6. Sınıf Matematik · Geometrik Nicelikler
Alan Ölçme Birimleri
- metrekare
- santimetrekare
- kilometrekare
- desimetrekare
- milimetrekare
- birim dönüştürme
Alan ölçme birimleri birbirine nasıl çevrilir?
Alan ölçme birimleri, bir yüzeyin kapladığı yeri ifade eden ve yan yana iki birimi arasında 100 kat fark bulunan birimlerdir. Büyükten küçüğe sıralama kilometrekare (km²), hektometrekare (hm²), dekametrekare (dam²), metrekare (m²), desimetrekare (dm²), santimetrekare (cm²) ve milimetrekare (mm²) şeklindedir. Farkın 100 kat olmasının nedeni, 1 m = 10 dm olduğundan 1 m² = 10 dm × 10 dm = 100 dm² olmasıdır. Büyük birimden küçüğe geçerken her basamakta 100 ile çarpılır, küçükten büyüğe geçerken 100'e bölünür. Temel eşitlikler 1 m² = 10 000 cm² ve 1 km² = 1 000 000 m²'dir. Örneğin 3 m² = 30 000 cm², 2500 cm² = 0,25 m² ve 1 cm² = 0,01 dm² olur. Bir şehrin yüzölçümü için km², sınıfın tabanı için m², defter kapağı için cm² kullanılır. Alan birimlerinde basamaklar arası çarpan 10 değil, 100'dür; uzunluk birimleriyle karıştırılmamalıdır.
Alan Ölçme Birimleri: konu anlatımı ve özeti
Bir yüzeyin ne kadar yer kapladığını alan ölçme birimleriyle ifade ederiz. Bu konuda alan birimlerini tanımayı ve birbirine çevirmeyi öğrenirsin.
- Alan birimleri büyükten küçüğe: kilometrekare (km²), hektometrekare (hm²), dekametrekare (dam²), metrekare (m²), desimetrekare (dm²), santimetrekare (cm²) ve milimetrekare (mm²).
- Yan yana iki alan birimi arasında 100 kat fark vardır. Çünkü 1 m = 10 dm olduğundan 1 m² = 10 dm × 10 dm = 100 dm² olur.
Kenarı 1 m olan kare, kenarı 1 dm olan 100 küçük kareye ayrılır: 1 m² = 100 dm². - Büyük birimden küçüğe geçerken her basamakta 100 ile çarparsın, küçükten büyüğe geçerken 100'e bölersin.
- 1 m² = 100 dm² = 10 000 cm² = 1 000 000 mm² ve 1 km² = 1 000 000 m²'dir.
- Örnekler: 3 m² = 30 000 cm²; 2500 cm² = 0,25 m²; 1 cm² = 0,01 dm².
- Uygun birimi seç: bir şehrin yüzölçümü için km², sınıfın tabanı için m², defter kapağı için cm² kullanılır.
Unutma: Alan birimlerinde basamaklar arası çarpan 10 değil 100'dür; uzunluk birimleriyle karıştırma.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
Alan birimlerinde 100 kat farkın nereden geldiğini bir kareyi bölerek görebilirsin.
- Kenarı 1 m olan bir kare çiz.
- Her kenarı 10 eş parçaya böl; 1 m = 10 dm.
- Kareyi çizgilerle böldüğünde 10 × 10 = 100 küçük kare oluşur. Her biri 1 dm²'dir: 1 m² = 100 dm².
- Aynı yolla 1 dm² = 100 cm²; buradan 1 m² = 10 000 cm².
Örnek: 3,5 m² = 3,5 × 10 000 = 35 000 cm².
Günlük hayattan: Bir evin satış ilanında "120 m²" yazar; şehirlerin yüzölçümü ise km² ile verilir.
Sık yapılan hata: "1 m² = 100 cm²." Doğrusu: Uzunlukta 1 m = 100 cm'dir, ama alanda bu iki kez çarpılır: 100 × 100 = 10 000 cm².
Derinleş
Türkiye'de tarla ve bahçe alanları sıklıkla "dönüm" ile söylenir; 1 dönüm 1000 m²'dir. Hektar ise 1 hm², yani 10 000 m²'dir. Bir tarım haberinden ya da yakınlarından bir tarla alanı öğren ve bunu m², dönüm ve hektar cinsinden yaz. Okul bahçenin alanını ölçüp kaç dönüm ettiğini hesapla. Farklı birimlerin farklı işlerde kullanılmasının nedenini tartış.
Öğrenme çıktıları
Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.
MAT.6.4.1Uzunluk ve alan ölçme birimleri arasındaki ilişkilerle ilgili analojik akıl yürütebilme
- a) Uzunluk ve alan ölçme birimleri arasındaki ilişkileri gözlemler.
- b) Uzunluk ve alan ölçme birimleri arasındaki ilişkiyi tespit eder.
- c) Uzunluk ve alan ölçme birimleri arasında kurulan ilişkiden hareketle alan ölçme birimleri arasındaki ilişkiye dair çıkarım yapar.
Sorular
Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.
Kolay
1Duru, kareli kâğıda kenarı 1 cm olan bir kare ile kenarı 1 dm (10 cm) olan bir kare çiziyor. Büyük karenin içine küçük karelerden kaç tane sığdığını sayıyor; ardından aynı ilişkiyi m² ile dm² arasında da arıyor. Duru, yan yana iki alan ölçme birimi arasındaki ilişkiyi nasıl genellemelidir?
- A) Büyük birim küçüğün 10 katıdır.
- B) Büyük birim küçüğün 100 katıdır.
- C) Büyük birim küçüğün 1.000 katıdır.
- D) Büyük birim küçüğün 2 katıdır.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Büyük birim küçüğün 100 katıdır.
Kenar 10 kat büyüdüğünde kare hem enine hem boyuna 10 kat büyür; alan 10 × 10 = 100 kat artar. 10 kat ilişkisi yan yana uzunluk birimleri (cm ile dm) için geçerlidir, alan birimleri için değil.
Kolay
2Bir terzi, perde dikmek için kumaş mağazasından 5 m² kumaş alıyor. Perdenin kalıplarını kâğıt üzerinde santimetrekare ile hesapladığı için aldığı kumaşın alanını da bu birime çeviriyor. Terzinin aldığı kumaş kaç santimetrekaredir?
- A) 50.000
- B) 500
- C) 5.000
- D) 500.000
Cevabı göster
Doğru cevap: A) 50.000
1 m = 100 cm olduğundan 1 m² = 100 × 100 = 10.000 cm²'dir; 5 m² = 50.000 cm². 500 seçeneği uzunluktaki gibi 100 ile çarpılarak bulunur; alanda iki yön olduğu için 100 × 100 ile çarpmak gerekir.
Kolay
3Sınıf panosunun kare biçimindeki 1 m²'lik bölümü, her birinin kenar uzunluğu 1 dm olan kare kartlarla boşluk kalmadan ve kartlar üst üste binmeden kaplanacaktır. Kartları kesecek olan Eren, önce kaç kart gerektiğini hesaplıyor. Eren kaç kart kesmelidir?
- A) 10
- B) 1.000
- C) 10.000
- D) 100
Cevabı göster
Doğru cevap: D) 100
1 m = 10 dm olduğundan panonun bir kenarına 10 kart, tamamına 10 × 10 = 100 kart sığar; yani 1 m² = 100 dm². 10 seçeneği yalnızca bir kenar boyunca dizilen kartları sayar; alan iki yönde birden kaplanır.
Kolay
4Melis, coğrafya ödevi için farklı büyüklükteki yüzeylerin alanlarını bir tabloya yazıyor: telefon ekranı, sınıfın tabanı, futbol sahası ve yaşadığı ilin yüzölçümü. Her alanı, sayının ne çok büyük ne çok küçük olacağı bir birimle yazmak istiyor. Melis, ilin yüzölçümü için hangi birimi kullanmalıdır?
- A) m²
- B) km²
- C) cm²
- D) mm²
Cevabı göster
Doğru cevap: B) km²
Bir ilin yüzölçümü binlerce kilometrekaredir; m² ile yazılırsa sayı milyarlara ulaşır. Bu yüzden çok büyük yüzeyler için km² kullanılır. m² ise sınıf tabanı ya da futbol sahası gibi alanlara uygundur.
Kolay
5Melis, alanı 1 dm² olan kare bir kâğıdı önce 1 cm²'lik karelere, sonra her santimetrekareyi 1 mm²'lik karelere ayırıyor. Bu kâğıtta toplam kaç tane 1 mm²'lik kare oluşur?
- A) 100
- B) 1000
- C) 10 000
- D) 100 000
Cevabı göster
Doğru cevap: C) 10 000
1 dm² = 100 cm² ve 1 cm² = 100 mm² olduğundan 100 × 100 = 10 000 mm² bulunur. 1000 bulan kişi uzunluk birimlerindeki gibi 10'luk katlarla düşünmüştür.
Kolay
6Sınıf kapısının bir yüzünün alanı 18 000 cm² olarak ölçülmüştür. Kapıyı boyayacak usta, boya miktarını metrekareye göre hesaplıyor. Kapının bir yüzünün alanı kaç metrekaredir?
- A) 1,8
- B) 18
- C) 180
- D) 0,18
Cevabı göster
Doğru cevap: A) 1,8
1 m² = 10 000 cm² olduğundan 18 000 ÷ 10 000 = 1,8 m² bulunur. 180 bulan kişi yalnızca 100'e bölmüştür.
Kolay
7Bir belediye parkının tanıtım tabelasında parkın alanı 2 hm² olarak yazılmıştır. Gezi kulübü bu alanı metrekare cinsinden ifade etmek istiyor. Parkın alanı kaç metrekaredir?
- A) 20 000
- B) 200
- C) 2000
- D) 200 000
Cevabı göster
Doğru cevap: A) 20 000
hm²'den m²'ye iki basamak inilir: 2 × 100 × 100 = 20 000 m². 200 bulan kişi yalnızca bir kez 100 ile çarpmıştır.
Kolay
8Arda, pul koleksiyonundaki bir posta pulunun alanını tahmin edip kartına yazacak. Aşağıdakilerden hangisi bir posta pulunun alanı için gerçeğe en yakın değerdir?
- A) 6 m²
- B) 6 km²
- C) 6 hm²
- D) 6 cm²
Cevabı göster
Doğru cevap: D) 6 cm²
Posta pulu avuç içinden çok küçük bir yüzeydir; 6 cm² (örneğin 3 cm × 2 cm) gerçeğe uygundur. 6 m² bir oda halısı kadar büyüktür.
Kolay
9Can, kareli kâğıttaki kenarı 1 cm olan bir karenin, kenarı 1 dm olan bir karenin ne kadarı olduğunu bulmak istiyor. 1 cm² kaç desimetrekaredir?
- A) 0,1
- B) 0,01
- C) 10
- D) 100
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 0,01
Küçük birimden büyük birime geçerken 100'e bölünür: 1 ÷ 100 = 0,01 dm². 0,1 bulan kişi 10'a bölmüştür.
Kolay
10Yusuf'un silgisinin bir yüzü kenarları 3 cm olan bir karedir ve alanı 9 cm²'dir. Yusuf bu alanı milimetrekare cinsinden yazmak istiyor. Silginin bir yüzünün alanı kaç milimetrekaredir?
- A) 900
- B) 90
- C) 9000
- D) 0,09
Cevabı göster
Doğru cevap: A) 900
cm²'den mm²'ye geçerken 100 ile çarpılır: 9 × 100 = 900 mm². 0,09 bulan kişi çarpmak yerine bölmüştür.
Kolay
11Ezgi'nin okul defterinin kapağının alanı yaklaşık 6 dm²'dir. Ezgi, kapağı kaplamak için alacağı kâğıdı santimetrekare ile hesaplamak istiyor. Defter kapağının alanı kaç santimetrekaredir?
- A) 60
- B) 600
- C) 6000
- D) 60 000
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 600
dm²'den bir basamak küçük olan cm²'ye geçerken 100 ile çarpılır: 6 × 100 = 600 cm². 60 bulan kişi 10 ile çarpmıştır.
Kolay
12Bir gölün yüzölçümü bir ansiklopedide 5 000 000 m² olarak verilmiştir. Zeynep bu değeri haritadaki diğer göllerle karşılaştırmak için kilometrekareye çeviriyor. Gölün yüzölçümü kaç kilometrekaredir?
- A) 50
- B) 500
- C) 5
- D) 5000
Cevabı göster
Doğru cevap: C) 5
1 km² = 1 000 000 m² olduğundan 5 000 000 ÷ 1 000 000 = 5 km² bulunur. 5000 bulan kişi km² ile m² arasını 1000 kat sanmıştır.
Kolay
13Öğretmen tahtaya alan ölçme birimlerini büyükten küçüğe doğru sıralıyor ama bir birimi yazmayı unutuyor: km², hm², …, m², dm², cm², mm². Boş bırakılan yere hangi birim yazılmalıdır?
- A) dm²
- B) km²
- C) cm²
- D) dam²
Cevabı göster
Doğru cevap: D) dam²
Sıralama km², hm², dam², m², dm², cm², mm² şeklindedir; hm² ile m² arasında dekametrekare (dam²) vardır. dm², m²'den küçük olduğu için m²'nin sağında yer alır.
Kolay
14Annesinin kullandığı fırın tepsisinin alanı 0,4 m²'dir. Elif, tepsiye sereceği yağlı kâğıdı desimetrekare ile hesaplamak istiyor. Tepsinin alanı kaç desimetrekaredir?
- A) 4
- B) 400
- C) 4000
- D) 40
Cevabı göster
Doğru cevap: D) 40
m²'den dm²'ye geçerken 100 ile çarpılır: 0,4 × 100 = 40 dm². 4 bulan kişi 10 ile çarpmıştır.
Kolay
15Defne, alan birimleriyle ilgili defterine dört eşitlik yazıyor; öğretmeni bunlardan yalnızca birinin doğru olduğunu söylüyor. Defne'nin yazdığı doğru eşitlik hangisidir?
- A) 1 cm² = 10 mm²
- B) 1 cm² = 100 mm²
- C) 1 dm² = 1000 cm²
- D) 1 m² = 1000 dm²
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 1 cm² = 100 mm²
1 cm = 10 mm olduğundan 1 cm² = 10 mm × 10 mm = 100 mm²'dir. 1 cm² = 10 mm² eşitliği uzunluktaki 10 katı alana yanlış taşır.
Kolay
16Kaan, uzunluk birimlerinde yan yana iki birim arasında 10 kat fark olduğunu biliyor. Öğretmeni, alan birimlerinde durumun farklı olduğunu söylüyor. Alan ölçme birimlerinde yan yana iki birim arasında kaç kat fark vardır?
- A) 10
- B) 1000
- C) 100
- D) 2
Cevabı göster
Doğru cevap: C) 100
1 m = 10 dm olduğundan 1 m² = 10 dm × 10 dm = 100 dm² olur; yan yana alan birimleri arasında 100 kat vardır. 10 kat, uzunluk birimleri için geçerlidir.
Kolay
17Okul bahçesindeki kare biçimli bir oyun alanının bir kenarı 10 m'dir. Beden eğitimi öğretmeni, oyun alanının büyüklüğünü dekametrekare (dam²) ile ifade etmek istiyor. Oyun alanının alanı aşağıdakilerden hangisine eşittir?
- A) 0,1 dam²
- B) 1 dam²
- C) 10 dam²
- D) 100 dam²
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 1 dam²
Oyun alanının alanı 10 m × 10 m = 100 m²'dir. Yan yana iki alan birimi arasında 100 kat fark olduğundan 100 m² = 100 ÷ 100 = 1 dam² olur. Aynı sonuca uzunluk birimlerinden de varılır: 10 m = 1 dam olduğundan kenarı 1 dam olan karenin alanı 1 dam²'dir. 10 dam², alan birimlerinde de uzunluk birimlerindeki gibi 10 kat fark olduğunu sanmaktan; 100 dam², m² ile dam² arasında dönüşüm yapmamaktan; 0,1 dam² ise 1000'e bölmekten gelir.
Kolay
18Nehir, sınıf panosu için dikdörtgen biçimli kartlar hazırlıyor. Kartların kenar uzunlukları farklı birimlerle yazılmıştır. Nehir, alanı tam 1 dm² olan kartı seçecek. Nehir'in seçmesi gereken kart hangisidir?
- A) Kenarları 10 cm ve 10 mm olan kart
- B) Kenarları 5 cm ve 0,5 dm olan kart
- C) Kenarları 0,1 m ve 0,1 dm olan kart
- D) Kenarları 20 cm ve 5 cm olan kart
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Kenarları 20 cm ve 5 cm olan kart
1 dm² = 100 cm²'dir. Önce bütün kenarları santimetreye çevirelim: 10 cm × 10 mm = 10 cm × 1 cm = 10 cm²; 5 cm × 0,5 dm = 5 cm × 5 cm = 25 cm²; 0,1 m × 0,1 dm = 10 cm × 1 cm = 10 cm²; 20 cm × 5 cm = 100 cm² = 1 dm². Kenar uzunluklarında 10 ya da 1 gibi sayıların görünmesi alanın 1 dm² olduğunu göstermez; kenarlar aynı birime çevrilip çarpılmalıdır.
Orta
19Bir doğa koruma alanının tanıtım tabelasında alanın büyüklüğü 2 km² olarak yazılmıştır. Gezi rehberi, ziyaretçilere bu alanı futbol sahalarıyla karşılaştırmak için önce metrekareye çeviriyor. Koruma alanı kaç metrekaredir?
- A) 2.000
- B) 2.000.000
- C) 200.000
- D) 20.000
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 2.000.000
1 km = 1.000 m olduğundan 1 km² = 1.000 × 1.000 = 1.000.000 m²; 2 km² = 2.000.000 m². 2.000 seçeneği uzunlukta olduğu gibi yalnızca 1.000 ile çarpılarak bulunur; alanda iki yön birlikte büyür.
Orta
20Bir boya kutusunun Türkçe etiketinde "Bu kutu 1 m² yüzeyi iki kat boyar." yazıyor. Aynı ürünün farklı ülkelere gönderilen kutularında bu bilgi başka birimlerle yazılmış, ama yalnızca bir etiket doğru çevrilmiştir. Aşağıdaki etiket bilgilerinden hangisi 1 m² ile aynı alanı ifade eder?
- A) 1.000 cm²
- B) 1.000 dm²
- C) 100.000 mm²
- D) 10.000 cm²
Cevabı göster
Doğru cevap: D) 10.000 cm²
1 m² = 100 dm² = 10.000 cm² = 1.000.000 mm²'dir. 1.000 cm² seçeneği, uzunluk birimlerindeki gibi yan yana birimler arasında 10 kat fark varmış gibi düşünülerek bulunur; alanda her adımda 100 kat fark vardır.
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.
