hangi işlevde kullanılmıştır?
- A) Sanatsal işlev
- B) Göndergesel işlev
- C) Heyecana bağlı işlev
- D) Kanalı kontrol işlevi
- E) Alıcıyı harekete geçirme işlevi
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Göndergesel işlev
Kavramları nesnel, açık ve kesin biçimde aktaran kullanım göndergesel (bildirişsel) işlevdir; felsefe dili bu işleve dayanır. Sanatsal işlev çekici görünebilir ama o işlevde imge ve mecaz öne çıkar, burada ise tanım ve açıklama vardır.
Kolay
3Kütüphanede ödev hazırlayan Selin, raflarda gezinirken bir kitabın arka kapağında şu tanıtımı okuyor: “Bu kitap ‘İyi bir hayat nedir?’, ‘Bilgi nereden gelir?’, ‘Evren bir amaca göre mi düzenlenmiştir?’ sorularını akıl yürütmeyle, kavramları tanımlayarak ve gerekçeler sıralayarak tartışıyor.” Tanıtımı yapılan kitap en çok hangi alanın ürünüdür?
- A) Psikoloji
- B) Edebiyat
- C) Felsefe
- D) Dil bilimi
- E) Sosyoloji
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Felsefe
İnsanı, evreni, bilgiyi ve değerleri kavramlar ve gerekçelerle sistemli biçimde sorgulamak felsefenin işidir. Psikoloji de insanı inceler; ancak bilginin kaynağı ya da evrenin amacı gibi sorular onun değil felsefenin alanıdır.
Kolay
4Edebiyat öğretmeni Murat Bey derste şöyle diyor: “Bazen bir düşünce, filozofların kitaplarına girmeden önce bir romanın sayfalarında tartışılır. Örneğin ‘nihilist’ sözcüğünü geniş kitlelere tanıtan şey, genç bir doktorun her türlü otoriteyi ve geleneği reddettiği, 1862'de yayımlanan bir Rus romanıdır.” Öğretmenin sözünü ettiği romanın yazarı kimdir?
- A) Gogol
- B) Puşkin
- C) Tolstoy
- D) Turgenyev
- E) Çehov
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Turgenyev
Babalar ve Oğullar romanında Bazarov tipiyle nihilizmi işleyen yazar Turgenyev'dir. Tolstoy da büyük bir Rus romancısıdır; ancak nihilizm tartışmasını romanla başlatan ad o değil, Turgenyev'dir.
Kolay
5Okuma kulübünde Defne, bir romanın arka kapağında geçen bir öğretiyi sözlükten araştırıyor ve şu tanımı buluyor: “Varoluşun özden önce geldiğini ve özü sürekli olarak yarattığını ileri süren öğreti.” Defne’nin bulduğu tanım hangi kavrama aittir?
- A) Nihilizm
- B) Sembolizm
- C) Natüralizm
- D) Realizm
- E) Varoluşçuluk
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Varoluşçuluk
Varoluşun özden önce geldiğini savunan öğreti varoluşçuluktur. Nihilizm ise var olan bütün değerleri ve gerçekleri reddeden öğretidir; bu yüzden en güçlü çeldirici olsa da tanıma uymaz.
Kolay
6Bir öğrenci, metindeki kelimeler için hazırladığı kartlardan birine şu açıklamayı yazmış: “Var olan bütün varlıkları, değerleri ve gerçekleri reddeden bir öğreti.” Bu kartın ön yüzüne hangi kavram yazılmalıdır?
- A) Romantizm
- B) Varoluşçuluk
- C) Gerçekçilik
- D) Akılcılık
- E) Nihilizm
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Nihilizm
Bütün değerleri ve gerçekleri reddeden öğreti nihilizmdir. Varoluşçuluk değerleri reddetmez; varoluşun özden önce geldiğini savunur.
Kolay
7Edebiyat kulübünde Emre, edebiyat ile felsefenin hangi noktada birbirine yaklaştığını araştırıyor. Okuduğu bilgi kutusuna göre bu iki alan öncelikle hangi bakımdan benzerlik gösterir?
- A) Dili aynı işlevde kullanmaları bakımından
- B) Varlık, insan, doğa, evren gibi ele aldıkları konular bakımından
- C) Akıl ve mantığa eşit ölçüde dayanmaları bakımından
- D) Okurda güzellik duygusu uyandırmayı amaçlamaları bakımından
- E) İkisinin de imgelerle kurulmuş bir dil kullanması bakımından
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Varlık, insan, doğa, evren gibi ele aldıkları konular bakımından
Bilgi kutusuna göre iki alan öncelikle ele aldıkları konu bakımından benzer; ikisi de varlık, insan, evren gibi sorunlara eğilir. Dil kullanımı, amaç ve dayandıkları temel bakımından ise ayrılırlar.
Kolay
8Yazar, “Bazı edebiyat eserlerinde kimi felsefelerin bir yansımasını bulabiliriz.” yargısını, hemen ardından Jack London’un Deniz Kurdu ve Demir Ökçe romanlarını anarak desteklemiştir. Yazarın bu bölümde kullandığı düşünceyi geliştirme yolu aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Tanımlama
- B) Tanık gösterme
- C) Örneklendirme
- D) Benzetme
- E) Sayısal verilerden yararlanma
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Örneklendirme
Genel bir yargıyı somut eser adlarıyla desteklemek örneklendirmedir. Tanık göstermede ise bir uzmanın sözü alıntılanır; burada kimsenin sözüne başvurulmamıştır.
Kolay
9Okuduğu metinde Edip Cansever’in şiirlerinin psikoloji ve psikiyatri açısından da incelenebileceğini öğrenen Can, bunun nedenini merak ediyor. Metne göre Cansever’in şiirlerinde öne çıkan özellik aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Doğa betimlemelerinin şiirin merkezine alınması
- B) Bireyin varoluşsal sorunlarının şiirsel bir söylemle işlenmesi
- C) Toplumsal olayların belgesel bir dille aktarılması
- D) Halk şiiri biçimlerinin yeniden canlandırılması
- E) Tarihî olayların sırasıyla anlatılması
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Bireyin varoluşsal sorunlarının şiirsel bir söylemle işlenmesi
Metne göre Cansever’in pek çok şiirinde bireyin varoluşsal problemleri şiirsel bir söylemle ele alınır; bu da şiirlere felsefi ve psikolojik bir boyut kazandırır.
Kolay
10Elif, felsefe dersinden önce bir başvuru kitabında şu açıklamayı okuyor: “İnsanı, doğayı, evreni ve değerleri anlamak amacıyla sürdürülen en kapsamlı araştırma; birleştirici ve bütünleştirici bir açıklama girişimi.” Bu açıklama aşağıdaki alanlardan hangisini tanımlamaktadır?
- A) Dil bilimi
- B) Felsefe
- C) Edebiyat
- D) Psikoloji
- E) Tarih
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Felsefe
İnsan, doğa, evren ve değerleri bütünleştirici biçimde anlamaya çalışan sistemli araştırma felsefedir. Edebiyat da bu konulara eğilir ama amacı sistemli açıklama değil, güzellik duygusu uyandırmaktır.
Kolay
11Bilgi kutusunda edebiyat ile felsefe; amaç, dil kullanımı, anlatım ve dayandıkları temel yönünden iki sütunlu bir tabloda madde madde yan yana konmuştur. Bu bölümde ağırlıklı olarak kullanılan düşünceyi geliştirme yolu aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Örneklendirme
- B) Sayısal verilerden yararlanma
- C) Benzetme
- D) Karşılaştırma
- E) Tanık gösterme
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Karşılaştırma
İki alanın benzer ve farklı yönlerini aynı ölçütlere göre yan yana koymak karşılaştırmadır. Tabloda örnek eser ya da alıntı verilmediği için örneklendirme ve tanık gösterme uygun değildir.
Kolay
12Edebiyat ile felsefe karşılaştırıldığında edebiyatın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Okurda güzellik duygusu uyandırmak
- B) Bilimsel verileri okura eksiksiz aktarmak
- C) Kavramları gerçek anlamlarıyla tanımlamak
- D) Mantık kurallarıyla kesin bir sonuca ulaşmak
- E) Varlık ve bilgi hakkında sistemli bir düşünce kurmak
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Okurda güzellik duygusu uyandırmak
Edebiyatın amacı okurda güzellik duygusu uyandırmaktır. Varlık, evren, bilgi gibi konularda sistemli düşünce ortaya koymak ise felsefenin amacıdır.
Kolay
13Ödevi için “Edebiyatın İçindeki Felsefe” metninin yazarını araştıran Yusuf, metnin sonundaki biyografiyi okuyor. Biyografiye göre Mustafa Günay ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Romanlarıyla tanınmış, öğretim üyeliği yapmamış bir yazardır.
- B) Felsefe tarihi ve bilim felsefesi alanlarında çalışan bir akademisyendir.
- C) Rus romanlarını Türkçeye çevirmesiyle tanınmış bir çevirmendir.
- D) Varoluşçu tiyatro oyunlarıyla öne çıkmış bir oyun yazarıdır.
- E) Edebiyat fakültesinin Türk dili bölümünü bitirmiş bir eleştirmendir.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Felsefe tarihi ve bilim felsefesi alanlarında çalışan bir akademisyendir.
Biyografiye göre Mustafa Günay felsefe bölümü mezunudur, Çukurova Üniversitesinde öğretim üyesidir ve felsefe tarihi, bilim felsefesi gibi alanlarda çalışır. Roman, çeviri ya da tiyatro eseri biyografide yer almaz.
Kolay
14Bir felsefe kitabında “erdem” kavramı önce tanımlanıyor, ardından bu tanım gerekçeleri ve örnekleriyle açıklanıyor; metinde hiçbir mecaz ya da imge yer almıyor. Bu metinde dil ağırlıklı olarak hangi işlevde kullanılmıştır?
- A) Göndergesel işlevde
- B) Alıcıyı harekete geçirme işlevinde
- C) Sanatsal işlevde
- D) Kanalı kontrol işlevinde
- E) Heyecana bağlı işlevde
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Göndergesel işlevde
Kavramların gerçek anlamlarıyla, bilgi aktarmak için kullanıldığı felsefe metinlerinde dil göndergesel işlevdedir. Sanatsal işlev imgeli ve mecazlı edebî dilin özelliğidir.
Kolay
15Aşağıdaki cümlelerden hangisinde dil, imgelerden uzak biçimde ve bir kavramı tanımlamak için kullanılmıştır?
- A) Zaman, eski bir saatin içinde uyuyan yorgun bir kuştu.
- B) Yalnızlık, odama sessizce oturan eski bir misafirdi.
- C) Özgürlük, kişinin seçimlerini dış bir zorlama olmadan yapabilmesidir.
- D) Hasret, gözlerimizin kıyısında bekleyen bir gemiydi.
- E) Umut, kışın ortasında açan inatçı bir kardelendi.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Özgürlük, kişinin seçimlerini dış bir zorlama olmadan yapabilmesidir.
Özgürlüğü gerçek anlamlı sözcüklerle tanımlayan cümle felsefi dile uygundur. Diğer cümlelerde soyut kavramlar imgelerle somutlaştırılmış, dil sanatsal işlevde kullanılmıştır.
Kolay
16Edebiyat öğretmeni, felsefi derinlik taşıyan eserlerden oluşan bir okuma listesi hazırlıyor ve “Edebiyatın İçindeki Felsefe” metninde bu bağlamda adı geçen Türk yazarlarından birini listeye ekliyor. Öğretmenin eklediği yazar aşağıdakilerden hangisi olabilir?
- A) Refik Halit Karay
- B) Bilge Karasu
- C) Ömer Seyfettin
- D) Halide Edib Adıvar
- E) Reşat Nuri Güntekin
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Bilge Karasu
Metin, Türk edebiyatında felsefi derinlik taşıyan eserler veren adlar arasında Bilge Karasu, Oğuz Atay, Tanpınar ve Edip Cansever’i sayar. Diğer seçeneklerdeki yazarların adı metinde bu bağlamda geçmez.
Kolay
17Bir romanda iki arkadaş gece boyunca “İnsan, seçimlerinde gerçekten özgür müdür?” sorusunu tartışır; biri özgürlüğü savunur, öteki insanın koşullarının tutsağı olduğunu ileri sürer. Yazar araya girip hiçbir açıklama yapmaz, tartışmayı yalnızca kişilerin konuşmalarıyla verir. “Edebiyatın İçindeki Felsefe” metnine göre bu roman, aşağıdaki tespitlerden hangisine örnek oluşturur?
- A) Edebiyat eserleri öncelikle birtakım düşünceleri anlatmak amacıyla yazılır.
- B) Felsefi içerik, eserde çoğu zaman anlatı kişilerinin diyaloglarıyla ortaya çıkar.
- C) Felsefi boyut kazanan bir eser, edebiyat açısından değerinden bir ölçüde kaybeder.
- D) Filozoflar, düşüncelerini yalnızca kuramsal eserlerle okura ulaştırabilir.
- E) Edebî eserde dil, kavramların hâkim olduğu açık bir yapıda kullanılır.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Felsefi içerik, eserde çoğu zaman anlatı kişilerinin diyaloglarıyla ortaya çıkar.
Metnin girişinde felsefi içeriğin edebiyat eserlerinde düşünceler, sorular ve çoğu zaman da anlatı kişilerinin diyalogları biçiminde karşımıza çıktığı belirtilir. Romanda özgürlük sorunu iki kişinin konuşmasıyla verildiği için B doğrudur. A ve C yazarın açıkça reddettiği görüşlerdir: romanlar düşünce anlatmak için yazılmaz, felsefi boyut da eserin değerini azaltmaz. D yanlıştır; filozoflar roman ve oyun da yazmıştır. E felsefe dilinin özelliğidir.
Kolay
18“Edebiyatın İçindeki Felsefe” metninde yazar, kimi romanlarda bir felsefenin “edebî bir söylemle yeniden dile getirildiğini” belirtir; kimi şiirlerde ise bireyin sorunlarının “şiirsel bir söylemle” ele alındığını söyler. Bu kullanımlara göre “söylem” sözcüğünün metindeki anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bir düşünürün kurduğu, kendi içinde tutarlı düşünce sistemi
- B) Bir eserde olayların geçtiği dönemin toplumsal koşulları
- C) Duygu ve düşüncenin yazı ya da sözle dile getiriliş biçimi
- D) Bir sanatçının eserlerinde sürekli işlediği temel sorun
- E) Bir kavramın sınırlarını çizen kısa ve kesin açıklama
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Duygu ve düşüncenin yazı ya da sözle dile getiriliş biçimi
Kitabın sözlükçesinde söylem, bir duygu ve düşüncenin yazı ve sözle bildirilmesi olarak açıklanır. “Edebî söylem” ve “şiirsel söylem” ifadelerinde de düşüncenin nasıl dile getirildiği kastedilir. A felsefi sistemi, B eserin dönemini, D temayı, E tanımı karşılar; hiçbiri bu iki kullanıma uymaz.
Orta
19Genç bir yazar, özgürlük üzerine düşüncelerini anlattığı romanını bir yayınevine gönderiyor. Editör şu notu düşüyor: “Fikirleriniz derin, ama kişiler konuşan fikirlere dönüşmüş; olay örgüsü inandırıcı değil, dil de bir ders kitabı kadar kuru.” Editörün notu, romanın değeri konusunda hangi ilkeyi esas almaktadır?
- A) Roman bir felsefe sistemini eksiksiz aktarmalıdır.
- B) Romanda ünlü bir filozofun görüşü işlenmelidir.
- C) Romandaki kavramlar terim anlamıyla kullanılmalıdır.
- D) Edebî eser önce sanat ölçütlerini karşılamalıdır.
- E) Felsefi içerik her romanı kendiliğinden değerli kılar.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Edebî eser önce sanat ölçütlerini karşılamalıdır.
Editör fikirleri değil kurguyu, kişileri ve dili eleştiriyor; yani bir romanın değeri öncelikle edebiyatın sanat ölçütlerine bağlıdır. Felsefi içeriğin eseri kendiliğinden değerli kıldığı düşüncesi çekicidir ama editörün notu tam tersini gösterir.
Orta
20Gazetede okunan şu yazıyı inceleyelim: Yazar, okul kütüphanelerinin kapanmasının okuma alışkanlığını azalttığını savunuyor; görüşünü bir araştırmanın sayılarıyla, bir kütüphanecinin sözleriyle destekliyor ve yazısını kişisel anılara yer vermeden, ciddi bir dille tamamlıyor. Bu yazının türü ve özelliği hangi seçenekte doğru verilmiştir?
- A) Günlük; yaşantıyı tarih sırasıyla kaydeder.
- B) Makale; bir düşünceyi kanıtlarla savunur.
- C) Sohbet; görüşü kanıtsız, söyleşir gibi anlatır.
- D) Hikâye; olayları kurmaca kişilerle anlatır.
- E) Deneme; kişisel izlenimleri kesin yargısız sunar.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Makale; bir düşünceyi kanıtlarla savunur.
Bir düşünceyi araştırma verisi ve tanık gibi kanıtlarla, ciddi bir dille savunan yazı makaledir. Deneme de düşünce yazısıdır; ancak denemede yazar kanıt aramadan, kişisel ve kesin olmayan bir dille konuşur.
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.