7. Sınıf Matematik · Geometrik Nicelikler (1)
Cisimlerin Farklı Yönlerden Görünümleri
- görünüm
- eş küp
- önden görünüm
- üstten görünüm
- simetri
- yüz
Eş küplerle kurulan bir yapının farklı yönlerden görünümleri nasıl çizilir?
Eş küplerle kurulan bir yapının görünümleri, yapıya önden, arkadan, sağdan, soldan, üstten ve alttan bakıldığında görülen karelerin kareli kâğıda çizilmesiyle elde edilir. Bu görünümler üç boyutlu bir yapıyı iki boyutlu çizimlerle anlatır. Önden ve arkadan görünümler dikey bir doğruya göre birbirinin simetriğidir, yani ayna görüntüsüdür. Sağdan ve soldan görünümler de dikey bir doğruya göre simetriktir. Üstten ve alttan görünümler ise yatay bir doğruya göre simetriktir. Bu nedenle önden, sağdan ve üstten görünümler verildiğinde diğer üç görünüm simetriden yararlanarak çizilebilir. Görünümlerden yapı kurulurken gizli kalan küpler olabileceği için en az kaç eş küp gerektiği düşünülür. Yapı kurulurken küplerin birer yüzlerinin çakışması gerekir. Arkadan görünüm, önden görünümün aynen kopyası değildir; arkadan bakıldığında sağ ve sol yer değiştirir.
Cisimlerin Farklı Yönlerden Görünümleri: konu anlatımı ve özeti
Eş küplerle kurulan bir yapı; önden, arkadan, sağdan, soldan, üstten ve alttan bakıldığında farklı görünür. Bu konu, üç boyutlu bir yapıyı iki boyutlu görünümlerle anlatmayı ve görünümlerden yapıyı tahmin etmeyi öğretir.
- Her görünüm, o yönden bakınca görülen karelerin kareli kâğıda çizilmesiyle elde edilir.
- Önden ve arkadan görünümler, dikey bir doğruya göre birbirinin simetriğidir (ayna görüntüsü).
- Sağdan ve soldan görünümler de dikey bir doğruya göre simetriktir.
- Üstten ve alttan görünümler yatay bir doğruya göre simetriktir.
- Üç görünüm (ör. önden, sağdan, üstten) verildiğinde diğer üçünü simetriden yararlanarak çizebilirsin.
- Görünümlerden yapıyı kurarken, gizli kalan küpler olabileceği için en az kaç küp gerektiğini düşünmek önemlidir.
Unutma: Arkadan görünümü çizerken önden görünümü olduğu gibi kopyalama; sağ ve sol yer değiştirir.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
Bir küp yapısının görünümünü çizerken kendini o yöndeki bir fotoğraf makinesi gibi düşün.
- Üstten: Yapıya kuş bakışı bak. Her sütun, yüksekliği ne olursa olsun tek bir kare olarak görünür.
- Önden: Her sütunun yalnızca en yüksek hâli görünür; arkada kalan alçak küpler önündekinin arkasına gizlenir.
- Sağdan: Yapının sağ yanına geç ve aynı kuralı uygula.
Günlük hayattan: Bir binaya karşıdan baktığında arkasındaki alçak binayı göremezsin, ama yukarıdan çekilmiş bir uydu fotoğrafında iki binanın çatısı da görünür.
Sık yapılan hata: Önden görünümde arkadaki küpleri de ayrı kareler olarak çizmek. Doğrusu: Aynı sıradaki öndeki ve arkadaki küpler önden bakınca üst üste biner; görünümde yalnızca bir kare olarak çizilir.
Derinleş
Evindeki bir mobilyayı ya da okul binasını seç ve önden, yandan, üstten görünümlerini kareli kâğıda çiz. Mimarlar ve iç mimarlar bir yapıyı neden yalnızca tek bir çizimle değil, birkaç görünümle anlatır? Bir mimarın çizdiği kat planını ya da teknik resmi araştır ve senin çizimlerinle karşılaştır.
Öğrenme çıktıları
Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.
MAT.7.4.1Eş küplerle oluşturulan yapılar ile görünümleri arasındaki ilişkiyi çözümleyebilme
- a) Eş küplerle oluşturulan yapıların farklı yönlerden görünümlerini çizer ve görünümleri verilen yapıları eş küplerle oluşturur.
- b) Oluşturduğu yapı ile görünümleri arasındaki ilişkileri belirler.
Sorular
Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.
Kolay
1Bir müzede eş küplerden yapılmış bir heykel sergileniyor. Ayşe heykelin tam önünden çektiği fotoğraftan şekildeki önden görünümü çiziyor. Arkadaşı Okan ise heykelin tam arkasına geçip aynı çizimi kendi baktığı yönden yapacak. Okan'ın çiziminde soldan sağa sütunlar kaç kare yüksekliğinde olur?
- A) 3, 1, 2
- B) 1, 2, 3
- C) 2, 1, 3
- D) 3, 2, 1
Cevabı göster
Doğru cevap: C) 2, 1, 3
Arkadan bakınca sağ ile sol yer değiştirir; önden 3, 1, 2 olan sütunlar arkadan 2, 1, 3 görünür. 3, 1, 2 seçeneği görünümün değişmeyeceğini sanmaktan, 1, 2, 3 ise sütunları büyüklüğe göre sıralamaktan doğar.
Kolay
2Ömer, 4 eş oyuncak küpü masanın üzerine tek sıra hâlinde yan yana diziyor (şekil). Ablası balkondan bu diziye tam yukarıdan bakarak gördüğünü kareli kâğıda çizecek. Ablasının çiziminde kaç kare bulunur?
- A) 1
- B) 8
- C) 4
- D) 6
Cevabı göster
Doğru cevap: C) 4
Küpler tek katlı ve yan yana dizildiği için yukarıdan bakınca her küpün yalnızca üst yüzü, yani 4 kare görünür. 8 seçeneği küplerin yan yüzlerinin de görüneceğini sanmaktan, 1 ise diziyi tek bir parça gibi düşünmekten doğar.
Kolay
3Merve eş küplerden yapıştırdığı bir yapının üstten görünümünü ön tarafı kâğıdın altında kalacak biçimde çiziyor. Sonra yapıyı öne doğru takla attırır gibi ters çeviriyor; böylece yapının sağ tarafı yine sağda kalıyor, alt yüzü ise üste geliyor. Bu yeni durumda da üstten görünümü çiziyor. Merve'nin çizdiği üstten ve alttan görünümler arasında nasıl bir ilişki vardır?
- A) Dikey bir doğruya göre birbirinin simetriğidir.
- B) Alttan görünümde hiç kare görünmez.
- C) Yatay bir doğruya göre birbirinin simetriğidir.
- D) Kare sayıları her zaman farklıdır.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Yatay bir doğruya göre birbirinin simetriğidir.
Yapı öne doğru ters çevrildiğinde sağ ve sol yer değiştirmez, ön ve arka yer değiştirir; bu da çizimde aşağı ile yukarının yer değiştirmesi, yani yatay bir doğruya göre yansımadır. Dikey doğruya göre simetri, sağ ile solun yer değiştirdiği durumdur.
Kolay
4Okul bahçesinde eş küplerden yapılmış bir heykel var. Ali heykelin tam önüne, Burak tam arkasına geçiyor ve ikisi de gördüklerini kareli kâğıda çiziyor. Çizimleri yan yana koyduklarında benzer ama ters dönmüş iki şekil görüyorlar. Yapının önden ve arkadan görünümleri arasında nasıl bir ilişki vardır?
- A) Yatay bir doğruya göre birbirinin simetriğidir.
- B) Her zaman birbirinin tamamen aynısıdır.
- C) Kare sayıları her zaman farklıdır.
- D) Dikey bir doğruya göre birbirinin simetriğidir.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Dikey bir doğruya göre birbirinin simetriğidir.
Arkaya geçen kişi için yapının sağı ile solu yer değiştirir, ama yukarı ve aşağı aynı kalır; bu yüzden iki görünüm dikey bir doğruya göre birbirinin yansımasıdır. Yatay doğruya göre simetri, yukarının aşağıya döndüğü anlamına gelir ki bu durum önden-arkadan bakışta olmaz.
Kolay
5Selin masanın üzerine 3 eş küpü yan yana tek sıra hâlinde diziyor, sonra ortadaki küpün üstüne 1 küp daha koyuyor. Bu yapının üstten görünümünde kaç kare bulunur?
- A) 2
- B) 1
- C) 3
- D) 4
Cevabı göster
Doğru cevap: C) 3
Üstten bakınca her sütunun yalnız en üst yüzü görünür; 3 sütun olduğu için 3 kare vardır. 4, üst üste duran küpleri ayrı ayrı saymaktan doğar.
Kolay
6Selin masanın üzerine 3 eş küpü yan yana tek sıra hâlinde diziyor, sonra ortadaki küpün üstüne 1 küp daha koyuyor. Bu yapının sağdan görünümünde kaç kare bulunur?
- A) 2
- B) 4
- C) 3
- D) 1
Cevabı göster
Doğru cevap: A) 2
Sağdan bakınca yan yana duran küpler birbirinin arkasında kalır; yalnız en yüksek sütunun yüksekliği kadar, yani üst üste 2 kare görünür. 4, önden görünümle karıştırmaktır.
Kolay
7Selin masanın üzerine 3 eş küpü yan yana tek sıra hâlinde diziyor, sonra ortadaki küpün üstüne 1 küp daha koyuyor. Bu yapının önden görünümünde kaç kare bulunur?
- A) 3
- B) 5
- C) 2
- D) 4
Cevabı göster
Doğru cevap: D) 4
Önden bakınca alt sırada 3 kare, ortadaki sütunun üstünde 1 kare görülür: 4 kare. 3, üstteki küpü saymamaktan doğar.
Kolay
8Emre, 4 eş küpü üst üste koyarak bir kule yapıyor. Kulenin önden, sağdan ve üstten görünümlerindeki karelerin toplamı kaçtır?
- A) 8
- B) 9
- C) 6
- D) 12
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 9
Önden 4, sağdan 4, üstten 1 kare görünür: 4 + 4 + 1 = 9. 12, üstten görünümü de 4 kare saymaktan doğar.
Kolay
9Zehra, eş küplerden yapılmış bir yapının yalnız üstten görünümünü çiziyor. Bu çizime bakan biri aşağıdakilerden hangisini kesin olarak bilemez?
- A) Yapının tabanının şeklini
- B) Tabanda küplerin hangi konumlarda olduğunu
- C) Her konumda kaç küpün üst üste durduğunu
- D) Küp bulunan konumların sayısını
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Her konumda kaç küpün üst üste durduğunu
Üstten görünümde her konum tek kare olarak çizilir; o konumda kaç küp üst üste durduğu görülmez. Tabandaki konumlar ve tabanın şekli ise üstten görünümden okunabilir.
Kolay
10Kerem, 3 eş küpü üst üste koyarak bir kule yapıyor. Bu kulenin üstten görünümünde kaç kare bulunur?
- A) 3
- B) 2
- C) 6
- D) 1
Cevabı göster
Doğru cevap: D) 1
Üstten bakınca yalnız en üstteki küpün üst yüzü görünür, alttaki küpler onun altında gizlenir. 3, önden görünümdeki kare sayısıdır.
Kolay
11Ayşe, 3 eş küpün üst üste konmasıyla oluşan bir kuleye bakıyor ve yalnız 1 kare görüyor. Ayşe kuleye hangi yönden bakıyor olabilir?
- A) Sağdan ya da soldan
- B) Üstten ya da alttan
- C) Yalnız önden
- D) Önden ya da arkadan
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Üstten ya da alttan
Üst üste duran küplere üstten ya da alttan bakınca yalnız bir yüz görünür. Önden, arkadan, sağdan ve soldan bakınca 3 kare görülür.
Kolay
12Tek bir küpe önden, arkadan, sağdan, soldan, üstten ve alttan bakılıyor. Altı görünümde görülen karelerin toplamı kaçtır?
- A) 1
- B) 6
- C) 4
- D) 12
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 6
Her yönden küpün bir yüzü, yani 1 kare görünür; 6 yön için toplam 6 kare vardır. 12, küpün ayrıt sayısıyla karıştırmaktır.
Kolay
13Mert eş küplerle merdiven yapıyor: tek sıra hâlinde yan yana duran sütunlarda, önden bakınca soldan sağa sırasıyla 3, 2 ve 1 küp üst üste duruyor. Bu yapının önden görünümünde kaç kare bulunur?
- A) 3
- B) 9
- C) 5
- D) 6
Cevabı göster
Doğru cevap: D) 6
Önden bakınca her sütunun bütün küpleri görünür: 3 + 2 + 1 = 6 kare. 3, yalnız sütun sayısını ya da en yüksek sütunu saymaktan doğar.
Kolay
14Defne, 4 eş küpü masaya 2 sıra ve 2 sütun olacak biçimde tek kat hâlinde yerleştiriyor. Bu yapının önden görünümünde kaç kare bulunur?
- A) 1
- B) 4
- C) 2
- D) 8
Cevabı göster
Doğru cevap: C) 2
Önden bakınca arka sıradaki küpler öndekilerin arkasında kalır; yalnız yan yana 2 kare görünür. 4, üstten görünümdeki kare sayısıdır.
Kolay
15Bir yapının önden görünümünde 5 kare bulunuyor. Aynı yapının arkadan görünümünde kaç kare bulunur?
- A) Hesaplanamaz.
- B) 4
- C) 5
- D) 10
Cevabı göster
Doğru cevap: C) 5
Arkadan görünüm önden görünümün dikey bir doğruya göre simetriğidir; şekil ters döner ama kare sayısı değişmez. 10, iki görünümü toplamaktan doğar.
Kolay
16Eş küplerle kurulan bir yapının üstten görünümü ile alttan görünümü arasındaki ilişki hangisidir?
- A) Yatay bir doğruya göre birbirinin simetriğidir.
- B) Dikey bir doğruya göre birbirinin simetriğidir.
- C) Aralarında hiçbir ilişki yoktur.
- D) Her zaman birbirinin tamamen aynısıdır.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Yatay bir doğruya göre birbirinin simetriğidir.
Üstten ve alttan görünümler yatay bir doğruya göre simetriktir. Dikey doğruya göre simetri önden-arkadan ve sağdan-soldan görünümler için geçerlidir.
Kolay
17Elif, masadaki eş küplerden yapılmış bir yapının önden görünümünü çiziyor. Sonra yerinden kalkmadan yapıyı masanın üzerinde yarım tur döndürüyor ve karşısında duran yüzü yeniden çiziyor. Elif'in ikinci çizimi, yapının ilk durumundaki hangi görünümüyle aynıdır?
- A) Sağdan görünüm
- B) Üstten görünüm
- C) Arkadan görünüm
- D) Önden görünüm
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Arkadan görünüm
Yapı yarım tur döndürüldüğünde arka yüzü Elif'e doğru gelir. Elif'in ikinci çizimi, ilk durumdaki arkadan görünümdür; bu görünüm önden görünümün dikey bir doğruya göre simetriğidir, yani sağ ve sol yer değiştirir. Yan yüzlerden biri ancak çeyrek tur döndürmeyle karşıya gelir; üstten görünüm ise yapı masada döndürülerek karşıya getirilemez.
Kolay
18Kaan, 9 eş küple masanın üzerinde bir yapı kuruyor. Küplerden 4'ü başka küplerin üstünde duruyor, ötekilerin hepsi masaya değiyor. Bu yapının üstten görünümünde kaç kare bulunur?
- A) 4
- B) 5
- C) 9
- D) 13
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 5
Üstten bakıldığında üst üste duran küpler tek bir kare olarak görünür; bu yüzden üstten görünümdeki kare sayısı masaya değen küp sayısına eşittir. 9 küpün 4'ü başka küplerin üstünde olduğundan masaya değen küp sayısı 9 – 4 = 5'tir. 9, küplerin hepsinin ayrı ayrı görüneceğini sanmakla; 4, yalnız üstteki küpleri saymakla bulunur.
Orta
19Bir depoda eş küp biçimli koliler şekildeki plana göre üst üste konmuş; her karedeki sayı o noktadaki koli sayısını gösteriyor. Depo görevlisi, yapıya sağ taraftaki koridordan bakarak gördüğü görünümü çizecek. Görevlinin çizdiği sağdan görünümde toplam kaç kare bulunur?
- A) 4
- B) 6
- C) 7
- D) 5
Cevabı göster
Doğru cevap: D) 5
Sağdan bakınca iki sıra görünür ve her sırada en yüksek kule seçilir: ön sırada en çok 3, arka sırada en çok 2; toplam 3 + 2 = 5 kare. 6 ya da 7 seçeneği, arkadaki daha kısa kulelerin de ayrı ayrı görüneceğini sanmaktan doğar.
Orta
20Defne eş küplerden şekildeki plana göre bir yapı kuruyor; her karedeki sayı o konumdaki küp sayısını gösteriyor. Fotoğrafını ok yönünden, tam önden çekiyor ve fotoğraftaki kareleri sayıyor. Defne fotoğrafta toplam kaç kare görür?
- A) 7
- B) 6
- C) 10
- D) 8
Cevabı göster
Doğru cevap: A) 7
Önden görünümde sütunlar 3, 2 ve 2 kare yüksekliğindedir; toplam 3 + 2 + 2 = 7 karedir. 10 seçeneği yapıdaki bütün küpleri saymaktan doğar; öndeki küpler arkadakileri gizler.
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.
