11. Sınıf Psikoloji · Ruh Sağlığının Temelleri
Normal ve Anormal Kavramlarının Tanımı
- normal
- anormal
- istatistiksel ortalama
- kültürel görelilik
- sosyal ortam
- sıklık
Psikolojide normal ve anormal davranış nedir?
Normal, kurallara uygunluk demektir; çoğunluğun benimsediği davranışa uymak ya da istatistiksel ortalamanın içinde yer almak anlamına gelir. Anormal ise az görülen ve normalden istenmeyen yönde uzaklaşan durumdur. Zekâda ortalamanın üstü anormal sayılmazken ortalamanın çok altı anormal sayılır. Hiçbir davranış tek başına anormal değildir; anlamını sosyal ortamda kazanır. Evde kendi kendine şarkı söylemek olağandır, sinema salonunda ise yadırganır. Bir kültürde normal olan davranış başka bir kültürde uygunsuz sayılabilir; eski Mısır’daki yas törenleri bugün anormal görülür. Herkesin yaptığı bir davranışı aşırı yapmak, örneğin on dakikada bir el yıkamak ya da hiç yapmamak, örneğin hiç gülmemek anormal olabilir. Normal insan bazen gerçek dışı düşünebilir; anormal sayılan kişide bu durumlar çoğunlukla ve sürekli görülür. Her anormal davranış ruhsal bozukluk belirtisi değildir. Normal ile anormal arasında keskin bir çizgi yoktur; yer, zaman, kültür ve sıklık birlikte değerlendirilir.
Normal ve Anormal Kavramlarının Tanımı: konu anlatımı ve özeti
Bu konu, psikolojide bir davranışın ne zaman normal, ne zaman anormal sayıldığını ve bu ayrımı yapmanın neden zor olduğunu anlatıyor.
- Normal: Kurallara uygunluktur; çoğunluğun benimsediği davranışa uymak ya da istatistiksel ortalamanın içinde yer almak anlamına gelir.
- Anormal: Az görülen ve normalden istenmeyen yönde uzaklaşan durumdur. Zekâda ortalamanın üstü anormal sayılmazken çok altı anormal sayılır.
- Sosyal ortam: Hiçbir davranış tek başına anormal değildir; anlamını ortamda kazanır. Evde kendi kendine şarkı söylemek olağandır, sinema salonunda ise yadırganır.
- Kültür ve zaman: Bir kültürde normal olan başka bir kültürde uygunsuz sayılabilir; eski Mısır’daki yas törenleri bugün anormal görülür.
- Nicelik ve nitelik: Herkesin yaptığı bir davranışı aşırı yapmak (on dakikada bir el yıkamak) ya da hiç yapmamak (hiç gülmemek) anormal olabilir.
- Bazen ve çoğunlukla: Normal insan bazen gerçek dışı düşünebilir ya da ilişkilerinde zorlanabilir; anormal sayılan kişide bu durumlar çoğunlukla ve sürekli görülür.
- Ruhsal bozuklukla ilişkisi: Her anormal davranış ruhsal bozukluk belirtisi değildir; ama toplum normlarından aşırı sapan bazı davranışlar ruhsal bozukluğa işaret edebilir.
Unutma: Normal ile anormal arasında keskin bir çizgi yoktur; yer, zaman, kültür ve sıklık birlikte değerlendirilir.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
- Anormalliği belirleyen dört ölçütü yaz: ortam, kültür, sıklık-yoğunluk, süreklilik.
- Bir davranış seç ve onu farklı ortamlarda nasıl karşılanacağıyla değerlendir.
- “Bazen” ve “çoğunlukla” kelimelerini kullanarak normal ile anormali ayıran iki cümle yaz.
Günlük hayattan: Özel bir günde birkaç kez fotoğraf çekmek olağandır. Her yemeğini, her adımını kayda alıp beğeni gelmeyince huzursuzlanmak ise ölçünün kaçtığını gösterebilir.
Sık yapılan hata: Farklı olan her davranışı anormal saymak. Azınlıkta kalmak tek başına anormallik değildir; davranışın kişiye ve çevresine zarar verip vermediğine de bakılır.
İpucu: Bir davranışı değerlendirirken üç soru sor: Nerede? Ne sıklıkta? Kişinin hayatını bozuyor mu?
Derinleş
Kitaptaki metinde, kişinin özgüven kazanmak için sosyal medyada yalnız gösterişli yanını paylaşması tartışılıyor. Bu davranışın hangi koşullarda normal, hangi koşullarda sorunlu sayılabileceğini nicelik ve nitelik ölçütleriyle açıkla. Düşün: Toplumun neyi normal saydığı zamanla değiştiğine göre, bugün yadırganan bir davranış yarın olağan hâle gelebilir mi?
Sorular
Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.
Kolay
1Bir psikoloji dersinde öğretmen, "normal" kavramını iki biçimde açıklıyor: çoğunluğun benimsediği davranış kalıplarına uymak ve ölçümlere dayanan bir ortalamanın içinde yer almak. Öğretmenin açıklamasına göre normal kavramının ortak özü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Belirli bir kurala ya da ölçüte uygun olmak
- B) Toplumda yalnız az görülen nitelikleri taşımak
- C) Kişinin kendini her koşulda mutlu hissetmesi
- D) Bir davranışın bilimsel deneyle kanıtlanması
- E) Kişinin çevresinden bağımsız davranabilmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Belirli bir kurala ya da ölçüte uygun olmak
Kitapta normal, kurallara uygunluk olarak tanımlanır; bu uygunluk çoğunluğun davranış kalıbına uymak ya da istatistiksel ortalamanın içinde kalmak biçiminde olabilir. Az görülme, anormalliğin özelliğidir.
Kolay
2Bir okulda yapılan ölçümde öğrencilerin çoğunun zekâ puanı 100-110 arasında çıkıyor. Puanı 140 olan Selin ile puanı 45 olan bir başka öğrencinin durumu sınıfta tartışılıyor. Ders kitabındaki ölçüte göre bu iki durum için hangisi söylenebilir?
- A) İki durum da ortalamadan belirgin biçimde uzak olduğu için anormal kabul edilir.
- B) Selin'in durumu anormal, 45 puan ise normal kabul edilir.
- C) Selin'in durumu anormal sayılmaz, 45 puan ise anormal kabul edilir.
- D) İki durum da az görüldüğü hâlde normal kabul edilir.
- E) Zekâ puanı normal ve anormal ayrımında hiç kullanılmaz.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Selin'in durumu anormal sayılmaz, 45 puan ise anormal kabul edilir.
Kitaba göre anormallik az görülen ve normalden istenmeyen olumsuz yönde uzaklaşmadır. Ortalamanın üstündeki zekâ istenmeyen bir durum olmadığı için anormal sayılmaz; çok altındaki zekâ ise anormal kabul edilir.
Kolay
3Emre evde tek başınayken yüksek sesle şarkı söylüyor, odada takla atıyor. Aynı davranışları sinema salonunda film sırasında yapınca çevresindekiler onu yadırgıyor. Bu durum, normal ve anormal ayrımıyla ilgili hangi ölçütü örneklendirir?
- A) Davranışın sıklığı arttıkça ortamın önemi ortadan kalkar.
- B) Bir davranış kültürden kültüre aynı biçimde değerlendirilir.
- C) Şarkı söylemek her ortamda anormal bir davranış sayılır.
- D) Davranışın normal olup olmadığını yalnız kişi belirler.
- E) Davranış anlamını içinde yapıldığı sosyal ortamda kazanır.
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Davranış anlamını içinde yapıldığı sosyal ortamda kazanır.
Kitapta hiçbir davranışın tek başına anormal olmadığı, anormalliğin belli bir sosyal ortamda anlam kazandığı belirtilir. Sorun, davranışın yanlış yerde yapılmasıdır.
Kolay
4Bir öğrenci, eski Mısır'da hatırı sayılır biri ölünce evin kadınlarının yüzlerine çamur sürüp sokaklarda dövünerek dolaştığını okuyor. Bu davranışın o dönemde olağan sayıldığını, bugün ise yadırgandığını öğreniyor. Bu örnek en çok hangi düşünceyi destekler?
- A) Yas törenlerindeki davranışlar her dönemde ruhsal bozukluk belirtisi olarak görülmüştür.
- B) Normal ve anormal davranışın ölçütü çağdan çağa ve toplumdan topluma değişir.
- C) Eski toplumlarda normal ve anormal davranış ayrımı hiç yapılmamıştır.
- D) Bir davranışın sıklığı onun normal sayılmasında tek ölçüttür.
- E) Kalabalık ortamda yapılan her davranış anormal kabul edilir.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Normal ve anormal davranışın ölçütü çağdan çağa ve toplumdan topluma değişir.
Kitap bu örneği, değer yargılarının çağdan çağa ve toplumdan topluma değiştiğini, bu yüzden anormalin tanımının zor olduğunu göstermek için verir.
Kolay
5Bir kişi gün içinde ellerini yaklaşık on dakikada bir yıkıyor; bir başkası ise aylardır hiç gülmüyor. Ders kitabına göre bu iki durumu anormal saymanın ortak gerekçesi nedir?
- A) İki davranışın da toplumun hiçbir kesiminde görülmeyen davranışlar olması
- B) Davranışların yalnız kalabalık ortamda yapılması
- C) Kişilerin zekâ düzeyinin ortalamanın altında olması
- D) Herkesin yaptığı bir davranışın aşırı ya da hiç yapılmaması
- E) Davranışların başka kültürlerde yasaklanmış olması
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Herkesin yaptığı bir davranışın aşırı ya da hiç yapılmaması
Kitap, davranışın niceliğinin ve niteliğinin önemli olduğunu belirtir: herkesin yaptığı bir davranışı sürekli yapmak (on dakikada bir el yıkamak) ya da hiç yapmamak (hiç gülmemek) anormalliktir.
Kolay
6Psikolojide bazı psikologlar normal ile anormali "bazen" ve "çoğunlukla" belirteçleriyle ayırır. Bu yaklaşıma göre aşağıdaki durumlardan hangisi normal bir insan için beklenebilir?
- A) Düşüncelerinin sürekli gerçek dışı olması
- B) Davranışlarının her zaman hoşgörü sınırını aşması
- C) Beklenen beceriyi hiçbir zaman gösterememesi
- D) Zaman zaman çevresiyle iletişiminin bozulması
- E) İnsanlarla ilişkilerinin sürekli bozuk olması
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Zaman zaman çevresiyle iletişiminin bozulması
Bu yaklaşıma göre normal insanın da bazen ilişkileri ve iletişimi bozulabilir. Gerçek dışı düşünce, hoşgörü sınırını aşma ve ilişkilerin bozukluğu anormal sayılan kişide çoğunlukla ve sürekli görülür.
Kolay
7Bir sınıfta "Her anormal davranış ruhsal bozukluk belirtisi midir?" sorusu tartışılıyor. Ders kitabındaki açıklamaya göre bu soruya verilecek en uygun yanıt hangisidir?
- A) Evet; az görülen her davranış ruhsal bozukluğu gösterir.
- B) Hayır; bazı anormal davranışlar ruh hastalığının belirtilerine uymaz.
- C) Evet; anormal davranışlar yalnız ruh hastalığı olan kişilerde görülür.
- D) Hayır; anormal davranışlar hiçbir zaman bozukluğa işaret etmez.
- E) Hayır; ruhsal bozukluklarda anormal davranış hiç gözlenmez.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Hayır; bazı anormal davranışlar ruh hastalığının belirtilerine uymaz.
Kitap, toplum normlarından aşırı sapan bazı davranışların ruhsal bozukluk belirtisi olduğunu ama her anormal davranışın ruhsal bozukluk belirtisi olmadığını söyler; zekâ geriliğinde görülen anormal davranışlar örnek verilir.
Kolay
8Kısa ya da uzun boylu olmak ile dev cüsselik ya da cücelik ders kitabında ayrı değerlendirilir. Bu ayrımın dayandığı düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ortalamadan uzaklaşma ancak aşırı boyuta ulaştığında anormallik sayılır.
- B) Bedensel özellikler normal ve anormal ayrımının dışında tutulur.
- C) Boy uzunluğu kültüre göre değiştiği için hiç ölçüt sayılmaz.
- D) Ortalamadan her yönde ve her ölçüde uzaklaşma aynı biçimde anormallik sayılır.
- E) Kısa ya da uzun boylu olmak ruhsal bozukluk belirtisidir.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Ortalamadan uzaklaşma ancak aşırı boyuta ulaştığında anormallik sayılır.
Kitapta kısa ya da uzun boylu olmanın anormallik olmadığı, dev cüsselik ya da cüceliğin ise anormal olduğu belirtilir; yani ortalamadan aşırı ve istenmeyen yönde uzaklaşma anormal sayılır.
Orta
9Bir psikolog şu gözlemi paylaşıyor: "Aynı davranış bir toplumda onaylanırken başka bir toplumda kabul edilemez sayılabiliyor. Üstelik aynı toplumun değerleri de zamanla değişiyor." Psikoloğun bu gözleminden hangi sonuca ulaşılabilir?
- A) Anormallik yalnız istatistik ortalamaya bakılarak belirlenmelidir.
- B) Toplumların değer yargıları davranışların değerlendirilmesini etkilemez.
- C) Bir davranış onaylandığı toplumda ruhsal bozukluk belirtisi sayılır.
- D) Zamanla değişen davranışlar hiçbir ölçütle değerlendirilemez.
- E) Anormal davranışın evrensel ve değişmez bir tanımını yapmak zordur.
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Anormal davranışın evrensel ve değişmez bir tanımını yapmak zordur.
Kitap, değer yargılarının çağdan çağa ve toplumdan topluma değiştiğini, bu yüzden anormalin tanımını yapmanın zor olduğunu vurgular. Gözlem, tek ölçütle ya da değişmez bir tanımla yetinilemeyeceğini gösterir.
Orta
10Kerem, özel günlerde birkaç kez fotoğrafını çekip paylaşıyor. Arkadaşı Mert ise yaptığı her işi, gittiği her yeri sürekli fotoğraflayıp paylaşmadan duramıyor. Kitapta aktarılan psikiyatrist görüşüne göre iki durum arasındaki fark hangisidir?
- A) Kerem'in davranışı, fotoğraf çektiği için hastalık sayılır.
- B) İki davranış da sosyal medyada yapıldığı için aynı biçimde değerlendirilir.
- C) Mert'te ölçünün kaçırılması benmerkezciliği teşvik eden bir hâle dönüşebilir.
- D) Mert'in davranışı sık yapıldığı için çoğunluğa uyma örneğidir.
- E) Fotoğraf çekmek kültürel bir davranış olduğundan ölçü önemli değildir.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Mert'te ölçünün kaçırılması benmerkezciliği teşvik eden bir hâle dönüşebilir.
Kitapta aktarılan görüşe göre kişinin özel durumlarında birkaç kez fotoğraf çekmesi hastalık sayılmaz; her davranışını kayda geçirmesi ise benmerkezciliği teşvik eden ve kişilik zaafına dönüşebilen bir hâldir.
Orta
11Bir araştırmacı, normal ile anormal arasında keskin bir sınır çizmenin güç olduğunu söylüyor ve gerekçesini şöyle açıklıyor: "Bugün normal davranan biri yarın anormal bir davranışta bulunabilir." Bu gerekçe, kişiyi değerlendirirken hangi ölçütün kullanılmasını destekler?
- A) Davranışın yalnız bir kez ve tek bir ortamda gözlenip gözlenmediği
- B) Kişinin zekâ puanının ortalamaya uzaklığı
- C) Davranışın kişide ne sıklıkla ve ne süreklilikte görüldüğü
- D) Davranışın başka bir kültürde nasıl karşılandığı
- E) Kişinin kendi davranışını nasıl adlandırdığı
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Davranışın kişide ne sıklıkla ve ne süreklilikte görüldüğü
Kitapta insanın görüş ve davranışlarının değişebileceği düşüncesinden hareket eden psikologların normal ile anormali "bazen" ve "çoğunlukla" belirteçleriyle ayırdığı belirtilir; yani davranışın sıklığı ve sürekliliği esas alınır.
Orta
12Bir öğretmen, ders kitabındaki şu cümleyi tahtaya yazıyor: "Alışılagelen, yer, zaman, durum ve kurala uygun olan davranış normaldir." Aşağıdaki durumlardan hangisi bu tanıma göre normal bir davranış örneğidir?
- A) Kütüphanede ders çalışanların arasında yüksek sesle şarkı söylemek
- B) Hastanede bekleyen hastaların yanında yüksek sesle güldürmek
- C) Sınav sırasında sınıfta ayağa kalkıp dans etmek
- D) Taziye evinde misafirlerin arasında kahkahayla gülmek
- E) Doğum gününde arkadaşlarıyla birlikte yüksek sesle şarkı söylemek
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Doğum gününde arkadaşlarıyla birlikte yüksek sesle şarkı söylemek
Tanımdaki ölçüt, davranışın yer, zaman ve duruma uygunluğudur. Doğum gününde şarkı söylemek ortama uygundur; öteki davranışlar yanlış yerde ve zamanda yapıldığı için yadırganır.
Orta
13Bir kişinin davranışlarını değerlendiren uzman şu notları alıyor: - Düşünceleri ve tutumları çoğunlukla gerçek dışı. - İnsanlarla ilişkileri sürekli bozuk. - Kendisinden beklenen beceriyi çoğunlukla gösteremiyor. Uzmanın notlarında hangi değerlendirme ölçütü öne çıkmaktadır?
- A) Belirtilerin bazen değil çoğunlukla görülmesi
- B) Davranışın yalnız kalabalık ortamda görülmesi
- C) Kişinin başka bir kültürden gelmiş olması
- D) Belirtilerin tek bir olaydan sonra başlaması
- E) Kişinin zekâsının ortalamanın üstünde olması
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Belirtilerin bazen değil çoğunlukla görülmesi
Notlardaki ortak vurgu "çoğunlukla" ve "sürekli" sözcükleridir. Kitaba göre bazı psikologlar normal ile anormali bazen ve çoğunlukla belirteçleriyle ayırır; sayılan belirtiler anormal kişide çoğunlukla görülür.
Orta
14Ders kitabında normal dışı davranışların bir kısmının olağan dışı nitelikler taşıdığı, bir kısmının ise başka bir biçimde ortaya çıktığı belirtilir. Kitaba göre bu ikinci gruptaki normal dışı davranışların özelliği hangisidir?
- A) Yalnız çocukluk döneminde görülüp yetişkinlikte kendiliğinden geçmesi
- B) Toplumun çoğunluğu tarafından benimsenen davranışlar olması
- C) Her durumda adam öldürme gibi ağır suçlara yol açması
- D) Kişinin yaşamdaki güçlüklerle etkin biçimde baş etmesini engellemesi
- E) Yalnız başka kültürlerde anormal kabul edilmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Kişinin yaşamdaki güçlüklerle etkin biçimde baş etmesini engellemesi
Kitapta normal dışı davranışların bazısının olağan dışı nitelikler taşıdığı, bazılarının ise yalnızca kişinin yaşamı boyunca karşılaştığı güçlüklerle etkin biçimde baş edebilmesini engellediği belirtilir.
Orta
15Bir öğrenci, "Anormal, ortalamadan uzak olan her şeydir." diyor. Öğretmeni bu tanımın eksik olduğunu söylüyor. Öğretmenin itirazı ders kitabındaki hangi bilgiye dayanır?
- A) Ortalamadan uzaklaşma hiçbir durumda anormallik sayılmaz.
- B) Anormallik, normalden istenmeyen olumsuz yönde uzaklaşmayı ifade eder.
- C) Anormallik yalnız toplumun kültürel değerleriyle belirlenen bir kavramdır.
- D) Ortalamaya yakın değerler de çoğu zaman anormal kabul edilir.
- E) Anormallik yalnız davranışın yapıldığı ortama göre belirlenir.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Anormallik, normalden istenmeyen olumsuz yönde uzaklaşmayı ifade eder.
Kitaba göre anormallik az görülen değerdir ve normalden istenmeyen olumsuz yönde uzaklaşmayı ifade eder. Bu yüzden ortalamanın üstündeki zekâ gibi istenen yöndeki uzaklaşma anormal sayılmaz.
Orta
16Ayşe her gece uyumadan önce kapının kilitli olup olmadığına bir kez bakıyor. Komşusu Zeynep ise kapıyı kontrol etmeden yerinden kalkamıyor, gece boyunca defalarca kapıya gidiyor ve bu yüzden uyuyamıyor. Kitaptaki ölçütlere göre bu iki durumu ayıran temel özellik hangisidir?
- A) Davranışın yapıldığı yerin ev olması
- B) Davranışın niceliğinin olağan sınırları aşması
- C) Davranışın başka kültürlerde görülmemesi
- D) Davranışın bilinçli olarak yapılması
- E) Davranışın yalnız gece saatlerinde yapılması
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Davranışın niceliğinin olağan sınırları aşması
İki kişi aynı davranışı yapmaktadır; fark, Zeynep'te davranışın aşırı sıklığa ulaşmasıdır. Kitapta herkesin yaptığı bir davranışı sürekli yapmanın da anormallik olduğu belirtilir.
Zor
17Bir psikoloji dersinde şu iki öncül veriliyor: I. Hiçbir davranış tek başına ele alındığında anormal değildir. II. Normal ve anormal ayrımında davranışın niceliği de önemlidir. Bu iki öncülü birlikte kabul eden biri, bir davranışı değerlendirirken aşağıdakilerden hangisini yapmalıdır?
- A) Davranışı yalnız toplumda ne kadar az görüldüğüne göre değerlendirmelidir.
- B) Davranışın biçimine bakıp ortamını ve sıklığını göz ardı etmelidir.
- C) Yalnız kişinin kendi davranışı hakkındaki görüşünü esas almalıdır.
- D) Davranışın hem hangi ortamda hem de ne sıklıkla yapıldığına bakmalıdır.
- E) Davranışı başka kültürlerdeki karşılığıyla karşılaştırıp karar vermelidir.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Davranışın hem hangi ortamda hem de ne sıklıkla yapıldığına bakmalıdır.
Birinci öncül davranışın anlamının ortamda kazanıldığını, ikinci öncül sıklık ve miktarın önemli olduğunu söyler. İkisini birlikte kabul eden, ortamı ve sıklığı birlikte değerlendirmelidir.
Zor
18Kitaptaki Düşünelim bölümünde, kişinin özgüven kazanmak için sosyal medyada istemediği yönünü gizleyip yalnız çekici yönünü göstermesinin normal olup olmadığı sorulur. Aynı bölümde Kohut'tan esinlenen yaklaşımın, kişinin kendini iyi hissetmek için başkalarından gelecek olumlu tepkilere aşırı ihtiyaç duyabileceğini vurguladığı belirtilir. Bu bilgilerle tutarlı en uygun değerlendirme hangisidir?
- A) Sosyal medyada paylaşım yapmak her durumda ruhsal bozukluk sayılır.
- B) Kendini olumlu göstermek hiçbir koşulda değerlendirme konusu olamaz.
- C) Davranışın ölçüsü ve kişinin değerini dış onaya bağlama derecesi belirleyici olur.
- D) Başkalarının tepkisine önem vermek tek başına anormallik sayılır.
- E) Davranış çoğunluk tarafından yapıldığı için ölçüden bağımsız normaldir.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Davranışın ölçüsü ve kişinin değerini dış onaya bağlama derecesi belirleyici olur.
Kitap selfie örneğinde ölçünün kaçırılmamasını vurgular; Kohut'tan esinlenen yaklaşım da kişinin değerini çevrenin tepkisine aşırı bağlamasına dikkat çeker. Bu yüzden belirleyici olan, davranışın ölçüsü ve dış onaya bağımlılığın derecesidir.
Zor
19Bir uzman iki danışanı karşılaştırıyor: - Danışan K: Sınav haftasında birkaç gün arkadaşlarıyla iletişimi bozuluyor, sonra eski hâline dönüyor. - Danışan L: Uzun süredir insanlarla iletişimi bozuk; davranışları çevresinin hoşgörü sınırını sık sık aşıyor. "Bazen ve çoğunlukla" ölçütünü kullanan bir psikolog bu danışanlar için hangi sonuca varır?
- A) K'nin durumu normal sınırlarda, L'nin durumu ise anormal sayılabilir.
- B) İki danışanın durumu da iletişim bozulduğu için anormal sayılır.
- C) K'nin durumu anormal, L'nin durumu ise normal sayılabilir.
- D) İki danışanın durumu da geçici olduğu için normal sayılır.
- E) Bu ölçüt kişiler arası iletişimle ilgili sorunları değerlendirmede hiç kullanılamaz.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) K'nin durumu normal sınırlarda, L'nin durumu ise anormal sayılabilir.
Bu ölçüte göre normal insanın da bazen iletişimi bozulabilir; K'de durum geçicidir. L'de iletişim bozukluğu ve hoşgörü sınırını aşma çoğunlukla ve sürekli görülür; bu, anormal sayılan kişinin özelliğidir.
Zor
20Bir öğrenci şu çıkarımı yapıyor: "Adam öldürme gibi toplum normlarından aşırı sapan davranışlar ruhsal bozukluk belirtisidir. Zekâ geriliğinde de anormal davranışlar görülür. Öyleyse zekâ geriliğinde görülen davranışlar da ruh hastalığı belirtisidir." Ders kitabına göre bu çıkarımdaki hata hangisidir?
- A) Toplum normlarından sapmayı anormallik ölçütü olarak kullanmak
- B) Zekâ geriliğinde anormal davranış görülebileceğini kabul etmek
- C) Adam öldürmeyi toplum normlarından sapma olarak görmek
- D) Davranışları ortamdan bağımsız olarak değerlendirmemek
- E) Anormal davranışların hepsinin ruh hastalığı belirtisi olduğunu varsaymak
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Anormal davranışların hepsinin ruh hastalığı belirtisi olduğunu varsaymak
Kitap, her anormal davranışın ruhsal bozukluk belirtisi olmadığını, zekâ geriliğinde görülen anormal davranışların ruh hastalığının belirti ve bulgularına uymadığını belirtir. Çıkarım bu ayrımı göz ardı ederek genelleme yapmaktadır.
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.