7. Sınıf Matematik · Sayılar ve Nicelikler (1)

Tam Sayılar

pozitif tam sayı
negatif tam sayı
sayı doğrusu
ters işaretli sayı
sıfır

Tam sayılar nedir ve sayı doğrusunda nasıl sıralanır?

Tam sayılar; sıfır, pozitif tam sayılar ve negatif tam sayılardan oluşan, iki yöne doğru sonsuza kadar devam eden sayılardır. Tam sayılar kümesi ..., –3, –2, –1, 0, +1, +2, +3, ... şeklinde yazılır. Sayı doğrusunda sıfırın sağındaki sayılar pozitif, solundaki sayılar negatif tam sayılardır; sıfır ne pozitif ne de negatiftir. Sıfıra eşit uzaklıktaki +4 ve –4 gibi sayılara birbirinin ters işaretlisi denir. Sayı doğrusunda sağa gidildikçe sayılar büyür, sola gidildikçe küçülür; bu yüzden –2 > –7 olur. Tam sayılar sıcaklık, deniz seviyesine göre yükseklik ve borç-alacak gibi iki yönlü durumları anlatır: deniz seviyesinin 15 m altı –15, sıfırın 8 derece üstü +8 ile gösterilir. Pozitif sayıların önündeki + işareti yazılmayabilir, 5 ile +5 aynı sayıdır. Negatif sayılarda rakam büyüdükçe sayı küçülür; –10, –3'ten büyük değil, küçüktür.

Tam Sayılar: konu anlatımı ve özeti

Tam sayılar; sıfır, pozitif sayılar ve negatif sayılardan oluşan büyük bir ailedir. Sıcaklık, deniz seviyesine göre yükseklik ya da borç-alacak gibi iki yönlü durumları anlatmak için onlara ihtiyaç duyarsın.

Tam sayılar kümesi ..., –3, –2, –1, 0, +1, +2, +3, ... şeklinde iki yöne doğru sonsuza kadar devam eder.
Sıfırın sağındaki sayılar pozitif, solundaki sayılar negatif tam sayılardır. Sıfır ne pozitiftir ne de negatiftir.
Sayı doğrusunda sıfıra eşit uzaklıktaki +4 ve –4 gibi sayılara birbirinin ters işaretlisi denir.
Sayı doğrusunda +4 ve –4 sıfıra eşit uzaklıktadır (4 birim); sıfırın solunda negatif, sağında pozitif tam sayılar yer alır
Sayı doğrusunda sağa gidildikçe sayılar büyür, sola gidildikçe küçülür. Bu yüzden –2 > –7 olur.
Günlük hayatta "deniz seviyesinin 15 m altı" –15, "sıfırın 8 derece üstü" +8 ile gösterilir.
Pozitif tam sayıların önündeki + işareti yazılmayabilir; 5 ile +5 aynı sayıdır.

Unutma: Negatif sayılarda rakam büyüdükçe sayı küçülür; –10, –3'ten daha küçüktür.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 3 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Tam sayıları bir termometre gibi düşün: sıfırın üstü pozitif, altı negatiftir.

Sayının işaretine bak: + ise sıfırın üstünde (sağında), – ise altında (solunda).
Sıfıra uzaklığa bak: –8, sıfırın 8 birim altındadır.
Karşılaştırırken yukarıdaki (sağdaki) sayı her zaman daha büyüktür.

Günlük hayattan: Bir kış sabahı Erzurum'da –12 °C, Ankara'da –3 °C ölçülürse daha soğuk olan Erzurum'dur; –12, termometrede –3'ün daha aşağısındadır.

Sık yapılan hata: "12, 3'ten büyük olduğu için –12 > –3'tür." Doğrusu: –12 < –3. Negatif sayılarda sıfırdan uzaklaştıkça sayı küçülür; borcu 12 TL olan kişi, borcu 3 TL olandan daha zor durumdadır.

Derinleş

Çok katlı bir alışveriş merkezinde zemin kat 0, otoparklar –1, –2, –3 olarak numaralanıyor. Okulun ya da yaşadığın bir binanın katlarını bu yöntemle numaralandıran bir asansör paneli tasarla. Asansör –2. kattan 5. kata çıkınca kaç kat yol alır? Farklı ülkelerde kat numaralarının nasıl verildiğini araştır ve bir yöntemi diğerine göre neden daha anlaşılır bulduğunu açıkla.

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

MAT.7.1.1Gerçek yaşam ya da matematiksel durumlarda doğal sayı, tam sayı ve rasyonel sayıları yorumlayabilme
- a) Tam sayıları inceler.

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

Kolaydan Zora: 3 adımda çalış Konu testini çöz

Kolay
1Bahçede oynanan bir oyunda başlangıç çizgisi 0 kabul ediliyor. Kerem çizginin 6 adım önünde duruyor ve konumu +6 ile gösteriliyor. Selin ise çizgiye Kerem'le aynı uzaklıkta ama ters yönde duruyor. Selin'in konumunu gösteren tam sayı hangisidir?
- A) +6
- B) 0
- C) –6
- D) –1/6
Cevabı göster
Doğru cevap: C) –6
Sıfıra aynı uzaklıkta, ters yönde bulunan sayı verilen sayının ters işaretlisidir; +6'nın ters işaretlisi –6'dır. –1/6 seçeneği ters işaretliyi çarpmaya göre tersle karıştırmaktan doğar.
Kolay
2Bir dalış okulunda deniz yüzeyi 0 kabul ediliyor; yüzeyin üstündeki yükseklikler artı, altındaki derinlikler eksi işaretli tam sayılarla kaydediliyor. Eğitmen Zeynep, öğrencilerinin indiği en derin noktanın deniz yüzeyinin 25 metre altında olduğunu söylüyor. Bu nokta kayıt defterine hangi tam sayıyla yazılmalıdır?
- A) +25
- B) 0
- C) –52
- D) –25
Cevabı göster
Doğru cevap: D) –25
Deniz yüzeyinin altındaki konumlar negatif sayılarla gösterilir; 25 metre aşağısı –25'tir. +25 yüzeyin 25 metre üstünü gösterir; –52 ise rakamların yerini karıştırmaktan doğan bir yanlıştır.
Kolay
3Fen dersinde termometre okuyan öğrenciler, 0 °C çizgisinin üstündeki değerleri artı, altındaki değerleri eksi işaretiyle yazıyor. Arda, panodaki 0 °C değerinin önüne hangi işareti koyacağını bilemiyor. Sıfır sayısı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Ne pozitif ne de negatif tam sayıdır.
- B) Pozitif tam sayıların en küçüğüdür.
- C) Negatif tam sayıların en büyüğüdür.
- D) Bir tam sayı olarak kabul edilmez.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Ne pozitif ne de negatif tam sayıdır.
Sıfır, sayı doğrusunda pozitif ve negatif tam sayıları ayıran noktadır; kendisi ne pozitif ne negatiftir ama bir tam sayıdır. Pozitif tam sayıların en küçüğü 0 değil +1'dir, negatif tam sayıların en büyüğü de –1'dir.
Kolay
4Kış tatilinde Eren, hava durumu uygulamasından dört ilin sabah sıcaklıklarını not ediyor. Uygulama, sıcaklığı 0 °C'ın üstündeyse artı, altındaysa eksi işaretiyle gösteriyor. Eren'in notlarına göre hangi ilde sabah sıcaklığı negatif bir tam sayıyla gösterilmiştir?
- A) Bursa: 0 °C
- B) Antalya: +7 °C
- C) Kars: –12 °C
- D) İzmir: 15 °C
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Kars: –12 °C
Sıfırın altındaki değerler negatif tam sayılardır; –12 sıfırdan küçük olduğu için Kars'ın sıcaklığı negatiftir. 0 °C seçeneği çekici görünse de sıfır ne pozitif ne negatif bir tam sayıdır; 15 ise işaretsiz yazılmış pozitif bir sayıdır.
Kolay
5Bir kart oyununda her oyuncu, ortadaki kartta yazan sayının ters işaretlisini bulmaya çalışıyor. Ortadaki kartta +9 yazdığına göre doğru cevap hangisidir?
- A) –8
- B) 0
- C) +9
- D) –9
Cevabı göster
Doğru cevap: D) –9
Ters işaretli sayılar sıfıra eşit uzaklıkta, farklı yönlerde bulunur; +9'un ters işaretlisi –9'dur. +9 sayının kendisidir.
Kolay
6Mert, arkadaşı Yusuf'tan 25 TL borç almıştır. Mert, cebindeki para durumunu tam sayıyla gösterirken alacakları artı, borçları eksi işaretle yazıyor. Bu borç hangi tam sayıyla gösterilir?
- A) 0
- B) +25
- C) –25
- D) –52
Cevabı göster
Doğru cevap: C) –25
Borçlar eksi işaretle yazıldığı için 25 TL borç –25 ile gösterilir. +25 ise 25 TL alacak anlamına gelir.
Kolay
7Elif, tahtaya –4, 0, +3 ve –1 sayılarını yazıp arkadaşlarına “Bu sayılardan hangisi ne pozitif ne de negatiftir?” diye soruyor. Doğru cevap hangisidir?
- A) 0
- B) –1
- C) –4
- D) +3
Cevabı göster
Doğru cevap: A) 0
Sıfır, pozitif sayılarla negatif sayıları ayıran başlangıç noktasıdır; ne pozitif ne negatiftir. –1 sıfıra yakın olsa da negatif bir tam sayıdır.
Kolay
8Emre, “Negatif sayılarda rakam büyüdükçe sayı küçülür.” kuralını bir örnekle göstermek istiyor. Aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi doğrudur?
- A) –3 < –10 < 0
- B) –10 < –3
- C) –3 < –10
- D) –10 > 0
Cevabı göster
Doğru cevap: B) –10 < –3
Sayı doğrusunda –10, –3'ün solunda kaldığı için daha küçüktür. –3 < –10 yazmak, rakamlara bakıp karar vermekten doğan bir hatadır.
Kolay
9Bir harita uygulaması yerlerin yüksekliğini deniz seviyesine göre gösteriyor; deniz seviyesinin üstü artı, altı eksi işaretli sayılarla yazılıyor. Deniz seviyesinin 120 m üstündeki bir tepenin yüksekliği nasıl gösterilir?
- A) –120
- B) +12
- C) 0
- D) +120
Cevabı göster
Doğru cevap: D) +120
Deniz seviyesinin üstündeki yükseklikler artı işaretle yazıldığı için tepe +120 ile gösterilir. –120 deniz seviyesinin altını anlatır.
Kolay
10Bir alışveriş merkezinde zemin kat 0 ile gösteriliyor; zeminin üstündeki katlar artı, altındaki katlar eksi işaretli tam sayılarla numaralanıyor. Otopark, zemin katın 2 kat altındadır. Asansörde otoparkın düğmesinde hangi sayı yazar?
- A) +2
- B) 0
- C) –2
- D) –1
Cevabı göster
Doğru cevap: C) –2
Zeminin altındaki katlar eksi işaretle gösterildiği için 2 kat aşağısı –2'dir. +2 ise zeminin 2 kat üstünü gösterir.
Kolay
11Defne, sayı kartlarını “tam sayılar” ve “tam sayı olmayanlar” diye iki gruba ayırıyor. Kartlarda –7, 0, +15 ve 1/2 yazıyor. Hangi kart “tam sayı olmayanlar” grubuna girer?
- A) –7
- B) 1/2
- C) +15
- D) 0
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 1/2
1/2, iki tam sayının arasında kalan bir değerdir, tam sayı değildir. Sıfır ise tam sayılar kümesinin elemanıdır.
Kolay
12Bir otelin asansöründe en alttaki düğme –3, en üstteki düğme +4'tür. Aradaki her tam sayı için de bir düğme vardır. Bu asansörde toplam kaç kat düğmesi bulunur?
- A) 8
- B) 9
- C) 7
- D) 6
Cevabı göster
Doğru cevap: A) 8
–3, –2, –1, 0, +1, +2, +3, +4 sayıları yazıldığında 8 düğme olduğu görülür. 7 cevabı sıfırı saymayı unutmaktan kaynaklanır.
Kolay
13Aşağıdaki durumlardan hangisi negatif bir tam sayıyla ifade edilir?
- A) Sıcaklığın sıfırın 5 derece üstünde olması
- B) Bir dağcının deniz seviyesinin 800 m üstüne çıkması
- C) Kumbarada 40 TL birikmiş olması
- D) Bir apartmanın zemin katın 1 kat altındaki deposu
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Bir apartmanın zemin katın 1 kat altındaki deposu
Zemin katın altındaki kat, zemine göre ters yöndedir ve –1 ile gösterilir. Diğer durumların hepsi başlangıç noktasının üstünü ya da birikimi anlatır, bu yüzden pozitiftir.
Kolay
14Bir sabah dört dağ köyünde ölçülen sıcaklıklar –2 °C, –7 °C, –5 °C ve –10 °C'tır. Bu sıcaklıklardan en yüksek olanı hangisidir?
- A) –2 °C
- B) –7 °C
- C) –10 °C
- D) –5 °C
Cevabı göster
Doğru cevap: A) –2 °C
Sayı doğrusunda sağdaki sayı daha büyüktür; –2 diğerlerinin sağında kaldığı için en yüksek sıcaklıktır. –10'da rakam büyük olsa da sayı en küçüktür.
Kolay
15Zeynep, tam sayılarla ilgili defterine dört not yazmıştır. Bu notlardan hangisi doğrudur?
- A) –8, –3'ten büyüktür.
- B) Sıfır en küçük tam sayıdır.
- C) Negatif tam sayılar sıfırın sağındadır.
- D) 5 ile +5 aynı sayıyı gösterir.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) 5 ile +5 aynı sayıyı gösterir.
Pozitif sayıların önündeki + işareti yazılmayabilir, bu yüzden 5 ile +5 aynıdır. Sıfırdan küçük negatif sayılar olduğu için sıfır en küçük tam sayı değildir.
Kolay
16Bir sayı doğrusu oyununda Can'ın piyonu sıfırın 6 birim solundaki noktadadır. Piyonun bulunduğu nokta hangi tam sayıya karşılık gelir?
- A) 0
- B) –5
- C) –6
- D) +6
Cevabı göster
Doğru cevap: C) –6
Sıfırın solundaki sayılar negatiftir; 6 birim soldaki nokta –6'dır. +6 sıfırın sağındaki noktadır.
Kolay
17Bir apartmanın asansöründe zemin kat 0, zeminin iki kat altındaki otopark –2 ile gösteriliyor. Yönetim, düğmeleri yenilerken numaralandırmayı otopark katı 0 olacak biçimde değiştirmeye karar veriyor; katların yeri değişmiyor. Yeni numaralandırmada zemin kat hangi tam sayıyla gösterilir?
- A) –2
- B) 0
- C) +2
- D) +4
Cevabı göster
Doğru cevap: C) +2
Zemin kat, otoparkın 2 kat üstündedir. Başlangıç noktası (0) otopark olunca onun üstündeki katlar pozitif tam sayılarla gösterilir; zemin kat +2 olur. –2, eski numaralandırmada otoparkın sayısıdır; 0 ise yeni numaralandırmada otoparkın sayısıdır. Tam sayılar bir başlangıç noktasına göre yön ve uzaklık bildirir; başlangıç noktası değişince aynı katın sayısı da değişir.
Kolay
18Bir hava durumu listesinde yedi ilin sıcaklıkları °C olarak şöyle yazılmıştır: –9, +12, +7, 0, +4, –1, –4. Tuna, bu sayılardan doğal sayı olanları ayrı bir kâğıda yazıyor. Tuna kâğıda kaç sayı yazar?
- A) 1
- B) 3
- C) 4
- D) 7
Cevabı göster
Doğru cevap: C) 4
Doğal sayılar sıfır ve pozitif tam sayılardan oluşur. Listede +12, +7, 0 ve +4 doğal sayıdır; –9, –1 ve –4 negatif tam sayı olduğu için doğal sayı değildir. Tuna 4 sayı yazar. Sıfırı saymayan 3, yalnız işaretsiz yazılan 0'ı sayan 1, bütün tam sayıları doğal sayı sanan 7 bulur.
Orta
19Bir aile sağlığı merkezinde aşılar, iç sıcaklığı +2 °C ile +8 °C arasında kalması gereken özel bir dolapta saklanıyor. Hemşire gün içinde dolabın göstergesini dört kez okuyup kaydediyor. Aşağıdaki okumalardan hangisinde aşılar uygun sıcaklıkta saklanmıştır?
- A) –5 °C
- B) 0 °C
- C) +5 °C
- D) +10 °C
Cevabı göster
Doğru cevap: C) +5 °C
+5, +2'den büyük ve +8'den küçük olduğu için istenen aralıktadır. 0 °C donma noktasıdır ve +2'den küçüktür; +10 °C ise üst sınırı aşar.
Orta
20Bir bilgi yarışmasında yanlış cevaplar puan düşürüyor. Yarışmanın sonunda beş takımın puanları –3, +5, 0, –8 ve +1 olarak açıklanıyor. Sunucu bu puanları ekrandaki bir sayı doğrusunda göstermek istiyor. Sayı doğrusunda en solda yer alacak puan hangisidir?
- A) –3
- B) –8
- C) 0
- D) +1
Cevabı göster
Doğru cevap: B) –8
Sayı doğrusunda sola gidildikçe sayılar küçülür; en küçük puan –8 olduğu için en solda o yer alır. –3 seçeneği, negatif sayılarda rakamı küçük olanın daha küçük olduğu yanılgısından doğar; oysa –8, –3'ten küçüktür.

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.