İçeriğe geç
dershanede

Influencer ortaklığı

Takipçilerine indirim, sana kazanç

Yükleniyor…

12. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük · Atatürkçülük ve Türk İnkılabı

Hukuk Alanındaki Gelişmeler

  • hukuk birliği
  • Mecelle
  • Türk Medeni Kanunu
  • İsviçre Medeni Kanunu
  • resmî nikâh
  • Türk Ceza Kanunu
  • laiklik

Cumhuriyet döneminde hukuk alanında hangi düzenlemeler yapıldı?

Cumhuriyet döneminde hukuk alanındaki düzenlemeler, Osmanlı'daki şer'i-örfi hukuk ikiliğini kaldırarak bütün yurttaşlar için laik ve tek bir hukuk düzeni kurdu. Osmanlı'da gayrimüslimler kendi din kurallarına göre yargılanıyor, Ahmet Cevdet Paşa başkanlığında hazırlanan Mecelle medeni kanun yerine kullanılıyordu. Yeni sistemi uygulayacak hukukçuları yetiştirmek için 5 Kasım 1925'te Ankara Hukuk Mektebi açıldı. İsviçre Medeni Kanunu esas alınarak hazırlanan Türk Medeni Kanunu 17 Şubat 1926'da kabul edildi, 4 Ekim 1926'da yürürlüğe girdi. Kanun tek eşle evlilik ve resmî nikâh zorunluluğu, kadına boşanma hakkı, miras ve şahitlikte kadın-erkek eşitliği getirdi. Azınlıklar Lozan'daki ayrı haklarından vazgeçerek Medeni Kanun'a tabi olmayı istedi ve hukuk birliği tamamlandı. Türk Ceza Kanunu ise 1926'da İtalya'dan alındı. Medeni Kanun laiklik, halkçılık ve inkılapçılık ilkeleriyle ilişkilidir.

Hukuk Alanındaki Gelişmeler: konu anlatımı ve özeti

Osmanlı'daki şer'i-örfi hukuk ikiliği ve azınlıklara özgü ayrı uygulamalar hukuk birliğini engelliyordu. Cumhuriyet, laik ve çağdaş bir hukuk sistemi kurarak bütün yurttaşlar için tek bir hukuk düzeni oluşturdu.

  • Osmanlı'da durum: Şer'i ve örfi hukuk birlikte uygulanıyor, gayrimüslimler kendi din kurallarına göre yargılanıyordu. Konsolosluk ve karma mahkemeler ile kapitülasyonlar vardı. Tanzimat döneminde Ahmet Cevdet Paşa başkanlığında hazırlanan Mecelle medeni kanun yerine kullanılıyordu.
  • İlk adım olarak yeni hukuk sistemini uygulayacak hukukçuları yetiştirmek için Ankara Hukuk Mektebi açıldı (5 Kasım 1925).
  • Türk Medeni Kanunu İsviçre Medeni Kanunu esas alınarak hazırlandı; 17 Şubat 1926'da kabul edildi, 4 Ekim 1926'da yürürlüğe girdi.
  • Getirdikleri: tek eşle evlilik ve resmî nikâh zorunluluğu, evlilikte yaş sınırı, kadına boşanma hakkı, miras ve mahkemede şahitlikte kadın-erkek eşitliği, velayette anne-babanın ortak sorumluluğu.
  • Azınlıklar Lozan'daki ayrı haklarından vazgeçerek Medeni Kanun'a tabi olmayı istedi; böylece hukuk birliği tamamlandı.
  • Diğer kanunlar: Türk Ceza Kanunu (1926, İtalya'dan), Türk Ticaret Kanunu (1926), Hukuk Muhakemeleri Usulü (1927), Ceza Muhakemeleri Usulü (1929), İcra ve İflas Kanunu (1932); Alman ve İsviçre kaynaklarından da yararlanıldı.
  • Medeni Kanun laiklik, halkçılık ve inkılapçılık ilkeleriyle ilişkilidir.

Unutma: Medeni Kanun'un kabul (17 Şubat 1926) ve yürürlük (4 Ekim 1926) tarihleri farklıdır; Medeni Kanun İsviçre'den, Ceza Kanunu İtalya'dan alınmıştır.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:

Önce temeli pekiştir

Osmanlı'daki hukuk düzenini bir çok kurallı oyun gibi düşün: Aynı sahada herkes farklı kitapla oynuyordu.

  • Müslümanlar için şer'i hukuk, devlet işleri için örfi hukuk.
  • Gayrimüslimler için kendi cemaat kuralları.
  • Yabancılar için kapitülasyonlar ve konsolosluk mahkemeleri.

Cumhuriyet bu karmaşaya tek kitapla son verdi: Medeni Kanun ve öbür kanunlar herkes için aynıydı. Bu adıma "hukuk birliği" denir.

Günlük hayattan: Bir okulda her sınıfın farklı kurallarla yönetildiğini düşün; bir sınıfta suç sayılan şey öbüründe serbest olsa düzen kurulamaz.

Sık yapılan hata: Kanunların kaynak ülkelerini karıştırmak. Doğrusu: Medeni Kanun İsviçre'den, Ceza Kanunu İtalya'dan uyarlandı.

Derinleş

Medeni Kanun'un getirdiği tek eşle evlilik, resmî nikâh ve mirasta eşitlik gibi düzenlemelerin bugünkü aile hayatına etkilerini düşün. Ailende ya da çevrende iki kuşaktan birer kişiyle görüşerek bu hakların kendi hayatlarında ne anlama geldiğini sor. Görüşmelerden çıkardığın sonuçları, bir kanunun toplumsal değişime öncülük edip edemeyeceği sorusuyla tartış.

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

  • İTA.12.2.2Türk modernleşmesi çerçevesinde Atatürk Dönemi’nde toplumsal alan ile hukuk ve sağlıkta yapılan inkılapları günlük yaşama etkisi açısından değerlendirebilme

    • a) Türk modernleşmesi çerçevesinde Atatürk Dönemi’nde toplumsal alan ile hukuk ve sağlıkta yapılan inkılapları günlük yaşama etkisi açısından karşılaştırır.

Bu konuda neler var?

  • Türk Medeni Kanunu (17 Şubat 1926)

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

  1. Kolay

    1Bir öğrenci Osmanlı hukukunu anlatan bir şema çiziyor. Bir kutuya Kur'an, hadis, icma ve kıyasa dayanan kuralları; diğer kutuya ise padişahın ferman ve kanunnamelerle, ülkenin ihtiyaçlarına göre koyduğu kuralları yazıyor. Şemadaki iki kutu Osmanlı'daki hangi iki temel hukuk kaynağını gösterir?

    • A) Roma hukuku ve Germen hukuku
    • B) Şer'i hukuk ve örfi hukuk
    • C) İsviçre ve İtalyan hukuku
    • D) Uluslararası hukuk ve deniz hukuku
    • E) Medeni hukuk ve ceza hukuku
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Şer'i hukuk ve örfi hukuk

    Dinî kaynaklara dayanan kurallar şer'i hukuku, padişahın ferman ve kanunnameleriyle konan kurallar örfi hukuku oluşturur. İsviçre ve İtalyan hukuku da Türk hukuk tarihinde yer alır; ancak bunlar Osmanlı'nın değil, Cumhuriyet döneminin kaynaklarıdır.

  2. Kolay

    2Bir hukuk öğrencisinin notu: "1926'da kabul edilen Türk Ceza Kanunu, o dönemde Avrupa'nın en çağdaş ceza kanunlarından sayılan ve 1889'da yürürlüğe giren bir kanun örnek alınarak hazırlandı. Aynı yıl kabul edilen Medeni Kanun'un kaynağı ise başka bir ülkeydi." Türk Ceza Kanunu hangi ülkenin ceza kanunu örnek alınarak hazırlanmıştır?

    • A) İsviçre
    • B) Almanya
    • C) Fransa
    • D) Belçika
    • E) İtalya
    Cevabı göster

    Doğru cevap: E) İtalya

    1926 tarihli Türk Ceza Kanunu, İtalya'nın 1889 tarihli ceza kanunu örnek alınarak hazırlanmıştır. İsviçre de bu dönemin önemli bir kaynağıdır; ancak notta "başka bir ülke" diye anılan, Medeni Kanun'un kaynağı olan İsviçre'dir.

  3. Kolay

    31869-1876 yılları arasında çalışan bir komisyon, İslam hukukunun borçlar, alım satım ve yargılama usulüyle ilgili hükümlerini maddeler hâlinde derleyerek 16 kitaplık bir eser hazırladı. Mecelle adı verilen bu eser, Türk Medeni Kanunu kabul edilinceye kadar yürürlükte kaldı. Mecelle'yi hazırlayan komisyona başkanlık eden kişi kimdir?

    • A) Mithat Paşa
    • B) Ziya Gökalp
    • C) Mahmut Esat Bozkurt
    • D) Ahmet Cevdet Paşa
    • E) Âli Paşa
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Ahmet Cevdet Paşa

    Tanzimat döneminde Mecelle'yi hazırlayan komisyonun başkanı Ahmet Cevdet Paşa'dır. Mahmut Esat Bozkurt da hukuk alanında önemli bir isimdir; ancak o, Cumhuriyet döneminde Türk Medeni Kanunu'nun kabulünde rol oynayan Adalet Bakanıdır.

  4. Kolay

    4Temsilî bir açılış konuşması özeti (5 Kasım 1925): "Yeni kanunları hazırlıyoruz; ancak bugünkü hâkimlerimizin ve avukatlarımızın çoğu medresede eski hukuku öğrenmiştir. Çağdaş kanunlar, onları anlayıp uygulayacak yeni bir kuşak olmadan hayata geçemez." Konuşmaya göre Ankara Hukuk Mektebinin açılmasının amacı hangisidir?

    • A) Yeni hukuk sistemini uygulayacak hukukçular yetiştirmek
    • B) Medreselerde fıkıh eğitimini yaygınlaştırmak
    • C) Yabancı hâkimleri Türkiye'de görevlendirmek
    • D) Konsolosluk mahkemelerini güçlendirmek
    • E) Şer'iye mahkemelerini yeniden açmak
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Yeni hukuk sistemini uygulayacak hukukçular yetiştirmek

    Ankara Hukuk Mektebi, kabul edilecek çağdaş kanunları uygulayacak hâkim ve avukatları yetiştirmek için açılmıştır. Konsolosluk mahkemeleri kapitülasyonlarla ilgili eski kurumlardı ve Lozan'la sona ermişti; okulun böyle bir amacı yoktur.

  5. Kolay

    5Can'ın annesi ve babası, Can'ın okul kaydı, sağlığı ve eğitimiyle ilgili kararları birlikte alıyor; ikisi de bu konularda eşit sorumluluk taşıyor. Bu durum Türk Medeni Kanunu'nun hangi düzenlemesine dayanır?

    • A) Evlilikte yaş sınırı getirilmesine
    • B) Mahkemede şahitlikte eşitlik sağlanmasına
    • C) Resmî nikâh zorunluluğu getirilmesine
    • D) Tek eşle evlilik kuralının konmasına
    • E) Velayetin anne ve babanın ortak yükümlülüğüne verilmesine
    Cevabı göster

    Doğru cevap: E) Velayetin anne ve babanın ortak yükümlülüğüne verilmesine

    Çocukla ilgili haklar ve sorumluluklar velayettir; Medeni Kanun velayeti anne ve babanın ortak yükümlülüğüne vermiştir. Şahitlikte eşitlik mahkemeyle ilgili bir düzenlemedir, çocuğun bakımıyla ilgili değildir.

  6. Kolay

    6Mustafa Kemal adliye politikasını şöyle açıklamıştır: “Adliye politikamızda takip edilecek gaye, evvela halkı yormaksızın süratle, isabetle, emniyetle adaleti dağıtmaktır.” Bu söze göre adliye politikasının öncelikli amacı hangisidir?

    • A) Mahkemelerin sayısının azaltılması
    • B) Davaların yalnız başkentte görülmesi
    • C) Yargının yürütmeye bağlanması
    • D) Adaletin halka hızlı ve güvenilir biçimde ulaşması
    • E) Eski kanunların aynen korunması
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Adaletin halka hızlı ve güvenilir biçimde ulaşması

    Halkı yormadan, süratle ve güvenle adalet dağıtmak, adaletin halka hızlı ve güvenilir biçimde ulaşmasıdır. Davaların yalnız başkentte görülmesi halkı yorar; bu, sözdeki amaca terstir.

  7. Kolay

    7Ayşe ile Emre 1930'da evlenmeye karar veriyor. Aileleri, düğünle birlikte bir de dinî tören yapılmasını istiyor. Türk Medeni Kanunu'na göre bu çiftin durumu için hangisi doğrudur?

    • A) Yalnızca dinî tören yapılması evliliğin geçerli olması için yeterlidir.
    • B) Dinî tören yapılması kanunla kesin olarak yasaklanmıştır.
    • C) Resmî nikâh yalnızca aileler isterse kıyılabilir.
    • D) Önce resmî nikâh kıyılmalı, isterlerse ardından dinî tören yapılabilir.
    • E) Önce dinî tören yapılmalı, resmî nikâh gerekli değildir.
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Önce resmî nikâh kıyılmalı, isterlerse ardından dinî tören yapılabilir.

    Medeni Kanun resmî nikâhı zorunlu kılmış, resmî nikâhtan sonra dinî tören yapma hakkını da tanımıştır. Dinî törenin yasaklandığını düşünmek, bu hakkın tanındığını gözden kaçırmaktır.

  8. Kolay

    8Atatürk bir konuşmasında şöyle demiştir: “Dünyada bulunan bütün uygar devletlerin medeni kanunları hemen hemen birbirlerine benzemektedir. (...) Bu nedenle hukuki mevzuatımızın bütün uygar devletlerin kanuni mevzuatından eksik olması düşünülemez.” Atatürk bu sözlerle hangi düşünceyi desteklemektedir?

    • A) Mecelle'nin hiç değiştirilmeden uygulanmaya devam etmesini
    • B) Türkiye'nin de çağdaş bir medeni kanun benimsemesini
    • C) Her inanç topluluğunun kendi kanununu uygulamasını
    • D) Ülkede medeni kanuna hiç ihtiyaç olmadığını
    • E) Hukukun yalnızca yerel örf ve âdetlere dayanmasını
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Türkiye'nin de çağdaş bir medeni kanun benimsemesini

    Uygar devletlerin kanunlarının birbirine benzediğini ve Türkiye'nin onlardan eksik kalamayacağını söylemek çağdaş bir medeni kanun ihtiyacını savunmaktır. Her topluluğun ayrı kanunu, sözdeki ortak çağdaş düzen fikrine terstir.

  9. Kolay

    9Bir hukuk sözlüğünde şu açıklama yer alıyor: “Vatandaşların birbirleriyle ve devletle ilişkilerini düzenleyen kurallardan oluşur; evlenme, boşanma, miras, velayet ve mülkiyet hakkı gibi konuları içerir.” Açıklamada tanımlanan kanun hangisidir?

    • A) Medeni Kanun
    • B) Ceza Kanunu
    • C) Ticaret Kanunu
    • D) İcra ve İflas Kanunu
    • E) Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Medeni Kanun

    Evlenme, boşanma, miras, velayet ve mülkiyet medeni kanunun konularıdır. Ceza Kanunu ise suçları ve cezaları düzenler, aile ilişkilerini konu almaz.

  10. Kolay

    10Cumhuriyet'in ilk yıllarında çağdaş ve demokratik bir hukuk düzenine geçmek için önce yeni kanunları uygulayacak insanların yetiştirilmesi gerektiği düşünüldü. Bu amaçla atılan ilk adım hangisidir?

    • A) Türk Medeni Kanunu'nun kabul edilmesi
    • B) Ankara Hukuk Mektebinin açılması
    • C) Mecelle'nin hazırlanması
    • D) Türk Ticaret Kanunu'nun çıkarılması
    • E) Darülfünun'un kapatılması
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Ankara Hukuk Mektebinin açılması

    Yeni hukuk sistemini uygulayacak insanları yetiştirmek için 5 Kasım 1925'te Ankara Hukuk Mektebi açılmıştır; bu çağdaş hukuka geçişte ilk girişimdir. Medeni Kanun bundan sonra, 1926'da kabul edilmiştir.

  11. Kolay

    111930'larda babasını kaybeden Zeynep Hanım, erkek kardeşiyle aynı miras payını alıyor. Bu eşit paylaşımın hukuki dayanağı vardır. Bu dayanak Türk Medeni Kanunu'nun hangi düzenlemesidir?

    • A) Kadınlara boşanma hakkı tanınması
    • B) Velayetin ortak yükümlülük sayılması
    • C) Resmî nikâh zorunluluğu getirilmesi
    • D) Evlilikte yaş sınırı getirilmesi
    • E) Mirasta kadın-erkek eşitliğinin sağlanması
    Cevabı göster

    Doğru cevap: E) Mirasta kadın-erkek eşitliğinin sağlanması

    Medeni Kanun mirasta kadın ile erkeği eşit duruma getirmiştir. Boşanma hakkı da kadınlara tanınmış bir haktır ama miras paylaşımıyla ilgili değildir.

  12. Kolay

    12Bir öğrenci Türk Medeni Kanunu'ndan (1926) sonra çıkarılan kanunları listelemek istiyor. Aşağıdakilerden hangisi bu listeye girebilir?

    • A) Mecelle
    • B) Tevhid-i Tedrisat Kanunu
    • C) Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu
    • D) 1921 Anayasası
    • E) Halifeliğin kaldırılmasına dair kanun
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C) Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu

    Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu 1929'da çıkarılmıştır. Mecelle Tanzimat döneminde hazırlanmış, Tevhid-i Tedrisat ve halifeliğin kaldırılması 1924'te, 1921 Anayasası ise daha önce kabul edilmiştir.

  13. Kolay

    13Bir kavram kartında şu açıklama var: “Bir ülkede yaşayan bütün yurttaşların din ve mezhep ayrımı olmaksızın aynı kanunlara tabi olması.” Karttaki açıklama hangi kavrama aittir?

    • A) Adli kapitülasyon
    • B) Karma mahkeme
    • C) Hukuk birliği
    • D) Güçler birliği
    • E) Örfi hukuk
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C) Hukuk birliği

    Herkesin aynı kanunlara bağlı olması hukuk birliğidir; Medeni Kanun bunu sağlamıştır. Adli kapitülasyon ise yabancılara ayrı yargı ayrıcalığı tanır, hukuk birliğinin tersidir.

  14. Kolay

    14Atatürk bir Meclis açılış konuşmasında şöyle demiştir: “Gayretli çalışmalarımızın amacı olan tam bağımsızlık kavramında adli bağımsızlığın da bulunması doğaldır. Bundan dolayı her bağımsız devletin ayrılmaz bir bütünü olan adalet dağıtımı görevine kimseyi karıştıramayız.” Atatürk'e göre yargı işlerine başkalarının karıştırılmaması neyin gereğidir?

    • A) Kabine sisteminin
    • B) Karma ekonominin
    • C) Devletçiliğin
    • D) Tam bağımsızlığın
    • E) Meclis hükûmeti sisteminin
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Tam bağımsızlığın

    Atatürk, adli bağımsızlığı tam bağımsızlığın doğal bir parçası sayar. Kabine sistemi hükûmetin kuruluş biçimiyle ilgilidir, yargının bağımsızlığını konu almaz.

  15. Kolay

    15Cumhuriyet'in ilk yıllarında hukuk alanında yapılan düzenlemelerin amaçları ders kitabında sıralanıyor. Aşağıdakilerden hangisi bu amaçlardan biridir?

    • A) Ülkede hukuk birliğini sağlamak
    • B) Azınlıklara ayrı mahkemeler kurmak
    • C) Yabancılara adli ayrıcalık tanımak
    • D) Mecelle'yi tek kanun olarak korumak
    • E) Yargıyı din kurallarına bağlamak
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Ülkede hukuk birliğini sağlamak

    Düzenlemelerle yönetim sistemini oturtmak, ihtiyaçları karşılamak, dünyayla bağı güçlendirmek ve hukuk birliğini sağlamak amaçlanmıştır. Azınlıklara ayrı mahkeme kurmak hukuk birliğini bozar.

  16. Kolay

    16Ders kitabında Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla devlet yapısında yaşanan dönüşümler anlatılıyor. Aşağıdakilerden hangisi bu dönüşümlerden biridir?

    • A) Laik anlayıştan teokratik yapıya geçilmesi
    • B) Cumhuriyetten monarşiye geçilmesi
    • C) Hukuk birliğinden hukuk ikiliğine geçilmesi
    • D) Millî egemenlikten hanedan egemenliğine geçilmesi
    • E) Teokratik yapıdan laik anlayışa geçilmesi
    Cevabı göster

    Doğru cevap: E) Teokratik yapıdan laik anlayışa geçilmesi

    Cumhuriyet'le monarşiden cumhuriyete, teokratik yapıdan laik anlayışa geçilmiştir. Öteki seçenekler bu dönüşümlerin tam tersini anlatmaktadır.

  17. Kolay

    171932'de evlenmek için evlendirme memuruna başvuran iki genç, memurun önce doğum tarihlerini incelediğini görüyor. Memur, nikâhı kıyabilmesi için ikisinin de kanunda öngörülen yaşı doldurmuş olması gerektiğini söylüyor. Memurun bu tutumu Türk Medeni Kanunu'nun hangi düzenlemesine dayanır?

    • A) Tek eşle evlilik kuralının konmasına
    • B) Velayetin ortak yükümlülük sayılmasına
    • C) Kadına boşanma hakkı tanınmasına
    • D) Evlilikte yaş sınırı getirilmesine
    • E) Mirasta kadın ile erkeğin eşit sayılmasına
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Evlilikte yaş sınırı getirilmesine

    Türk Medeni Kanunu evlilikte yaş sınırı ve resmî nikâh mecburiyeti getirmiştir. Memurun doğum tarihine bakması yaş sınırıyla ilgilidir. Öteki düzenlemeler de kanunda yer alır, ancak evlenme yaşıyla ilgili değildir.

  18. Kolay

    18Mustafa Kemal'in isteğiyle yeni medeni kanun hazırlanırken çeşitli ülkelerdeki medeni kanunlar ve uygulamalar incelendi; sonunda İsviçre Medeni Kanunu esas alındı. Ders kitabındaki yoruma göre bu tercihin gerekçesi hangisidir?

    • A) Türk milletinin karakterine en uygun kanun sayılması
    • B) Lozan Konferansı'nın İsviçre'de toplanmış olması
    • C) Azınlıkların Lozan'da bu kanunu şart koşması
    • D) Mecelle'nin İsviçre kanunundan alınmış olması
    • E) İsviçre'nin Türkiye'ye kanun heyeti göndermesi
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Türk milletinin karakterine en uygun kanun sayılması

    Ders kitabı İsviçre Medeni Kanunu'nu “Türk milletinin karakterine en uygun medeni kanun” diye niteler. Konferansın yeri bu tercihle ilişkilendirilmez; Mecelle ise İslam hukukuna dayanır.

  19. Orta

    19Temsilî bir 1927 mahkeme kaydı: "Babalarından kalan tarlayı paylaşamayan iki kardeşten kız kardeş, erkek kardeşiyle eşit pay aldı. Davada dinlenen bir kadın tanığın ifadesi de bir erkek tanığınki kadar geçerli sayıldı." Kayıttaki uygulamalar en çok hangi Atatürk ilkesinin kanun önünde eşitlik anlayışıyla ilişkilidir?

    • A) Devletçilik
    • B) Milliyetçilik
    • C) Halkçılık
    • D) Cumhuriyetçilik
    • E) Laiklik
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C) Halkçılık

    Miras ve tanıklıkta kadın ile erkeğe eşit hak tanınması, kanun önünde eşitliği esas alan halkçılık ilkesiyle ilişkilidir. Medeni Kanun dinî kurallar yerine çağdaş hukuku getirdiği için laiklikle de bağlantılıdır; ancak soruda öne çıkan eşitlik anlayışı halkçılığa aittir.

  20. Orta

    2019. yüzyıl sonunda İstanbul'da aynı mahallede yaşayan üç komşudan Müslüman olanın davası şer'iye mahkemesinde, Rum olanın miras davası cemaatinin dinî mahkemesinde, İtalyan tüccarın davası ise konsolosluk mahkemesinde görülüyordu. Aynı konudaki davalar farklı kurallara göre sonuçlanabiliyordu. Bu durum hangi sonucu doğurmuştur?

    • A) Şer'i hukukun tamamen kaldırılması
    • B) Kapitülasyonların sona ermesi
    • C) Bütün tebaanın aynı mahkemede yargılanması
    • D) Örfi hukukun yürürlükten kalkması
    • E) Ülkede hukuk birliğinin sağlanamaması
    Cevabı göster

    Doğru cevap: E) Ülkede hukuk birliğinin sağlanamaması

    Farklı toplulukların farklı mahkemelerde farklı kurallarla yargılanması, ülkede hukuk birliğinin sağlanamamasına yol açmıştır. Kapitülasyonlar bu durumun nedenlerinden biridir; yabancıların konsolosluk mahkemelerinde yargılanması kapitülasyonların varlığını gösterir, sona erdiğini değil.

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.