11. Sınıf Psikoloji · Psikoloji Bilimini Tanıyalım

İş Alanları ve Psikolojinin Diğer Bilimlerle İlişkisi

adli psikoloji
çevresel psikoloji
iş alanları
fizyoloji
sosyoloji
antropoloji
psikiyatri

Psikologlar nerelerde çalışır, psikoloji hangi bilimlerle ilişkilidir?

Psikolojinin iş alanları eğitim kurumlarından hastanelere ve cezaevlerine kadar uzanır; psikoloji ayrıca insanı anlamak için pek çok bilimin bulgusundan yararlanır. Adli psikoloji tanıklık, sorgulama ve çocuk suçlularla; çevresel psikoloji gürültü ve kirliliğin davranışa etkisiyle; din psikolojisi inancın davranışa etkisiyle; spor psikolojisi sporcu motivasyonuyla ilgilenir. Psikologlar eğitim kurumlarında, hastane ve kliniklerde, Adalet Bakanlığı ve cezaevlerinde, araştırma merkezlerinde ve üniversitelerde çalışabilir. Psikoloji, fizyolojiden sinir sistemi, duyu organları ve iç salgı bezlerinin davranışa etkisini öğrenir. Sosyoloji toplumsal çevrenin bireye etkisini, antropoloji ilkel insanla bugünkü insanın karşılaştırmasını sunar. Tıpta özellikle nöroloji ve psikiyatri, anormal davranışların teşhis ve tedavisinde psikolojiyle iş birliği yapar. Ekonomi, siyaset bilimi ve coğrafya da üretim araçlarının, yönetim biçimlerinin ve iklimin davranışa etkisini gösterir. Davranışı anlamak için biyolojiden sosyolojiye uzanan bir iş birliği gerekir.

İş Alanları ve Psikolojinin Diğer Bilimlerle İlişkisi: konu anlatımı ve özeti

Bu konu, psikolojinin öteki alt dallarını, psikologların çalıştığı alanları ve psikolojinin hangi bilimlerden yararlandığını anlatıyor. Psikoloji insanı anlamak için pek çok bilimin bulgusunu bir araya getirir.

Diğer alt dallar: Adli psikoloji (tanıklık, sorgulama, çocuk suçlular), çevresel psikoloji (gürültü ve kirliliğin davranışa etkisi), din psikolojisi (inancın davranışa etkisi), spor psikolojisi (sporcu motivasyonu).
İş alanları: Psikologlar eğitim kurumlarında, hastane ve kliniklerde, Adalet Bakanlığı ve cezaevlerinde, araştırma merkezlerinde ve üniversitelerde çalışabilir.
Fizyoloji ve kimya: Sinir sistemi, duyu organları ve iç salgı bezlerinin davranışa etkisi; organizmanın kimyasal yapısı.
Fizik ve biyoloji: Ses, ışık, koku gibi uyarıcıların duyum ve algıya etkisi.
Antropoloji ve sosyoloji: İlkel insanla bugünkü insanın karşılaştırılması; toplumsal çevrenin bireye etkisi.
Tıp: Anormal davranışların teşhis ve tedavisinde özellikle nöroloji ve psikiyatri.
Ekonomi, siyaset bilimi ve coğrafya: Üretim araçlarının, yönetim biçimlerinin, iklim ve yeryüzü şekillerinin davranışa etkisi.

Unutma: Psikoloji tek başına yetmez; davranışı anlamak için biyolojiden sosyolojiye uzanan bir iş birliği gerekir.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 13 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Psikolojinin yararlandığı bilimleri “beden” (fizyoloji, kimya, tıp), “çevre” (fizik, coğrafya) ve “toplum” (sosyoloji, antropoloji, ekonomi, siyaset) diye üçe ayır.
Her bilim için bir cümlelik örnek yaz.
Psikologların çalışabileceği beş kurumu listele.

Günlük hayattan: Mahkemede bir çocuğun tanıklığının ne kadar güvenilir olduğunu değerlendirmek adli psikolojinin, okul binasının gürültüsünün öğrencilerin dikkatine etkisini araştırmak çevresel psikolojinin işidir.

Sık yapılan hata: Psikolojinin yalnız tıpla ilişkili olduğunu düşünmek. Psikoloji ekonomi, coğrafya ve siyaset biliminden de yararlanır.

İpucu: “Bu davranışı ne etkiliyor?” diye sor; cevap hormonsa biyoloji, iklimse coğrafya, yönetim biçimiyse siyaset bilimi devreye girer.

Derinleş

Kitaptaki bilim listesini kullanarak “trafikte saldırgan davranış” konusunu ele al. Bu davranışı anlamak için hangi üç bilimden nasıl yararlanılabileceğini birer cümleyle yaz. Düşün: Bir davranışı yalnız tek bir bilimin bakışıyla açıklamak hangi eksiklere yol açar?

Bu konuda neler var?

Hazırlık Soruları
Neler Öğreneceğiz?
Anahtar Kelimeler

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

Konu testini çöz

Kolay
1Psikoloji, iklim ve yeryüzü şekillerinin insan davranışları üzerindeki etkisini incelerken hangi bilimden yararlanır?
- A) Siyaset bilimi
- B) Sosyoloji
- C) Antropoloji
- D) Coğrafya
- E) Kimya
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Coğrafya
Kitapta iklim ve yeryüzü şekillerinin davranışa etkisinde coğrafyadan yararlanıldığı belirtilir.
Kolay
2Sporcuların motivasyonu ve sporun topluma etkisi gibi konuları inceleyen psikoloji dalı hangisidir?
- A) Endüstri psikolojisi
- B) Çevresel psikoloji
- C) Adli psikoloji
- D) Spor psikolojisi
- E) Klinik psikoloji
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Spor psikolojisi
Spor psikolojisi psikolojik olgu ve ilkeleri spor alanındaki insan davranışlarına uygular.
Kolay
3Psikoloji, ilkel insan davranışları ile bugünkü insan davranışlarını karşılaştırırken hangi bilimden yararlanır?
- A) Antropoloji
- B) Fizyoloji
- C) Kimya
- D) Fizik
- E) Ekonomi
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Antropoloji
Kitapta ilkel insan davranışları ile bugünkü insan davranışları arasında karşılaştırma yapmak gerektiğinde antropolojiden yararlanıldığı belirtilir.
Kolay
4Tanıklığın değerlendirilmesi, sorgulama teknikleri ve çocuk suçlular gibi konularda psikoloji verilerinden yararlanan dal hangisidir?
- A) Çevresel psikoloji
- B) Adli psikoloji
- C) Spor psikolojisi
- D) Din psikolojisi
- E) Sağlık psikolojisi
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Adli psikoloji
Adli psikoloji yasaların yapımı ve uygulanması süreçlerinde evlat edinme, çocuk suçlular, sorgulama ve tanıklık gibi konularda psikoloji verilerinden yararlanır.
Kolay
5Gürültü ve hava kirliliği gibi fiziksel çevrenin zihinsel süreçlere ve davranışlara etkisini araştıran psikoloji dalı hangisidir?
- A) Adli psikoloji
- B) Kişilik psikolojisi
- C) Spor psikolojisi
- D) Çevresel psikoloji
- E) Klinik psikoloji
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Çevresel psikoloji
Çevresel psikoloji fiziksel çevrenin insanın zihinsel süreçlerine ve davranışlarına nasıl etki ettiğini araştırır.
Kolay
6Dinlerin ve dinsel inancın insanların bilişsel süreçleri ve davranışlarını nasıl şekillendirdiği üzerine araştırma yapan psikoloji dalı hangisidir?
- A) Sosyal psikoloji
- B) Din psikolojisi
- C) Adli psikoloji
- D) Çevresel psikoloji
- E) Gelişim psikolojisi
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Din psikolojisi
Din psikolojisi dinsel inancın bilişsel süreçlere ve davranışlara etkisini bilimsel olarak araştırır.
Kolay
7Ders kitabına göre psikologların çalışabildiği iş alanları arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?
- A) Yalnız özel muayenehaneler ve klinikler
- B) Yalnız ilkokullar
- C) Yalnız ilaç fabrikaları
- D) Yalnız spor kulüpleri
- E) Adalet Bakanlığı ve cezaevleri
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Adalet Bakanlığı ve cezaevleri
Kitapta psikologların eğitim kurumları, sağlık kurumları, Adalet Bakanlığı ve cezaevleri, araştırma merkezleri ve üniversitelerde çalışabildiği belirtilir.
Kolay
8Psikoloji, sinir sistemi, duyu organları ve iç salgı bezlerinin davranışa etkilerini incelerken biyolojinin hangi alt dalından yararlanır?
- A) Antropoloji
- B) Coğrafya
- C) Ekonomi
- D) Siyaset bilimi
- E) Fizyoloji
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Fizyoloji
Kitapta psikolojinin sinir sistemi, duyu organları ve iç salgı bezlerinin işlevlerinin davranışa etkilerini incelerken fizyolojiden yararlandığı belirtilir.
Orta
9Bir psikolog, farklı yönetim biçimlerinin uygulandığı ülkelerde yaşayan insanların davranışlarını karşılaştırıyor. Ders kitabına göre bu araştırmada psikoloji en çok hangi bilimin bulgularından yararlanır?
- A) Coğrafya
- B) Fizyoloji
- C) Kimya
- D) Siyaset bilimi
- E) Antropoloji
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Siyaset bilimi
Kitapta yönetim biçimlerinin insan davranışları üzerindeki etkilerini araştırırken siyaset biliminden yararlanıldığı belirtilir.
Orta
10Bir araştırmacı, büyük şehirlerde yaşayan gençlerin davranışları üzerinde içinde yaşadıkları toplumsal çevrenin etkisini inceliyor. Bu çalışmada psikoloji hangi bilimle iş birliği yapar?
- A) Fizik
- B) Kimya
- C) Fizyoloji
- D) Coğrafya
- E) Sosyoloji
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Sosyoloji
Kitapta toplumsal çevrenin birey davranışları üzerindeki etkilerini araştırırken sosyolojiden yararlanıldığı belirtilir.
Orta
11Bir psikolog, ışığın şiddetinin ve sesin frekansının duyum ve algı üzerindeki etkisini araştırıyor. Ders kitabına göre bu çalışmada psikoloji hangi bilimlerden yararlanır?
- A) Fizik ve biyoloji
- B) Ekonomi ve siyaset bilimi
- C) Antropoloji ve sosyoloji
- D) Coğrafya ve tarih
- E) Kimya ve ekonomi
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Fizik ve biyoloji
Kitapta ses, koku, görme ve dokunma duyuları ile duyum ve algı konusunda çalışırken fizik ve biyolojiden yararlanıldığı belirtilir.
Orta
12Bir mahkeme, bir trafik kazasında tanıklık eden küçük bir çocuğun ifadesinin ne kadar güvenilir olduğunu değerlendirmek için bir psikologdan görüş istiyor. Bu görüşü veren psikolog hangi alanda çalışmaktadır?
- A) Adli psikoloji
- B) Trafik psikolojisi
- C) Sağlık psikolojisi
- D) Spor psikolojisi
- E) Endüstri psikolojisi
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Adli psikoloji
Tanıklığın değerlendirilmesi adli psikolojinin konularındandır.
Orta
13Ders kitabına göre psikoloji, anormal davranışların teşhis ve tedavisinde tıbbın özellikle hangi dallarından yararlanır?
- A) Kardiyoloji ve ortopedi
- B) Dermatoloji ve göz hastalıkları
- C) Nöroloji ve psikiyatri
- D) Pediatri ve diş hekimliği
- E) Radyoloji ve anesteziyoloji
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Nöroloji ve psikiyatri
Kitapta anormal davranışların teşhis ve tedavisinde tıptan, özellikle nöroloji ve psikiyatriden yararlanıldığı belirtilir.
Orta
14Bir araştırmacı, yeni üretim araçlarının ve teknolojilerin insanların günlük davranışlarını nasıl değiştirdiğini inceliyor. Ders kitabına göre bu araştırmada psikoloji hangi bilimden yararlanır?
- A) Coğrafya
- B) Fizyoloji
- C) Ekonomi
- D) Antropoloji
- E) Siyaset bilimi
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Ekonomi
Kitapta insan ihtiyaçlarını gidermek için geliştirilen üretim araçlarının davranış üzerindeki etkileri incelenirken ekonomiden yararlanıldığı belirtilir.
Orta
15Ders kitabındaki bilgi kutusunda sosyal psikolojinin akademik bir disiplin olmasında dünyada öncülük eden kişilerden biri olarak anılan Türk bilim insanı kimdir?
- A) Mazhar Osman Usman
- B) İbn-i Sina
- C) Muzaffer Şerif
- D) Gazali
- E) El-Kindi
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Muzaffer Şerif
Bilgi kutusunda Muzaffer Şerif'in dünyada sosyal psikolojinin akademik bir disiplin olmasında öncülük eden kişilerden olduğu belirtilir.
Orta
16Ders kitabına göre psikoloji biliminin kavram ve yöntemlerini bilen bir birey "Kızını dövmeyen dizini döver." gibi kalıplaşmış bir sözü nasıl değerlendirir?
- A) Sözü toplumda yaygın olduğu için doğru kabul eder.
- B) Sözü bilimsel bir yaklaşımla yeniden gözden geçirir.
- C) Sözü yalnız geleneklere uygunluğuna göre yorumlar.
- D) Sözü hiç düşünmeden günlük hayatında uygular.
- E) Sözün yalnız edebî değerini inceler.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Sözü bilimsel bir yaklaşımla yeniden gözden geçirir.
Kitapta psikoloji bilgisini geliştirmiş bireyin davranışa ön yargılar ve kalıplaşmış gelenekler çerçevesinde değil, bilimsel bir yaklaşımla baktığı ve bu sözü yeniden gözden geçirdiği belirtilir.
Zor
17Bir psikolog, sınav kaygısı yüksek öğrencileri incelerken şu üç soruya cevap arıyor: I. Kaygı sırasında hangi hormonlar salgılanıyor? II. Öğrencinin ailesi ve arkadaş çevresi kaygıyı nasıl etkiliyor? III. Ağır kaygı belirtileri gösteren bir öğrencinin tıbbi tedaviye ihtiyacı var mı? Bu sorular için psikoloji sırasıyla hangi bilimlerin bulgularından yararlanır?
- A) Fizyoloji; sosyoloji; psikiyatri
- B) Sosyoloji; fizyoloji; antropoloji
- C) Kimya; ekonomi; coğrafya
- D) Psikiyatri; antropoloji; fizyoloji
- E) Antropoloji; siyaset bilimi; fizik
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Fizyoloji; sosyoloji; psikiyatri
İç salgı bezlerinin etkisi fizyolojinin, toplumsal çevrenin etkisi sosyolojinin, anormal davranışların teşhis ve tedavisi ise tıbbın psikiyatri dalının konusudur.
Zor
18Ders kitabındaki 3. uygulamada beş açıklama ile beş psikoloji dalı eşleştirilir. Açıklamalardan biri şudur: "Liderlik, ne yalnızca kişilik özelliklerine bağlıdır ne de yalnızca toplumsal koşullara. Her iki koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekir." Bu açıklama hangi psikoloji dalıyla eşleştirilmelidir?
- A) Endüstri psikolojisi
- B) Deneysel psikoloji
- C) Klinik psikoloji
- D) Eğitim psikolojisi
- E) Sosyal psikoloji
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Sosyal psikoloji
Liderlik ve grup içindeki davranışlar sosyal psikolojinin inceleme alanındadır; kitap da liderliği sosyal psikolojinin konuları arasında sayar.
Zor
19Bir kentte yeni açılan bir havalimanının çevresindeki mahallelerde yaşayanların uyku düzeni, dikkat süresi ve komşuluk ilişkileri araştırılıyor. Bu araştırma için en uygun psikoloji dalı ve psikolojinin en çok yararlanacağı bilim aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
- A) Adli psikoloji; siyaset bilimi
- B) Çevresel psikoloji; fizik
- C) Spor psikolojisi; ekonomi
- D) Din psikolojisi; antropoloji
- E) Endüstri psikolojisi; coğrafya
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Çevresel psikoloji; fizik
Gürültü gibi fiziksel çevre etkilerinin zihinsel süreçlere ve davranışa etkisini çevresel psikoloji araştırır; sesin özelliklerinin duyuma etkisini anlamak için fizikten yararlanılır.
Zor
20Ders kitabında psikolojinin bir yandan biyolojiyle, öte yandan sosyoloji, antropoloji ve ekonomi gibi sosyal bilimlerle etkileşimde bulunduğu belirtilir. Bu durumun en temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Psikolojinin kendine ait hiçbir konusunun ve yönteminin bulunmaması
- B) Sosyal bilimlerin biyolojiden tamamen bağımsız olması
- C) İnsan davranışının hem biyolojik hem toplumsal etkenlerle biçimlenmesi
- D) Psikolojinin yalnız hayvan davranışlarını incelemesi
- E) Diğer bilimlerin psikolojinin yerine geçebilecek olması
Cevabı göster
Doğru cevap: C) İnsan davranışının hem biyolojik hem toplumsal etkenlerle biçimlenmesi
Davranış hem biyolojik temellere hem de sosyal uyarıcılara bağlıdır; psikoloji bu yüzden hem biyolojik hem sosyal bilimlerin bulgularından yararlanır.

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.