6. Sınıf Matematik · Sayılar ve Nicelikler (2)
Uzunluk Ölçme Birimleri
- uzunluk ölçme
- metre
- kilometre
- santimetre
- milimetre
- desimetre
- birim dönüştürme
Uzunluk ölçme birimleri nelerdir ve birbirine nasıl çevrilir?
Uzunluk ölçme birimleri, uzunlukları ölçmekte kullanılan ve temel birimi metre (m) olan birimlerdir. Metrenin üst katları kilometre (km), hektometre (hm) ve dekametre (dam); ast katları desimetre (dm), santimetre (cm) ve milimetre (mm)'dir. Büyükten küçüğe sıra km, hm, dam, m, dm, cm, mm şeklindedir ve yan yana iki birim arasında 10 kat fark vardır. Büyük birimden küçük birime geçerken her basamakta 10 ile çarpılır, küçükten büyüğe geçerken 10'a bölünür. Temel eşitlikler 1 m = 10 dm = 100 cm = 1000 mm ve 1 km = 1000 m'dir. Örneğin 3,5 km = 3500 m, 245 cm = 2,45 m ve 2 m + 35 cm = 235 cm olur. Ölçülen şeye uygun birim seçilir: şehirler arası yol için km, sıra boyu için cm, karınca boyu için mm uygundur. Farklı birimlerle verilen uzunluklar toplanmadan ya da karşılaştırılmadan önce aynı birime çevrilmelidir.
Uzunluk Ölçme Birimleri: konu anlatımı ve özeti
Bir kalemin boyunu, bir köprünün uzunluğunu ya da şehirler arası mesafeyi ölçerken farklı birimler kullanırız. Bu konuda uzunluk birimlerini tanımayı ve birbirine çevirmeyi öğrenirsin.
- Uzunluk ölçmenin temel birimi metredir ve "m" ile gösterilir.
- Metrenin üst katları kilometre (km), hektometre (hm) ve dekametre (dam); ast katları desimetre (dm), santimetre (cm) ve milimetre (mm)'dir.
- Büyükten küçüğe sıra: km, hm, dam, m, dm, cm, mm. Yan yana iki birim arasında 10 kat fark vardır.
Uzunluk birimleri sırası: km’den mm’ye doğru her adımda 10 ile çarpılır, mm’den km’ye doğru her adımda 10’a bölünür. - Büyük birimden küçük birime geçerken her basamakta 10 ile çarparsın, küçükten büyüğe geçerken 10'a bölersin.
- 1 m = 10 dm = 100 cm = 1000 mm ve 1 km = 1000 m'dir.
- Örnekler: 3,5 km = 3500 m; 245 cm = 2,45 m; 2 m + 35 cm = 200 cm + 35 cm = 235 cm.
- Ölçülen şeye uygun birimi seç: şehirler arası yol için km, sıra boyu için cm, karınca boyu için mm uygundur.
Unutma: Farklı birimlerle verilen uzunlukları toplamadan ya da karşılaştırmadan önce mutlaka aynı birime çevir.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
Uzunluk birimlerini bir merdiven gibi düşün: km, hm, dam, m, dm, cm, mm. Her basamak arasında 10 kat fark vardır.
- Aşağı iniyorsan (büyük birimden küçüğe) her basamak için 10 ile çarp.
- Yukarı çıkıyorsan (küçük birimden büyüğe) her basamak için 10'a böl.
- km'den m'ye üç basamak iner, 1000 ile çarparsın: 1,2 km = 1200 m.
- mm'den cm'ye bir basamak çıkar, 10'a bölersin: 85 mm = 8,5 cm.
Günlük hayattan: Okulun koşu pistinin bir turu 400 m ise 1,2 km koşmak için 1200 ÷ 400 = 3 tur atman gerekir.
Sık yapılan hata: "1 km = 100 m." Doğrusu: km ile m arasında üç basamak vardır; 1 km = 1000 m.
Derinleş
Önce kendi adım uzunluğunu ölç: 10 adım at, toplam mesafeyi metreyle ölç ve 10'a böl. Sonra evinle okulun ya da evinle en yakın parkın arasındaki yolu adımlarınla say ve metreye, sonra kilometreye çevir. Sonucu bir harita uygulamasındaki uzaklıkla karşılaştır. Farkın nereden kaynaklanmış olabileceğini açıkla.
Öğrenme çıktıları
Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.
MAT.6.1.8Karşılaştığı günlük hayat ya da matematiksel durumlarda standart uzunluk ölçme birimlerini değerlendirebilme
- a) Uzunluk ölçme birimlerinden metreyi ölçüt olarak belirler.
- b) Standart ölçme birimlerini kullanarak ölçme yapar.
- c) Ölçme sonuçlarını belirlediği ölçme birimleri ile karşılaştırır.
- ç) Karşılaştırmalarına ilişkin yargıda bulunur.
Sorular
Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.
Kolay
16-C sınıfındaki öğrenciler sıralarının uzunluğunu karış, kalem ve adımla ölçüyor; herkes farklı bir sonuç buluyor. Öğretmenleri, her yerde aynı anlama gelen ve diğer uzunluk birimlerinin kendisinden türetildiği birimi kullanmalarını öneriyor. Öğretmenin önerdiği birim aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kilometre
- B) Metre
- C) Santimetre
- D) Milimetre
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Metre
Uzunluk ölçmenin temel (standart) birimi metredir; kilometre metrenin üst katı, santimetre ve milimetre ast katlarıdır. Santimetre seçeneği, cetvelde en sık görülen birim olduğu için çekici gelir; ancak o da metreden türetilmiştir.
Kolay
2Buse, 1 metre uzunluğundaki terzi şeridini masaya seriyor. Şeridin başından sonuna kadar her santimetreyi gösteren çizgilerin arasındaki aralıkları tek tek sayıyor. Buse toplam kaç santimetre aralığı sayar?
- A) 10
- B) 1000
- C) 0,1
- D) 100
Cevabı göster
Doğru cevap: D) 100
1 m = 100 cm olduğundan şeritte 100 tane 1 cm'lik aralık vardır. 10 seçeneği metre ile desimetre arasındaki ilişkiyi (1 m = 10 dm), 1000 ise metre ile milimetre arasındaki ilişkiyi (1 m = 1000 mm) karıştırmaktan doğar.
Kolay
3Mert'in ailesi yaz tatilinde Erzurum'dan Ankara'ya otomobille gidecek. Mert, yola çıkmadan önce iki şehir arasındaki uzaklığı defterine yazmak istiyor. Bu uzaklığı yazmak için en uygun uzunluk ölçme birimi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kilometre
- B) Desimetre
- C) Santimetre
- D) Milimetre
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Kilometre
Şehirler arası uzaklıklar yüzlerce kilometredir; bu kadar büyük uzunluklar metrenin üst katı olan kilometreyle ifade edilir. Santimetre seçeneği, ölçüm yapılabilir ama çok büyük ve okunması zor bir sayı verir; yol tabelalarında da uzaklık kilometreyle yazılır.
Kolay
4Ayşe, cetvel, metre ve terzi şeridi üzerinde gördüğü birimleri bir tabloya yazıyor. Tabloda metreden küçük olan birimleri "ast katlar" sütununa yerleştirecek. Aşağıdaki birimlerden hangisi bu sütuna yazılmamalıdır?
- A) Desimetre
- B) Santimetre
- C) Dekametre
- D) Milimetre
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Dekametre
Dekametre 10 metreye eşittir; metreden büyük olduğu için üst katlardandır. Desimetre seçeneği, adının dekametreye benzemesi nedeniyle karıştırılır; oysa 1 dm metrenin onda biridir ve ast kattır.
Kolay
5Bir çalışma masasının uzunluğu 1 m 20 cm'dir. Masaya 45 cm uzunluğunda bir ek parça takılıyor. Masanın yeni uzunluğu kaç santimetredir?
- A) 66 cm
- B) 165 cm
- C) 125 cm
- D) 1245 cm
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 165 cm
1 m 20 cm = 120 cm'dir; 120 + 45 = 165 cm olur. 66 cm, metreyi santimetreye çevirmeden sayıları doğrudan toplamaktan doğar.
Kolay
6Bir marangoz, raf yapmak için aldığı tahtanın uzunluğunu 35 dm olarak not ediyor. Bu uzunluk kaç metredir?
- A) 3,5 m
- B) 350 m
- C) 0,35 m
- D) 3500 m
Cevabı göster
Doğru cevap: A) 3,5 m
1 m = 10 dm olduğundan 35 dm, 35 ÷ 10 = 3,5 m'dir. 350 m, küçük birimden büyüğe geçerken 10 ile çarpmaktan doğar.
Kolay
7Can, sınıftaki dört farklı nesnenin uzunluğunu farklı birimlerle ölçmüştür. Aşağıdaki uzunluklardan hangisi 1 metreden uzundur?
- A) 900 mm
- B) 8 dm
- C) 120 cm
- D) 95 cm
Cevabı göster
Doğru cevap: C) 120 cm
1 m = 100 cm'dir; 120 cm bundan uzundur. 900 mm = 90 cm ve 8 dm = 80 cm'dir; ikisi de 1 m'den kısadır.
Kolay
8Elif, uzunluk ölçme birimlerini büyükten küçüğe doğru sıralayan kartları panoya asacak. Aşağıdaki sıralamalardan hangisi doğrudur?
- A) dam, hm, km
- B) hm, km, dam
- C) km, dam, hm
- D) km, hm, dam
Cevabı göster
Doğru cevap: D) km, hm, dam
Metrenin üst katları büyükten küçüğe kilometre, hektometre, dekametre şeklindedir. dam, hm, km sıralaması küçükten büyüğe doğrudur.
Kolay
9Can sabah koşusunda 4500 metre koşuyor. Spor uygulaması koşu uzunluğunu kilometre cinsinden gösteriyor. Uygulama hangi değeri gösterir?
- A) 45 km
- B) 4,5 km
- C) 0,45 km
- D) 450 km
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 4,5 km
1 km = 1000 m olduğundan 4500 m, 4500 ÷ 1000 = 4,5 km'dir. 45 km, yalnızca 100'e bölmekten doğar.
Kolay
10Emre, kurşun kalemini cetvelle ölçüyor ve uzunluğunu 14 cm 5 mm buluyor. Emre bu uzunluğu yalnızca milimetre cinsinden yazmak istiyor. Kalemin uzunluğu kaç milimetredir?
- A) 19 mm
- B) 145 mm
- C) 1405 mm
- D) 1,45 mm
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 145 mm
14 cm = 140 mm'dir; 140 + 5 = 145 mm olur. 19 mm, santimetreyi milimetreye çevirmeden sayıları toplamaktan doğar.
Kolay
11Defne'nin evi ile yüzme kursu arasındaki uzaklık 2 km'dir. Defne bu uzaklığı metre cinsinden yazmak istiyor. Defne hangi değeri yazmalıdır?
- A) 200 m
- B) 20 000 m
- C) 20 m
- D) 2000 m
Cevabı göster
Doğru cevap: D) 2000 m
1 km = 1000 m olduğundan 2 km = 2000 m'dir. 200 m, km ile m arasını yalnız iki basamak saymaktan doğar.
Kolay
12Bir yüzme havuzunun uzunluğu 5 dam olarak verilmiştir. Antrenör bu uzunluğu metre cinsinden tahtaya yazacak. Antrenör hangi değeri yazmalıdır?
- A) 50 m
- B) 500 m
- C) 5000 m
- D) 0,5 m
Cevabı göster
Doğru cevap: A) 50 m
Yan yana iki birim arasında 10 kat vardır; 1 dam = 10 m olduğundan 5 dam = 50 m'dir. 500 m, dekametreyi hektometre gibi düşünmekten doğar.
Kolay
13Zeynep, kalemliğindeki silginin uzunluğunu 4 cm olarak ölçüyor. Bu uzunluğu milimetre cinsinden yazmak istiyor. Silgi kaç milimetredir?
- A) 40 mm
- B) 400 mm
- C) 0,4 mm
- D) 4000 mm
Cevabı göster
Doğru cevap: A) 40 mm
1 cm = 10 mm olduğundan 4 cm = 40 mm'dir. 0,4 mm, küçük birime geçerken çarpmak yerine bölmekten doğar.
Kolay
14Beden eğitimi öğretmeni, okulun futbol sahasının uzunluğunu öğrencilere söyleyecek. Bu uzunluğu söylemek için en uygun birim hangisidir?
- A) Milimetre
- B) Metre
- C) Santimetre
- D) Kilometre
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Metre
Futbol sahası birkaç yüz metreden kısa olduğundan metre uygundur. Kilometre, şehirler arası gibi çok uzun mesafeler için kullanılır.
Kolay
15Mobilyacı, bir dolabın yüksekliğini 185 cm olarak ölçüyor. Müşteri bu ölçüyü metre cinsinden öğrenmek istiyor. Dolabın yüksekliği kaç metredir?
- A) 1,85 m
- B) 18,5 m
- C) 0,185 m
- D) 1850 m
Cevabı göster
Doğru cevap: A) 1,85 m
1 m = 100 cm olduğundan 185 cm, 185 ÷ 100 = 1,85 m'dir. 18,5 m, yalnız 10'a bölmekten doğar.
Kolay
16Bilim kulübünde Elif, bahçede bulduğu bir uğur böceğinin boyunu ölçüp deftere yazacak. Bu ölçüm için en uygun uzunluk ölçme birimi hangisidir?
- A) Milimetre
- B) Kilometre
- C) Metre
- D) Dekametre
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Milimetre
Uğur böceği çok küçük olduğu için milimetre uygundur. Metre, böcek boyu için çok büyük bir birimdir ve ölçüyü küçük bir ondalık sayıya dönüştürür.
Kolay
17Elif, sınıf kapısının yüksekliğini ölçmeden önce tahmin etmek istiyor. Tahmininde metreyi ölçüt olarak kullanıyor ve kapının, boyu yaklaşık 1,5 m olan kendisinden biraz daha yüksek olduğunu görüyor. Kapının yüksekliği için en uygun tahmin hangisidir?
- A) 2 dm
- B) 2 m
- C) 2 dam
- D) 2 hm
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 2 m
Kapı, 1,5 m boyundaki Elif'ten biraz yüksek olduğuna göre yüksekliği 1,5 m'den biraz fazladır; 2 m uygun bir tahmindir. 2 dm = 20 cm'dir, Elif'in boyundan çok kısadır. 2 dam = 20 m'dir, çok katlı bir binanın yüksekliği kadardır. 2 hm = 200 m'dir, kapı için çok büyüktür.
Kolay
18Bir parktaki yürüyüş yolunun uzunluğu tabelada 2 hm 4 dam 6 m olarak yazılmıştır. Ayşe bu uzunluğu yalnız metre cinsinden yazmak istiyor. Yürüyüş yolu kaç metredir?
- A) 12 m
- B) 246 m
- C) 2046 m
- D) 2406 m
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 246 m
1 dam = 10 m, 1 hm = 10 dam = 100 m'dir. 2 hm = 200 m, 4 dam = 40 m; toplam 200 + 40 + 6 = 246 m. 12 m, birimleri dikkate almadan 2 + 4 + 6 toplamaktan gelir. 2046 m, hektometreyi 1000 m sanmaktan (2000 + 40 + 6); 2406 m, hektometreyi 1000 m, dekametreyi 100 m sanmaktan (2000 + 400 + 6) gelir.
Orta
19Kitapçıdaki bir öğrenci, rafa sığacak kitap sayısını bulmak için ince bir hikâye kitabının kalınlığını cetvelle ölçüyor ve 5 mm buluyor. Rafın genişliği santimetreyle verildiği için ölçüyü santimetreye çeviriyor. Kitabın kalınlığı kaç santimetredir?
- A) 50
- B) 0,5
- C) 0,05
- D) 5
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 0,5
1 cm = 10 mm olduğundan 5 mm = 5 ÷ 10 = 0,5 cm'dir. 50 seçeneği, büyük birime geçerken bölmek yerine çarpmaktan; 0,05 ise 10 yerine 100'e bölmekten doğar.
Orta
20Okulun bahar şenliğindeki koşu parkurunun uzunluğu 3,5 km'dir. Organizasyon ekibi, parkurun başlangıcından itibaren her metreyi gösteren bir harita hazırlayıp bitiş çizgisini metre cinsinden işaretleyecek. Bitiş çizgisi başlangıçtan kaç metre uzaktadır?
- A) 3500
- B) 350
- C) 35
- D) 35.000
Cevabı göster
Doğru cevap: A) 3500
1 km = 1000 m olduğundan 3,5 km = 3,5 · 1000 = 3500 m'dir. 350 seçeneği, kilometreyi metreye çevirirken 1000 yerine 100 ile çarpmaktan doğar.
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.
