Kabul Edilemez Bir Antlaşma: Sevr

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

• İTA.8.3.3Millî Mücadele sürecinde meydana gelen siyasi ve askerî gelişmeleri neden ve sonuçlarıyla birlikte yorumlayabilme

  • a) Millî Mücadele sürecinde meydana gelen siyasi ve askerî gelişmelerin nedenlerini inceler.
  • ç) Millî Mücadele sürecinde meydana gelen siyasi ve askerî gelişmelerin nedenlerini ve sonuçlarını özetler.

1. Kolay

   1Nisan 1920'de İtilaf Devletlerinin temsilcileri İtalya'nın Akdeniz kıyısındaki bir kentinde toplandı. Burada Osmanlı topraklarının nasıl paylaşılacağı karara bağlandı; hazırlanan barış taslağı daha sonra Osmanlı'ya imzalatılacak antlaşmanın temeli oldu. Sözü edilen toplantı hangisidir?

   • AA) Paris Barış Konferansı
   • BB) Londra Konferansı
   • CC) San Remo Konferansı
   • DD) Lozan Konferansı
   Cevabı göster

   Doğru cevap: C) San Remo Konferansı

   İtilaf Devletleri Nisan 1920'de İtalya'nın San Remo kentinde toplanarak Osmanlı'yı paylaşma kararı almış, bu kararlar Sevr'e zemin hazırlamıştır. Paris Barış Konferansı da savaş sonrasında toplanmıştır; ancak Paris İtalya'da değil Fransa'dadır ve bu konferans 1919'da başlamıştır.

   Hata mı var? Düzeltme öner

2. Kolay

   2San Remo'da alınan kararlardan yaklaşık üç buçuk ay sonra Osmanlı temsilcileri, Paris yakınlarındaki bir kasabada Anadolu'yu paylaşan antlaşmayı imzalamak zorunda kaldı. Bu sırada Büyük Millet Meclisi Ankara'da yaklaşık üç buçuk aydır çalışıyordu. Bu antlaşma hangi tarihte imzalanmıştır?

   • AA) 10 Ağustos 1920
   • BB) 23 Nisan 1920
   • CC) 3 Aralık 1920
   • DD) 16 Mart 1920
   Cevabı göster

   Doğru cevap: A) 10 Ağustos 1920

   Sevr Antlaşması, Nisan 1920'deki San Remo kararlarından ve 23 Nisan'da Meclisin açılışından yaklaşık üç buçuk ay sonra, 10 Ağustos 1920'de imzalatılmıştır. 3 Aralık 1920 de aynı yıla ait bir antlaşma tarihidir; ancak o, Ermenistan ile imzalanan Gümrü Antlaşması'nın tarihidir.

   Hata mı var? Düzeltme öner

3. Kolay

   3Sevr Antlaşması imzalanmadan önce İstanbul'daki Mebusan Meclisi dağıtılmış durumdaydı. Padişah, antlaşmayı görüşmek için devlet adamları ve paşalardan oluşan bir kurul topladı; anlatıldığına göre kurulda yalnızca bir üye antlaşmaya karşı çıktı. Sevr'i onaylayan bu kurul hangisidir?

   • AA) Temsil Heyeti
   • BB) Büyük Millet Meclisi
   • CC) Saltanat Şurası
   • DD) Meclis-i Mebusan
   Cevabı göster

   Doğru cevap: C) Saltanat Şurası

   Meclis-i Mebusan dağıtıldığı için Sevr Antlaşması padişahın topladığı Saltanat Şurası'nda kabul edilmiştir. Meclis-i Mebusan seçeneği çekicidir; çünkü bir antlaşmanın meclis onayından geçmesi gerekir, ancak metne göre bu meclis o sırada dağıtılmış durumdaydı.

   Hata mı var? Düzeltme öner

4. Kolay

   4Sevr Antlaşması'nın Boğazlarla ilgili maddesine göre savaşta da barışta da bütün gemiler Boğazlardan serbestçe geçebilecekti. Boğazların yönetimi Osmanlı'dan alınacak, kıyılardaki askerî tahkimatlar da yıkılacaktı. Bu maddeye göre Boğazların yönetimi kime bırakılacaktı?

   • AA) Yalnızca Osmanlı Devleti'ne
   • BB) Rusya ile Osmanlı'ya ortaklaşa
   • CC) Uluslararası bir komisyona
   • DD) Yalnızca Yunanistan'a
   Cevabı göster

   Doğru cevap: C) Uluslararası bir komisyona

   Sevr'e göre Boğazlar Osmanlı yönetiminden alınacak, uluslararası bir komisyonun yönetiminde bütün gemilere açılacaktı. Rusya'nın bulunduğu seçenek yanlıştır; Rusya bu sırada Bolşevik İhtilali'nden sonra savaştan çekilmişti ve Sevr'e taraf değildi.

   Hata mı var? Düzeltme öner

5. Kolay

   5Osmanlı yönetimi, kendisine sunulan barış taslağının çok ağır olduğunu söyleyerek imzalamaya yanaşmadı. Bunun üzerine İtilaf Devletleri Balıkesir, Bandırma, Bursa, Mudanya ve Edirne'yi işgal etti. İtilaf Devletlerinin bu işgalleri yapmasının amacı aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) Osmanlı'ya karşı yeni bir dünya savaşı başlatmak
   • BB) Mebusan Meclisini yeniden toplamak
   • CC) Boğazları Osmanlı'ya geri vermek
   • DD) Osmanlı'ya antlaşmayı imzalatmak için baskı yapmak
   Cevabı göster

   Doğru cevap: D) Osmanlı'ya antlaşmayı imzalatmak için baskı yapmak

   Bu işgaller, taslağı imzalamak istemeyen Osmanlı yönetimine gözdağı vermek ve antlaşmayı imzalatmak için yapılmıştır. Mebusan Meclisinin toplanması ya da Boğazların geri verilmesi İtilaf Devletlerinin amaçlarıyla çelişir.

   Hata mı var? Düzeltme öner

6. Kolay

   6Sevr Antlaşması'na göre Osmanlı Devleti, savaşta İtilaf Devletlerine verdiği zararlar karşılığında onlara para ödeyecekti. Antlaşmanın bu maddesi aşağıdakilerden hangisiyle ilgilidir?

   • AA) Kapitülasyonlar
   • BB) Savaş tazminatı
   • CC) Azınlık hakları
   • DD) Boğazlar meselesi
   Cevabı göster

   Doğru cevap: B) Savaş tazminatı

   Savaşta verilen zararlar için ödenen paraya savaş tazminatı denir. Kapitülasyonlar ise yabancılara tanınan ekonomik ve hukuki ayrıcalıklardır.

   Hata mı var? Düzeltme öner

7. Kolay

   7Sevr Antlaşması'na göre Çukurova bölgesi bir İtilaf devletine bırakılacaktı. Bu devlet, Suriye'yi de ele geçirecekti. Sözü edilen devlet aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) Fransa
   • BB) İtalya
   • CC) İngiltere
   • DD) Yunanistan
   Cevabı göster

   Doğru cevap: A) Fransa

   Sevr'e göre Çukurova ve Suriye Fransa'ya bırakılmıştır. İtalya'ya ise Konya, Antalya ve çevresi verilmiştir.

   Hata mı var? Düzeltme öner

8. Kolay

   8Türkiye Büyük Millet Meclisi, Sevr Antlaşması'nı kamuoyuna açıkladı ve antlaşmayı kabul edenler hakkında bir karar aldı. Meclisin bu kişiler hakkında aldığı karar aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) Vatan haini ilan edilmeleri
   • BB) Milletvekili seçilmeleri
   • CC) Barış görüşmelerine gönderilmeleri
   • DD) Saltanat Şurası'na atanmaları
   Cevabı göster

   Doğru cevap: A) Vatan haini ilan edilmeleri

   Meclis, Sevr'i tanımamış ve kabul edenleri vatan haini ilan etmiştir. Onları milletvekili seçmek ya da barış görüşmelerine göndermek Meclisin tutumuyla çelişir.

   Hata mı var? Düzeltme öner

9. Kolay

   9Sevr Antlaşması imzalandıktan sonra Anadolu'da halkın Millî Mücadele'ye katılımı arttı, direnme gücü güçlendi. Bu durum, Sevr Antlaşması'nın aşağıdaki etkilerinden hangisini gösterir?

   • AA) Halkın moralini bozarak direnişi bitirmesi
   • BB) Türk milletinin bağımsızlık azmini artırması
   • CC) İstanbul Hükûmetini güçlendirmesi
   • DD) Meclisin dağılmasına yol açması
   Cevabı göster

   Doğru cevap: B) Türk milletinin bağımsızlık azmini artırması

   Sevr, halkın moralini bozmak yerine bağımsızlık azmini artırmış ve Millî Mücadele'ye katılımı çoğaltmıştır. Direnişin bitmesi ya da Meclisin dağılması gerçekleşmemiştir.

   Hata mı var? Düzeltme öner

10. Kolay

    10Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra toplanan bir konferansta yenilen devletlerle ağır barış antlaşmaları imzalandı. Ancak Osmanlı Devleti ile ilgili karar alınamadı ve konu daha sonra görüşülmek üzere ertelendi. Metinde sözü edilen konferans aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) San Remo Konferansı
    • BB) Paris Barış Konferansı
    • CC) Londra Konferansı
    • DD) Lozan Konferansı
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Paris Barış Konferansı

    Savaş sonunda yenilenlerle antlaşmaların imzalandığı ve Osmanlı'nın durumunun ertelendiği konferans Paris Barış Konferansı'dır. San Remo'da ise ertelenen bu paylaşım karara bağlanmıştır.

    Hata mı var? Düzeltme öner

11. Kolay

    11Sevr Antlaşması 433 maddeden oluşuyordu. Bu maddelerden birine göre Osmanlı'daki azınlıklara daha fazla hak tanınacaktı. İtilaf Devletlerinin bu maddeyi koymasının sonucu aşağıdakilerden hangisi olabilir?

    • AA) Osmanlı ordusunun güçlenmesi
    • BB) Boğazların Osmanlı yönetiminde kalması
    • CC) Kapitülasyonların kaldırılması
    • DD) Devletin iç işlerine karışmak için gerekçe elde etmeleri
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Devletin iç işlerine karışmak için gerekçe elde etmeleri

    Azınlık haklarının genişletilmesi, İtilaf Devletlerine azınlıkları bahane ederek Osmanlı'nın iç işlerine karışma fırsatı verirdi. Antlaşma orduyu küçülttüğü ve kapitülasyonları genişlettiği için diğer seçenekler yanlıştır.

    Hata mı var? Düzeltme öner

12. Kolay

    12Sevr Antlaşması'nın bir maddesine göre Rodos ile On İki Ada bir İtilaf devletine bırakılacaktı. Bu adalar aşağıdaki devletlerden hangisine bırakılmıştır?

    • AA) Yunanistan
    • BB) İtalya
    • CC) İngiltere
    • DD) Fransa
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) İtalya

    Sevr'e göre Rodos ve On İki Ada İtalyanlara bırakılmıştır. Ege Adalarının diğerleri ise Yunanistan'a verilmiştir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

13. Kolay

    13Sevr Antlaşması'na göre Osmanlı toprakları çok küçültülecekti. Osmanlı'ya kalacak topraklar, İstanbul ile Anadolu'nun küçük bir kısmından ibaretti. Bu madde Sevr'in en çok hangi amacını gösterir?

    • AA) Osmanlı Devleti'ni ekonomik olarak kalkındırmak
    • BB) Türklerle eşit şartlarda barış yapmak
    • CC) Türk yurdunu parçalayıp Türkleri güçsüz bırakmak
    • DD) Anadolu'da yeni bir Türk devleti kurmak
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C) Türk yurdunu parçalayıp Türkleri güçsüz bırakmak

    Toprakların İstanbul ve Anadolu'nun küçük bir kısmına indirilmesi, Türk yurdunu parçalama amacını gösterir. Antlaşma Osmanlı'yı kalkındırmayı ya da eşit barışı amaçlamamıştır.

    Hata mı var? Düzeltme öner

14. Kolay

    14Bir öğrenci Sevr Antlaşması'nın haritasını inceliyor. Haritada Suriye'nin bir devlete, Irak ve Arabistan'ın başka bir devlete bırakıldığını görüyor. Sevr'e göre Irak ve Arabistan hangi devlete bırakılmıştır?

    • AA) İngiltere
    • BB) Fransa
    • CC) İtalya
    • DD) Yunanistan
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) İngiltere

    Sevr'e göre Suriye Fransa'ya, Irak ve Arabistan ise İngiltere'ye bırakılmıştır. Fransa'ya Suriye'nin yanında Çukurova verilmiştir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

15. Kolay

    15Sevr Antlaşması'na göre Ege Adaları bir komşu devlete bırakılacaktı. Bu devlet aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) Yunanistan
    • BB) Bulgaristan
    • CC) İngiltere
    • DD) Fransa
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Yunanistan

    Sevr'e göre Ege Adaları Yunanistan'a bırakılacaktı. Rodos ve On İki Ada ise İtalya'ya verilmişti.

    Hata mı var? Düzeltme öner

16. Kolay

    16Sevr Antlaşması'nın maddelerinden birinde şöyle deniyordu: “İstanbul, Türklerin başkenti olarak kalacaktır; ancak azınlıkların hakları gözetilmezse şehir Türklerden alınacaktır.” Bu madde Türklerin hangi hakkını tehdit altında bırakmıştır?

    • AA) Ege Adalarındaki ticaret hakkını
    • BB) Başkentleri üzerindeki egemenlik hakkını
    • CC) Ordu kurma hakkını
    • DD) Kapitülasyonları kaldırma hakkını
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Başkentleri üzerindeki egemenlik hakkını

    Madde, İstanbul'un Türklerde kalmasını bir şarta bağlayarak başkent üzerindeki egemenliği tehdit etmiştir. Ordu ve kapitülasyonlarla ilgili kısıtlamalar ayrı maddelerde yer alır.

    Hata mı var? Düzeltme öner

17. Kolay

    17Sevr Antlaşması'nın bazı maddeleri şöyledir: • İzmir ve çevresi Yunanistan'a verilecek. • Konya, Antalya ve çevresi İtalya'ya, Çukurova Fransa'ya verilecek. • Suriye Fransa'ya, Arabistan ve Irak İngiltere'ye bırakılacak. Bu maddelere göre payına düşen toprakların tümü Anadolu'nun dışında kalan devlet aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) Fransa
    • BB) İngiltere
    • CC) İtalya
    • DD) Yunanistan
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) İngiltere

    Verilen maddelerde İngiltere'ye bırakılan Arabistan ve Irak Anadolu'nun dışındadır. Yunanistan'a verilen İzmir, İtalya'ya verilen Konya ve Antalya ile Fransa'ya verilen Çukurova Anadolu'dadır; Fransa'nın payındaki Suriye Anadolu dışında olsa da Çukurova nedeniyle payının tümü Anadolu dışında değildir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

18. Kolay

    18Sevr Antlaşması'nın imzalandığı haberi Anadolu'ya ulaştığında Türk milleti antlaşmayı kabul etmedi ve mücadelesini “Ya İstiklal Ya Ölüm” parolasıyla sürdürdü. Bu parola, Türk milletinin Sevr karşısındaki hangi tutumunu yansıtır?

    • AA) Bağımsızlıktan ödün vermektense savaşmayı göze aldığını
    • BB) Maddeler hafifletilirse antlaşmayı imzalamaya hazır olduğunu
    • CC) Güçlü bir devletin koruması altına girmek istediğini
    • DD) Kararı İstanbul Hükûmetine bırakmayı uygun bulduğunu
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Bağımsızlıktan ödün vermektense savaşmayı göze aldığını

    “Ya İstiklal Ya Ölüm” parolası, bağımsızlık (istiklal) dışında hiçbir çözümün kabul edilmediğini anlatır. Türk milleti Sevr'i kabul etmemiş ve düşman yurttan çıkarılıncaya kadar savaşmıştır. Maddelerin hafifletilmesiyle yetinmek, başka bir devletin korumasına girmek ya da kararı İstanbul Hükûmetine bırakmak bu parolayla bağdaşmaz.

    Hata mı var? Düzeltme öner

19. Orta

    19Sevr'e göre kapitülasyonlar bütün İtilaf Devletlerinin yararlanacağı biçimde genişletilecek; Osmanlı'nın bütçesi ve vergileri ise İtilaf temsilcilerinden oluşan bir komisyonun denetimine bağlanacaktı. Bu maddeler en çok hangi alandaki bağımsızlığı ortadan kaldırmaya yöneliktir?

    • AA) Askerî
    • BB) Kültürel
    • CC) Ekonomik
    • DD) Dinî
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C) Ekonomik

    Kapitülasyonların genişletilmesi ve bütçenin yabancı denetimine verilmesi, ekonomik bağımsızlığı ortadan kaldırır. Askerî bağımsızlık da Sevr'le zedelenmiştir; ancak metinde verilen maddeler ordu ve silahla değil, vergi ve bütçeyle ilgilidir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

20. Orta

    20Sevr'in imzalandığı haberi Ankara'ya ulaşınca Büyük Millet Meclisinde sert tartışmalar yaşandı. Milletvekilleri, antlaşmanın Türk milletinin varlığını ortadan kaldırmaya yöneldiğini söyleyerek Meclisin tavrını açıkça ortaya koyan bir karar aldı. Meclisin aldığı bu karar hangisidir?

    • AA) Antlaşmayı onaylayarak yürürlüğe koydu.
    • BB) Antlaşmayı İstanbul Hükûmeti ile birlikte imzaladı.
    • CC) Antlaşmayı tanımayıp imzalayanları vatan haini ilan etti.
    • DD) Antlaşmanın uygulanması için süre istedi.
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C) Antlaşmayı tanımayıp imzalayanları vatan haini ilan etti.

    Büyük Millet Meclisi Sevr'i tanımamış, antlaşmayı imzalayanları ve kabul edenleri vatan haini ilan etmiştir. Süre istediği yargısı yanlıştır; Meclis antlaşmanın uygulanmasını ertelemeyi değil, onu tamamen reddetmeyi seçmiştir.

    Hata mı var? Düzeltme öner