6. Sınıf Matematik · İstatistiksel Araştırma Süreci

Anket Sorusu Hazırlama

anket sorusu
araştırma sorusu
katılımcı
veri toplama
kişisel verilerin gizliliği

İyi bir anket sorusu nasıl hazırlanır?

İyi bir anket sorusu, araştırma sorusunun cevabına ulaştıracak bilgiyi açık, kısa ve tarafsız biçimde soran bir sorudur. Anket, araştırmada veri toplamanın en yaygın yollarından biridir. Her soru anlaşılır olmalı, katılımcı ne sorulduğunu hemen anlamalıdır ve bir soruda yalnızca tek bir şey sorulmalıdır. Sorular katılımcıların yaşına ve özelliklerine uygun hazırlanır; çocuklara ve yetişkinlere aynı biçimde sorulmayabilir. Soruların beklenen bulgularla örtüşmesi, yani gerçekten öğrenilmek istenen şeyi ölçmesi gerekir. Örneğin araştırma öğrencilerin açık havada geçirdiği zamanla ilgiliyse "Bir haftada kaç gün en az 1 saat dışarıda oynarsın?" diye sorulabilir ve bu soru nicel veri toplar. Kişisel verilerin gizliliği korunmalı, gerekmeyen kişisel bilgiler sorulmamalıdır. Katılımcıyı belli bir cevaba yönlendiren sorular ise toplanan verileri bozar.

Anket Sorusu Hazırlama: konu anlatımı ve özeti

Anket, araştırmada veri toplamanın en yaygın yollarından biridir. Bu konuda araştırma sorusuna uygun, açık ve anlaşılır anket soruları hazırlamayı öğrenirsin.

Anket soruları, araştırma sorusunun cevabına ulaştıracak bilgileri toplamalıdır.
Her soru açık, kısa ve anlaşılır olmalı; katılımcı ne sorulduğunu hemen anlamalıdır.
Bir soruda yalnızca tek bir şey sorulmalıdır.
Sorular katılımcıların yaşına ve özelliklerine uygun hazırlanmalıdır; çocuklara ve yetişkinlere aynı biçimde sorulmayabilir.
Soruların beklenen bulgularla örtüşmesi, yani gerçekten öğrenmek istediğin şeyi ölçmesi gerekir.
Örnek: Araştırma sorun öğrencilerin açık havada geçirdiği zamanla ilgiliyse "Bir haftada kaç gün en az 1 saat dışarıda oynarsın?" diye sorabilirsin. Bu soru nicel veri toplar.
Kişisel bilgiler gizli tutulmalı, gerekmeyen kişisel bilgiler sorulmamalıdır.

Unutma: Katılımcıyı belli bir cevaba yönlendiren sorular toplanan verileri bozar, bu yüzden tarafsız soru sormaya dikkat et.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 3 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

İyi bir anket sorusu yazmak için şu adımları izle:

Araştırma sorunu yeniden oku: Hangi bilgiye ihtiyacın var?
Her soruda yalnızca bir şey sor.
Katılımcının yaşına uygun, kısa ve açık sözcükler seç.
Gerekirse seçenek ekle: "Haftada kaç gün kahvaltı yaparsın? 0–2, 3–5, 6–7".
Soruyu bir arkadaşına okut; anlaşılmayan yer var mı, kontrol et.

Günlük hayattan: Bir uygulama "Bu güncellemeyi beğendiniz mi?" diye sorarken yalnızca bir konuyu soruyor; cevaplar bu yüzden kolay sayılır.

Sık yapılan hata: "Kantinden ve kütüphaneden memnun musun?" gibi tek soruda iki şey sormak. Doğrusu: Bunları iki ayrı soru yapmak. Biri kantinden memnun olup kütüphaneden memnun değilse ilk soruya doğru cevap veremez.

Derinleş

Okulunda merak ettiğin bir konu için beş soruluk kısa bir anket hazırla. Önce üç arkadaşına deneme amaçlı uygula, anlaşılmayan ya da yönlendiren soruları belirleyip düzelt. Ankette hangi kişisel bilgileri sormaman gerekir? Katılımcıların bilgilerini korumak için neler yapabileceğini yaz.

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

MAT.6.5.1Kategorik veya nicel (kesikli) veri ile çalışabilme ve veriye dayalı karar verebilme
- ç) Araştırma sorusuna uygun hazırlanan anket sorularını kullanarak veri toplar veya hazır veriye ulaşır.
- g) Araştırma sonuçlarının araştırma sorusuna ne düzeyde cevap verdiğini değerlendirerek araştırma sürecine uygun olmayan adımları yeniden planlar.

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

Kolaydan Zora: 3 adımda çalış Konu testini çöz

Kolay
1Okul yönetimi, ilkokul 1. sınıf öğrencilerinin kütüphane kullanımı hakkında bilgi toplamak istiyor. Anketi hazırlayan 6. sınıf öğrencileri, soruları nasıl yazacaklarını tartışıyor. Anket soruları hazırlanırken aşağıdakilerden hangisi dikkate alınmalıdır?
- A) Katılımcıların yaşı ve özellikleri
- B) Soruların olabildiğince uzun olması
- C) Soruların yönlendirici olması
- D) Her soruda birkaç konunun sorulması
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Katılımcıların yaşı ve özellikleri
Anket soruları, cevaplayacak kişilerin yaşına ve özelliklerine uygun olmalıdır; 1. sınıf öğrencileri için kısa ve basit sözcükler seçilmelidir. Soruların uzun olması seçeneği yanlıştır; uzun sorular özellikle küçük yaştaki katılımcıların soruyu anlamasını zorlaştırır.
Kolay
2Sena, sınıf arkadaşlarına evdeki ekran süreleriyle ilgili bir anket uyguluyor. Anket formlarında arkadaşlarının adları ve doğum tarihleri de yazıyor. Sena'nın bu kişisel bilgilerle ilgili yapması gereken aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bilgileri herkesle paylaşmalıdır.
- B) Bilgileri gizli tutmalıdır.
- C) Formları sınıf panosuna asmalıdır.
- D) Bilgileri genel ağda yayımlamalıdır.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Bilgileri gizli tutmalıdır.
Ankete katılanların kişisel bilgileri onların izni olmadan paylaşılmaz; gizli tutulmalı ve yalnızca araştırma için kullanılmalıdır. Formları sınıf panosuna asmak, yalnızca sınıf içinde bile olsa kişisel bilgilerin başkalarınca görülmesine yol açar.
Kolay
3Bir öğrenci kulübü, okul kantinindeki yiyecekler hakkında anket hazırlıyor. Kulüp başkanı, anketi hazırlayacak arkadaşlarına iyi bir anket sorusunun özelliğini hatırlatmak istiyor. Kulüp başkanının hatırlatması gereken özellik aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bir soruda birden fazla şey sorulmalıdır.
- B) Sorular katılımcıyı bir cevaba yönlendirmelidir.
- C) Sorular açık, kısa ve anlaşılır olmalıdır.
- D) Gereksiz kişisel bilgiler de sorulmalıdır.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Sorular açık, kısa ve anlaşılır olmalıdır.
Anket soruları, herkesin aynı şekilde anlayacağı biçimde açık, kısa ve anlaşılır olmalıdır. Bir soruda birden fazla şey sormak seçeneği yanlıştır; katılımcı hangi kısma cevap vereceğini bilemez ve veriler karışır.
Kolay
4Mehmet, sınıfındaki öğrencilerin sabah alışkanlıklarını araştırıyor. Topladığı verileri sütun grafiğinde sayılarla göstermek istediği için cevabı sayı olacak bir soru seçecek. Aşağıdaki anket sorularından hangisi nicel (kesikli) veri toplar?
- A) En sevdiğin renk hangisidir?
- B) Bir haftada kaç gün kahvaltı yaparsın?
- C) Hangi şehirde doğdun?
- D) En sevdiğin spor dalı hangisidir?
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Bir haftada kaç gün kahvaltı yaparsın?
Kahvaltı yapılan gün sayısı 0'dan 7'ye kadar sayılarak bulunur; bu nedenle nicel (kesikli) veridir. Diğer sorular renk, şehir ve spor dalı gibi kategoriler toplar; örneğin doğduğu şehir sayıyla değil adla cevaplanır.
Kolay
5Kitap okuma alışkanlıklarıyla ilgili bir ankette dört soru vardır. Öğretmen, araştırma için gerekmeyen kişisel bilgiyi isteyen sorunun anketten çıkarılmasını istiyor. Hangi soru çıkarılmalıdır?
- A) Bir ayda kaç kitap okursun?
- B) Ev adresin nedir?
- C) En sevdiğin kitap türü nedir?
- D) Kütüphaneye ayda kaç kez gidersin?
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Ev adresin nedir?
Ev adresi kitap okuma alışkanlığıyla ilgili değildir ve gereksiz kişisel bilgidir. Diğer sorular araştırmanın konusuyla doğrudan ilgilidir.
Kolay
6Araştırma sorusu “Öğrenciler bir haftada kaç gün kahvaltı yapar?” şeklindedir. Rehber öğretmen bu soruya cevap bulmak için ankete bir soru yazacak. Hangi anket sorusu araştırma sorusuna uygundur?
- A) Kahvaltıda en çok ne yersin?
- B) Kahvaltı yapmayı sever misin?
- C) Kahvaltıyı saat kaçta yaparsın?
- D) Bir haftada kaç gün kahvaltı yaparsın?
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Bir haftada kaç gün kahvaltı yaparsın?
Araştırma sorusu kahvaltı yapılan gün sayısını ister; uygun anket sorusu da bunu sorar. “Kahvaltıda ne yersin?” yiyecek adlarını toplar, gün sayısını vermez.
Kolay
7Can, ekran kullanımıyla ilgili anketine “Ekran süren nasıl?” sorusunu yazıyor. Arkadaşları soruyu nasıl cevaplayacaklarını anlamıyor. Bu sorunun sorunu hangisidir?
- A) Açık değildir; ne sorulduğu tam anlaşılmaz.
- B) Tek bir şey yerine iki şey sorar.
- C) Gereksiz kişisel bilgi ister.
- D) Katılımcıyı belli bir cevaba yönlendirir.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Açık değildir; ne sorulduğu tam anlaşılmaz.
“Nasıl” ifadesi süreyi mi, beğeniyi mi sorduğunu belli etmez; soru açık ve anlaşılır değildir. Soruda iki farklı şey sorulmamaktadır.
Kolay
8Can, anketine “Bir günde kaç bardak su içersin?” sorusunu yazıyor. Arkadaşlarından 4, 6, 8 gibi cevaplar bekliyor. Bu soruyla toplanacak veriler için hangisi doğrudur?
- A) Kategorik veridir.
- B) Nicel (kesikli) veridir.
- C) Hem isim hem renk bilgisidir.
- D) Kişisel bilgi olduğu için toplanamaz.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Nicel (kesikli) veridir.
Bardak sayısı sayılarak bulunan bir değerdir; bu nicel (kesikli) veridir. Cevaplar isim olmadığı için kategorik değildir.
Kolay
9Emre bir anket hazırlayacak ama hangi soruları yazacağına karar veremiyor. Öğretmeni, anket sorularını yazmadan önce bir şeyi kesinleştirmesi gerektiğini söylüyor. Emre önce neyi belirlemelidir?
- A) Araştırma sorusunu
- B) Grafiğin rengini
- C) Sonuçların ne çıkacağını
- D) Anketin kaç sayfa olacağını
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Araştırma sorusunu
Anket soruları araştırma sorusunun cevabına ulaştırmalıdır; bu yüzden önce araştırma sorusu belirlenir. Sonucu önceden belirlemek yanlıştır.
Kolay
10Spor kulübü ankete şu soruyu yazıyor: “Hepimizin bildiği gibi spor çok faydalıdır, sen de spor yapar mısın?” Öğretmen bu sorunun düzeltilmesi gerektiğini söylüyor. Sorunun en önemli sorunu hangisidir?
- A) Cevabı sayı olduğu için nicel veri toplar.
- B) Katılımcıyı belli bir cevaba yönlendirir.
- C) Katılımcının yaşına uygun değildir.
- D) Kişisel bilgileri gizli tutmaz.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Katılımcıyı belli bir cevaba yönlendirir.
“Hepimizin bildiği gibi spor çok faydalıdır” ifadesi katılımcıyı “evet” demeye iter; bu yönlendirmedir. Sorunun cevabı evet / hayır olduğu için nicel veri de toplamaz.
Kolay
11Bir ankette şu soru vardır: “Bisiklet ve paten kullanır mısın?” Bir öğrenci bisiklet kullandığı hâlde paten kullanmadığı için nasıl cevap vereceğini bilemiyor. Bu soru hangi kurala uymamaktadır?
- A) Kişisel bilgiler gizli tutulmalıdır.
- B) Sorular katılımcıların yaşına uygun olmalıdır.
- C) Bir soruda yalnızca tek bir şey sorulmalıdır.
- D) Sorular nicel veri toplamalıdır.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Bir soruda yalnızca tek bir şey sorulmalıdır.
Soru aynı anda bisiklet ve paten kullanımını sorduğu için iki şey sorar; tek bir cevap iki durumu gösteremez. Kişisel bilgiyle ilgili bir sorun yoktur.
Kolay
12Bir öğretmen, henüz okuma yazma bilmeyen anaokulu çocuklarının en sevdiği meyveyi öğrenmek istiyor. Soruyu çocukların özelliklerine uygun biçimde sormak istiyor. En uygun yöntem hangisidir?
- A) Yazılı bir anket formu dağıtıp doldurtmak
- B) Soruyu sözlü sorup meyve resimlerinden seçtirmek
- C) Çocuklara uzun bir açıklama yazdırmak
- D) Anket formunu e-posta ile göndermek
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Soruyu sözlü sorup meyve resimlerinden seçtirmek
Okuma yazma bilmeyen çocuklar için sözlü sormak ve resimlerle seçenek sunmak, onların özelliklerine uygundur. Yazılı form bu yaştaki çocuklar tarafından okunamaz.
Kolay
136. sınıf öğrencilerine uygulanacak bir harçlık anketinde “Aylık maaşın ne kadardır?” sorusu bulunuyor. Öğretmen bu sorunun ankete uygun olmadığını söylüyor. Bunun en önemli nedeni hangisidir?
- A) Cevabı kategorik olduğu için uygun değildir.
- B) Soru çok kısa olduğu için uygun değildir.
- C) İki ayrı şey sorduğu için uygun değildir.
- D) Katılımcıların özelliklerine uygun değildir.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Katılımcıların özelliklerine uygun değildir.
6. sınıf öğrencilerinin maaşı yoktur; soru katılımcıların özelliklerine uygun hazırlanmamıştır. Sorunun cevabı bir miktar olacağından kategorik de değildir.
Kolay
14Zehra, sınıf arkadaşlarının evindeki kitap sayısını öğrenmek için bir soru yazacak. Soru kısa, açık ve anlaşılır olmalıdır. Zehra hangi soruyu seçmelidir?
- A) Evinde, odanda ya da başka yerde bulunan, okuduğun ya da okumadığın kitaplar hakkında ne söylersin?
- B) Kitaplarla ilgili düşüncelerini ve evdeki durumunu anlatır mısın?
- C) Kitap sever misin, evinde kitaplığın olur mu?
- D) Evinde kaç kitap var?
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Evinde kaç kitap var?
“Evinde kaç kitap var?” kısa ve açıktır, katılımcı ne sorulduğunu hemen anlar. Uzun ve dolambaçlı sorular katılımcının ne cevap vereceğini belirsizleştirir.
Kolay
15Okul meclisi, öğrencilerin görüşlerini öğrenmek için bir anket hazırlayıp uygulamaya karar veriyor. Bir araştırmada anket uygulamanın temel amacı hangisidir?
- A) Araştırma sorusunu katılımcılara yazdırmak
- B) Araştırma sorusuna cevap verecek veriyi toplamak
- C) Verilerden grafik çizmeyi kolaylaştırmak
- D) Araştırmanın sonucunu önceden belirlemek
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Araştırma sorusuna cevap verecek veriyi toplamak
Anket, araştırma sorusunun cevabına ulaştıracak verileri toplamak için kullanılır. Sonucu önceden belirlemek araştırmanın amacına aykırıdır.
Kolay
16Ayşe, anketine “En sevdiğin mevsim hangisidir?” sorusunu ekliyor. Cevaplar “ilkbahar, yaz, sonbahar, kış” olacaktır. Bu soruyla toplanacak veri hangi türdendir?
- A) Kategorik veri
- B) Nicel (kesikli) veri
- C) Ölçüm verisi
- D) Sayısal veri
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Kategorik veri
Mevsim adları birer isimdir; bu yüzden toplanan veri kategoriktir. Nicel veri “kaç” sorusuna verilen sayı cevaplarından oluşur.
Kolay
17Can'ın araştırma sorusu "Sınıfımızdaki öğrenciler bir haftada kaç gün bisiklete biner?" biçimindedir. Can, ankete şu soruyu yazıyor: "Bir haftada kaç gün bisiklete binersin? ( ) Az ( ) Orta ( ) Çok" Bu anket sorusuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Seçenekler sayı vermediği için araştırmanın istediği nicel veri toplanamaz.
- B) Soru iki ayrı şeyi birden sorduğu için iki soruya ayrılmalıdır.
- C) Soru gereksiz kişisel bilgi istediği için ankette yer almamalıdır.
- D) Seçenekler yeterlidir; çünkü her öğrenci üç seçenekten birini seçebilir.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Seçenekler sayı vermediği için araştırmanın istediği nicel veri toplanamaz.
Araştırma sorusu gün sayısını, yani nicel (kesikli) veriyi ister. "Az, orta, çok" seçenekleri sayı vermez ve kişiden kişiye farklı anlaşılır: Bir öğrenci 2 günü az, bir başkası orta sayabilir. Bu yüzden anket sorusu araştırma sorusuna cevap verecek veriyi toplamaz; öğrencinin gün sayısını yazacağı bir boşluk ya da 0'dan 7'ye sayılar seçenek olarak verilmelidir. Soru tek bir şey sorar ve kişisel bilgi istemez. Her öğrencinin bir seçenek işaretleyebilmesi, toplanan verinin araştırmaya uygun olduğunu göstermez.
Kolay
18Bir ankette şu soru yer alıyor: "Okul kütüphanesinin cumartesi günleri açık olmasını istemez misin? ( ) Evet ( ) Hayır" Bazı öğrenciler, kütüphanenin açık olmasını istedikleri hâlde hangi seçeneği işaretleyeceklerini bilemiyor. Bu soru en uygun biçimde nasıl düzeltilir?
- A) "Okul kütüphanesinin cumartesi günleri açık olmasını ister misin?" diye sorulmalıdır.
- B) Seçeneklere "Belki" eklenmeli, sorunun kendisi ise hiç değiştirilmeden bırakılmalıdır.
- C) "Güzel kütüphanemiz cumartesi günleri de açık olsun mu?" diye sorulmalıdır.
- D) Soru, öğrencilerin adlarını ve sınıflarını da yazacağı biçimde düzenlenmelidir.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) "Okul kütüphanesinin cumartesi günleri açık olmasını ister misin?" diye sorulmalıdır.
Olumsuz biçimde sorulan soruda "Evet" cevabı hem "Evet, istemem" hem "Evet, isterim" diye anlaşılabilir; soru açık ve anlaşılır değildir. Soru olumlu biçimde sorulunca her seçeneğin anlamı tek olur. "Belki" eklemek karışıklığı gidermez. "Güzel kütüphanemiz" ifadesi katılımcıyı yönlendirir. Ad ve sınıf eklemek gereksiz kişisel bilgi ister ve sorunun anlaşılırlığını değiştirmez.
Orta
19Rehber öğretmen, öğrencilerin beslenme düzenini araştırmak için bir anket taslağı hazırlıyor. Taslaktaki sorulardan birinin, tek bir soruda iki şey sorduğu için değiştirilmesi gerekiyor. Aşağıdaki anket sorularından hangisi bu nedenle uygun değildir?
- A) Bir haftada kaç gün spor yaparsın?
- B) Bir günde kaç bardak su içersin?
- C) Kahvaltıda ve akşam yemeğinde ne yersin?
- D) Bir haftada kaç gün 8 saat uyursun?
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Kahvaltıda ve akşam yemeğinde ne yersin?
Bu soru kahvaltı ve akşam yemeğini aynı anda sorar; katılımcı hangi öğün için cevap vereceğini bilemez ve veriler ayrıştırılamaz. Uyku sorusunda "kaç gün" ve "8 saat" gibi iki sayı geçmesi çekici gelebilir; ancak tek bir durumu sorar.
Orta
20Kübra'nın araştırması öğrencilerin uyku saatlerini öğrenmeyi amaçlıyor. Öğretmeni, anket sorularının "beklenen bulgularla örtüşmesi" gerektiğini söylüyor. Bu ifade aşağıdakilerden hangisini anlatır?
- A) Tüm soruların aynı cevabı alması
- B) Cevapların araştırmacının istediği gibi çıkması
- C) Soruların başka bir anketten kopyalanması
- D) Soruların öğrenilmek istenen şeyi ölçmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Soruların öğrenilmek istenen şeyi ölçmesi
Bu ölçüt, anket sorularının araştırmanın amacına hizmet etmesi, yani öğrenilmek istenen bilgiyi (burada uyku saatlerini) ölçmesi demektir. Cevapların araştırmacının istediği gibi çıkması seçeneği yanlıştır; bu, araştırmayı yanlı yapar.

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.