8. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük · Millî Uyanış: Bağımsızlık Yolunda Atılan Adımlar
Ulusal Ant: Misakımillî
- misakımillî
- son osmanlı mebusan meclisi
- istanbul'un işgali
- büyük millet meclisi
- 23 nisan 1920
- güçler birliği
- ankara
Misakımillî nedir ve hangi kararları içerir?
Misakımillî, Türk milletinin vazgeçilmez sınırlarını ve tam bağımsızlık isteğini ilan eden millî yemin, yani ulusal anttır. Amasya Görüşmeleri gereği Son Osmanlı Mebusan Meclisi 12 Ocak 1920'de İstanbul'da toplandı ve 28 Ocak 1920'de Misakımillî'yi kabul etti. Kararlara göre Mondros imzalandığında işgal altında olmayan, Türk ve Müslüman çoğunluğun yaşadığı topraklar bölünemez bir bütündür. Kars-Ardahan-Batum ve Batı Trakya için halk oylaması öngörüldü, kapitülasyonların kaldırılması istendi. Misakımillî Millî Mücadele'nin siyasi programı oldu; buna tepki olarak İtilaf Devletleri 16 Mart 1920'de İstanbul'u resmen işgal etti. Mustafa Kemal 27 Aralık 1919'da Ankara'ya gelmişti; 23 Nisan 1920'de Büyük Millet Meclisi Ankara'da açıldı ve Mustafa Kemal başkan seçildi. Misakımillî'yi Ankara'daki Meclis değil, İstanbul'daki Son Osmanlı Mebusan Meclisi kabul etmiştir.
Ulusal Ant: Misakımillî: konu anlatımı ve özeti
Misakımillî, Türk milletinin vazgeçilmez sınırlarını ve tam bağımsızlık isteğini ilan eden millî yemindir. Bu konu, bu kararları ve Ankara'da Büyük Millet Meclisinin açılmasını anlatıyor.
- Amasya Görüşmeleri gereği Son Osmanlı Mebusan Meclisi 12 Ocak 1920'de İstanbul'da toplandı ve 28 Ocak 1920'de Misakımillî'yi kabul etti.
Zaman çizelgesi: Mustafa Kemal'in Ankara'ya gelişinden Büyük Millet Meclisinin açılışına - Mondros imzalandığında işgal altında olmayan, Türk ve Müslüman çoğunluğun yaşadığı topraklar bölünemez bir bütündür.
- Kars-Ardahan-Batum ve Batı Trakya için halk oylaması öngörüldü; kapitülasyonlar kaldırılmalıydı.
- Misakımillî Millî Mücadele'nin siyasi programı oldu; tepki olarak İtilaf Devletleri 16 Mart 1920'de İstanbul'u resmen işgal etti.
- Mustafa Kemal 27 Aralık 1919'da Ankara'ya geldi; Ankara merkezi konumu, demir yolu ve cepheye yakınlığı nedeniyle seçildi.
- 23 Nisan 1920'de Büyük Millet Meclisi Ankara'da açıldı; Mustafa Kemal başkan seçildi.
- Meclis güçler birliği ilkesini benimsedi; yasama ve yürütme yetkisini kendinde topladı.
Unutma: Misakımillî'yi Ankara'daki Meclis değil, İstanbul'daki Son Osmanlı Mebusan Meclisi kabul etmiştir.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
Misakımillî'yi bir takımın sezon başında ilan ettiği "vazgeçilmez hedefler listesi" gibi düşün.
- Nerede, ne zaman? Amasya Görüşmeleri'nin sonucu olarak İstanbul'da toplanan Son Osmanlı Mebusan Meclisi, 28 Ocak 1920'de kabul etti.
- Ne diyordu? Mondros imzalandığında işgal altında olmayan, Türk ve Müslüman çoğunluğun yaşadığı topraklar bölünemez; Kars-Ardahan-Batum ve Batı Trakya için halk oylaması yapılmalı; kapitülasyonlar kaldırılmalı.
- Tepki: İtilaf Devletleri 16 Mart 1920'de İstanbul'u resmen işgal etti ve Meclis dağıldı.
- Sonuç: 23 Nisan 1920'de Ankara'da Büyük Millet Meclisi açıldı; yasama ve yürütmeyi kendinde topladı (güçler birliği).
Günlük hayattan: Hedefini yüksek sesle ilan eden biri, ona karşı olanların tepkisini de çeker. Misakımillî'ye karşı İstanbul'un işgali böyle bir tepkiydi.
Sık yapılan hata: "Misakımillî'yi Ankara'daki Meclis kabul etti." Doğrusu: İstanbul'daki Son Osmanlı Mebusan Meclisi kabul etti; Ankara'daki Meclis daha sonra açıldı.
Derinleş
Misakımillî'de çizilen sınırları bugünkü Türkiye haritasıyla karşılaştır: Hangi bölgeler sınırlar içinde kaldı, hangileri kalmadı ve bunlar hangi antlaşmalarla belirlendi (Kars-Ardahan-Batum, Batı Trakya, Musul, Hatay gibi)? Bir hedefin ilan edilmesi ile tamamen gerçekleştirilmesi arasındaki farkı, bu örnek üzerinden tartış.
Öğrenme çıktıları
Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.
İTA.8.3.3Millî Mücadele sürecinde meydana gelen siyasi ve askerî gelişmeleri neden ve sonuçlarıyla birlikte yorumlayabilme
- ç) Millî Mücadele sürecinde meydana gelen siyasi ve askerî gelişmelerin nedenlerini ve sonuçlarını özetler.
İTA.8.4.1Cumhuriyet’in ilanına kadar geçen süreçte meydana gelen siyasi ve diplomatik gelişmeleri özetleyebilme
- a) Cumhuriyet’e giden yolda gerçekleşen siyasi ve diplomatik olayları çözümler.
- b) Cumhuriyet’e giden yolda gerçekleşen siyasi ve diplomatik olayları sınıflandırır.
Sorular
Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.
Kolay
1Misakımillî kararlarından birinde, 1878'de Rusya'ya bırakılan ve 1918'de halkının oyuyla anavatana katılan üç sancaktan söz ediliyor. Kararda, bu sancakların durumu tartışılırsa izlenecek yol da belirtiliyor. Misakımillî'ye göre Kars, Ardahan ve Batum'un geleceği hangi yolla belirlenecekti?
- A) Gerekirse yeniden halk oylaması yapılarak
- B) Doğrudan Rusya'ya bırakılarak
- C) Ermenistan'a verilerek
- D) Manda yönetimine bırakılarak
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Gerekirse yeniden halk oylaması yapılarak
Misakımillî'de Kars, Ardahan ve Batum için gerekirse yeniden halk oylamasına başvurulabileceği belirtilmiştir. Rusya'ya bırakılması seçeneği, bu sancakların 1878'de Rusya'ya verilmiş olması nedeniyle çekicidir; ancak Misakımillî halkın iradesini esas almış, sancakları hiçbir devlete bırakmamıştır.
Kolay
2Misakımillî kararlarının ilanı İtilaf Devletlerini rahatsız etti. Bir sabah İngiliz askerleri İstanbul'da önemli binaları ele geçirdi, Şehzadebaşı'ndaki karakolda nöbetçi askerler öldürüldü ve Mebusan Meclisi basılarak bazı milletvekilleri tutuklandı. Bu olay hangi tarihte yaşanmıştır?
- A) 13 Kasım 1918
- B) 16 Mart 1920
- C) 15 Mayıs 1919
- D) 10 Ağustos 1920
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 16 Mart 1920
İtilaf Devletleri, Misakımillî'ye tepki olarak 16 Mart 1920'de İstanbul'u resmen işgal etmiştir. 13 Kasım 1918 de İstanbul'la ilgili bir tarihtir; ancak o gün İtilaf donanması İstanbul'a demirlemiş, şehir henüz resmen işgal edilmemişti.
Kolay
3İstanbul'un işgali ve Mebusan Meclisinin dağıtılması üzerine Mustafa Kemal, Ankara'da olağanüstü yetkilere sahip bir meclis toplanacağını duyurdu. Yeni seçilen temsilciler ve İstanbul'dan kaçabilen milletvekilleri Ankara'ya geldi; meclis bir cuma günü dualarla açıldı. Bu meclis hangi tarihte açılmıştır?
- A) 23 Nisan 1920
- B) 16 Mart 1920
- C) 12 Ocak 1920
- D) 27 Aralık 1919
Cevabı göster
Doğru cevap: A) 23 Nisan 1920
Büyük Millet Meclisi, İstanbul'un işgalinden sonra 23 Nisan 1920'de Ankara'da açılmıştır. 12 Ocak 1920 de bir meclisin açılış tarihidir; ancak o, İstanbul'da toplanan Son Osmanlı Mebusan Meclisinin açılış tarihidir.
Kolay
4Ocak 1920'de İstanbul'da toplanan meclisin milletvekillerinin çoğu, Sivas Kongresi kararlarını benimsemiş kişilerdi. Bu milletvekilleri 28 Ocak 1920'de gizli bir oturumda millî sınırları ve tam bağımsızlık hedefini belirleyen kararları kabul etti. Bu kararları kabul eden meclis hangisidir?
- A) Büyük Millet Meclisi
- B) Saltanat Şurası
- C) Temsil Heyeti
- D) Son Osmanlı Mebusan Meclisi
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Son Osmanlı Mebusan Meclisi
Misakımillî, Amasya Görüşmeleri gereği İstanbul'da toplanan Son Osmanlı Mebusan Meclisinde kabul edilmiştir. Büyük Millet Meclisi de Misakımillî'yi benimsemiştir; ancak o Nisan 1920'de Ankara'da açılmıştır, metindeki meclis ise İstanbul'da toplanmıştır.
Kolay
5Mustafa Kemal, Son Osmanlı Mebusan Meclisinin çalışmalarını daha yakından takip edebilmek için zorlu bir yolculuktan sonra 27 Aralık 1919'da bir şehre geldi. Bu şehir artık Millî Mücadele'nin yönetildiği merkez oldu. Bu şehir aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ankara
- B) Sivas
- C) Erzurum
- D) Amasya
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Ankara
Mustafa Kemal 27 Aralık 1919'da Ankara'ya gelmiş ve Ankara Millî Mücadele'nin merkezi olmuştur. Sivas, Ankara'ya gelmeden önce çalışmalarını yürüttüğü şehirdir.
Kolay
6Ankara'da Büyük Millet Meclisi belli bir tarihte açılarak çalışmalarına başladı. Büyük Millet Meclisinin açıldığı tarih aşağıdakilerden hangisidir?
- A) 23 Nisan 1920
- B) 28 Ocak 1920
- C) 16 Mart 1920
- D) 27 Aralık 1919
Cevabı göster
Doğru cevap: A) 23 Nisan 1920
Büyük Millet Meclisi 23 Nisan 1920'de Ankara'da açılmıştır. 28 Ocak 1920 Misakımillî'nin kabul edildiği, 16 Mart 1920 İstanbul'un işgal edildiği tarihtir.
Kolay
7Ders kitabına göre Büyük Millet Meclisinin açılmasıyla Millî Mücadele'nin hazırlık aşamasında önemli kararlar alan bir kurulun görevi sona erdi. Görevi sona eren kurul aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Temsil Heyeti
- B) Kuvâ-yı Millîye
- C) Düyun-u Umumiye
- D) Hareket Ordusu
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Temsil Heyeti
Meclisin açılmasıyla Temsil Heyetinin görevi sona ermiştir. Kuvâ-yı Millîye birlikleri ise bir süre daha görev yapıp düzenli orduya katılmıştır.
Kolay
8Misakımillî'ye göre bölünmez bir bütün sayılan topraklar belirli özelliklere sahipti. Aşağıdakilerden hangisi bu toprakların özelliklerinden biridir?
- A) Yalnızca deniz kıyısında bulunması
- B) Mondros imzalandığında işgal altında olmaması
- C) Avrupa kıtasında yer alması
- D) Yalnızca Rum nüfusun yaşaması
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Mondros imzalandığında işgal altında olmaması
Misakımillî'ye göre Mondros imzalandığında işgal altında olmayan ve Türk-İslam çoğunluğun yaşadığı topraklar bölünmez bir bütündür. Rum nüfusun yaşaması bu ölçüte uymaz.
Kolay
9Misakımillî'nin bir kararına göre bir bölgenin durumunu bölge halkı belirleyecekti. Bu bölge Balkanlarda, Edirne'nin batısında yer alır. Sözü edilen bölge aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Musul
- B) Batı Trakya
- C) Kars
- D) Batum
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Batı Trakya
Misakımillî'ye göre Batı Trakya'nın durumunu bölge halkı belirleyecekti. Kars ve Batum ise doğuda yer alır ve ayrı bir kararla ele alınmıştır.
Kolay
10Amasya Görüşmeleri'nde alınan kararlar gereği bir meclis 12 Ocak 1920'de İstanbul'da toplandı ve Misakımillî'yi kabul etti. Bu meclis aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Büyük Millet Meclisi
- B) Sivas Kongresi
- C) Son Osmanlı Mebusan Meclisi
- D) Temsil Heyeti
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Son Osmanlı Mebusan Meclisi
Misakımillî'yi İstanbul'da toplanan Son Osmanlı Mebusan Meclisi kabul etmiştir. Büyük Millet Meclisi ise 23 Nisan 1920'de Ankara'da açılmıştır.
Kolay
11Misakımillî kararlarından biri şöyledir: “Kapitülasyonlar kaldırılmalıdır.” Bu karar Misakımillî'de hangi alanda bağımsızlık istendiğini en açık biçimde gösterir?
- A) Ekonomik
- B) Askerî
- C) Sanatsal
- D) Sportif
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Ekonomik
Kapitülasyonlar yabancılara tanınan ekonomik ayrıcalıklardır; kaldırılmaları ekonomik bağımsızlık isteğini gösterir. Askerî bağımsızlık da istenmiştir ama bu karar ekonomiyle ilgilidir.
Kolay
12Misakımillî kararlarının ilan edilmesinden sonra İtilaf Devletleri 16 Mart 1920'de önemli bir şehri resmen işgal etti; bazı milletvekilleri tutuklandı ve sürgüne gönderildi. Resmen işgal edilen şehir aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ankara
- B) Sivas
- C) İstanbul
- D) Erzurum
Cevabı göster
Doğru cevap: C) İstanbul
Misakımillî'ye tepki olarak İtilaf Devletleri 16 Mart 1920'de İstanbul'u resmen işgal etmiştir. Ankara ise işgallerden uzak olduğu için merkez seçilmiştir.
Kolay
133 Mayıs 1920'den sonra Büyük Millet Meclisi tarafından oluşturulan yeni hükûmete bir ad verildi. Bu hükûmetin adı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Büyük Millet Meclisi Hükûmeti
- B) Damat Ferit Paşa Hükûmeti
- C) Ali Rıza Paşa Hükûmeti
- D) Temsil Heyeti Hükûmeti
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Büyük Millet Meclisi Hükûmeti
3 Mayıs 1920'den sonra kurulan hükûmete Büyük Millet Meclisi Hükûmeti denmiştir. Damat Ferit ve Ali Rıza Paşa hükûmetleri İstanbul hükûmetleridir.
Kolay
1423 Nisan 1920'de toplanan Meclis, açılışta en yaşlı üyeyi geçici başkan seçerek çalışmalarına resmen başladı. Bu üye aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kazım Karabekir
- B) Rauf Bey
- C) Ali Fuat Paşa
- D) Sinop vekili Şerif Bey
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Sinop vekili Şerif Bey
Meclis açılışta en yaşlı üye olan Sinop vekili Şerif Bey'i başkan seçmiştir. Mustafa Kemal ise ertesi gün, 24 Nisan 1920'de Meclis başkanı seçilmiştir.
Kolay
15Mustafa Kemal Büyük Millet Meclisine bir şehrin milletvekili olarak katıldı ve 24 Nisan 1920'de Meclis başkanı seçildi. Mustafa Kemal hangi şehrin milletvekili olarak Meclise katılmıştır?
- A) Samsun
- B) Sivas
- C) Erzurum
- D) Ankara
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Ankara
Mustafa Kemal Meclise Ankara milletvekili olarak katılmıştır. Erzurum ve Sivas ise kongrelerin toplandığı şehirlerdir.
Kolay
16İstanbul'un işgal edilip Son Osmanlı Mebusan Meclisinin dağıtılmasından sonra Mustafa Kemal'in talimatıyla 19 Mart 1920'den sonra ülke genelinde bir uygulama yapıldı. Bu uygulama aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ordunun terhis edilmesi
- B) Yeni meclis için seçimler yapılması
- C) Kapitülasyonların yeniden verilmesi
- D) İstanbul'a yeni bir padişah getirilmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Yeni meclis için seçimler yapılması
Mustafa Kemal'in talimatıyla seçimler yapılmış, seçilen temsilciler 23 Nisan 1920'de Ankara'da toplanmıştır. Ordunun terhisi ise Mondros'un bir maddesiydi.
Kolay
17İstanbul'un işgal edilmesinden sonra Mustafa Kemal'in talimatıyla ülke genelinde seçimler yapıldı. Seçilen temsilciler 23 Nisan 1920'de Ankara'da toplanarak Büyük Millet Meclisinin açılışına katıldı. Meclis üyelerinin bu yolla belirlenmesi, Meclisle ilgili aşağıdakilerden hangisini gösterir?
- A) Üyelerini padişahın atadığını
- B) Gücünü milletin iradesinden aldığını
- C) Yalnız Ankara halkını temsil ettiğini
- D) İstanbul Hükûmeti'ne bağlı çalıştığını
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Gücünü milletin iradesinden aldığını
Meclis üyeleri ülke genelinde yapılan seçimlerle belirlenmiştir; bu, Meclisin gücünü milletin iradesinden aldığını gösterir. Üyeler atamayla değil seçimle gelmiştir; seçimler ülke genelinde yapıldığı için Meclis yalnız Ankara'yı temsil etmez; Meclis açıldıktan sonra milletin tek temsilcisi olmuş, İstanbul Hükûmeti'ne bağlı çalışmamıştır.
Kolay
18Temsil Heyeti, Millî Mücadele'nin hazırlık döneminde önemli kararlar almış ve bu kararları uygulamıştı. Büyük Millet Meclisinin açılmasıyla Temsil Heyetinin görevi sona erdi. Bu durum aşağıdakilerden hangisini gösterir?
- A) Temsil Heyetinin İstanbul Hükûmeti'nce dağıtıldığını
- B) Kongrelerde alınan kararların geçerliliğini yitirdiğini
- C) Millî Mücadele'nin hazırlık döneminin yeniden başladığını
- D) Millî Mücadele'yi yönetme yetkisinin Meclise geçtiğini
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Millî Mücadele'yi yönetme yetkisinin Meclise geçtiğini
Temsil Heyeti, Meclis açılana kadar Millî Mücadele'yi yöneten kuruldu. Görevinin Meclisin açılmasıyla sona ermesi, yönetme yetkisinin milletin seçtiği Meclise geçtiğini gösterir. Heyet dağıtılmamış, görevini Meclise bırakmıştır; kongre kararları geçerliliğini yitirmemiş, Meclis tarafından uygulanmıştır; Meclisin açılması hazırlık döneminin bittiğini gösterir.
Orta
19Bir öğrenci 1918–1920 yılları arasındaki olayları gösteren bir zaman şeridi hazırlıyor. Şeritte "Son Osmanlı Mebusan Meclisi Misakımillî'yi kabul etti." kutusunun hemen arkasına, İtilaf Devletlerinin bu karara verdiği tepkiyi yazacak. Öğrencinin bu kutuya yazması gereken olay hangisidir?
- A) İzmir'in Yunanlılarca işgal edilmesi
- B) İstanbul'un resmen işgal edilmesi
- C) Mondros Ateşkesi'nin imzalatılması
- D) Gümrü Antlaşması'nın imzalanması
Cevabı göster
Doğru cevap: B) İstanbul'un resmen işgal edilmesi
Misakımillî'nin ilanı üzerine İtilaf Devletleri 16 Mart 1920'de İstanbul'u resmen işgal etmiştir. İzmir'in işgali de bir İtilaf girişimidir; ancak Mayıs 1919'da, yani Misakımillî'den önce yaşanmıştır ve ona tepki olamaz.
Orta
20Büyük Millet Meclisi açıldığında hem kanun yapıyor hem de kendi içinden seçtiği vekiller aracılığıyla bu kanunları uyguluyordu. Savaş koşullarında hızlı karar alınabilmesi için bu yol tercih edilmişti. Meclisin bu çalışma biçimi hangi ilkeyle açıklanır?
- A) Güçler ayrılığı
- B) Saltanat
- C) Mandacılık
- D) Güçler birliği
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Güçler birliği
Yasama (kanun yapma) ve yürütme (kanunları uygulama) yetkilerinin Mecliste toplanması güçler birliği ilkesidir. Güçler ayrılığı ise bu yetkilerin farklı kurumlara verilmesidir; metindeki Mecliste yetkiler ayrılmamış, tek elde toplanmıştır.
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.
