11. Sınıf Psikoloji · Ruh Sağlığının Temelleri
Psikolojik Destek Türleri
- psikolojik destek
- psikanaliz
- davranışçı tedavi
- sistematik duyarsızlaştırma
- bilişsel tedavi
- hümanistik tedavi
Psikolojik destek türleri nelerdir?
Psikolojik destek türleri psikanaliz, davranışçı tedaviler, bilişsel tedaviler ve hümanistik tedavilerdir. Ruhsal hastalıkların tedavisinde tıbbi tedavi ve psikolojik tedavi olmak üzere iki ana yol vardır. Freud’un kuramına dayanan psikanalizde serbest çağrışım ve rüya analiziyle bilinçaltındaki bastırılmış duygu ve düşünceler bilince getirilir. Davranışçı tedaviler, öğrenilmiş uyumsuz davranışların yine öğrenmeyle değiştirilebileceği varsayımına dayanır. Sistematik duyarsızlaştırmada kişi korku yaratan uyarıcıya adım adım yaklaşırken gevşemeyi öğrenir; kediden korkan çocuğa önce resim, sonra oyuncak, en son gerçek kedi gösterilir. Bilişsel tedaviler sorunun olaylardan çok olayları yorumlama biçiminden kaynaklandığını kabul eder ve kişinin hatalı düşünce kalıplarını fark edip daha gerçekçi düşünceler geliştirmesine yardım eder. Hümanistik tedavilerde terapist yönlendirmez; kişinin kendi davranışlarının sorumluluğunu alıp kendi kararlarını vermesine destek olur. Psikolojik destek almak zayıflık değildir; uygun yöntem kişinin sorununa ve ihtiyacına göre bir uzmanla birlikte seçilir.
Psikolojik Destek Türleri: konu anlatımı ve özeti
Bu konu, ruhsal sorunların tedavisinde kullanılan yöntemleri ve başlıca psikolojik destek türlerini anlatıyor. Ruhsal hastalıkların tedavisinde iki ana yol vardır: tıbbi tedavi (ilaç ve hekimin gerekli gördüğü diğer tıbbi yöntemler) ve psikolojik tedavi.
- Psikanaliz: Freud’un kuramına dayanır. Serbest çağrışım ve rüya analiziyle bilinçaltındaki bastırılmış duygu ve düşünceler bilince getirilir; kişi sorunlarıyla yüzleşir ve çatışmalarını daha yapıcı çözer.
- Davranışçı tedaviler: Öğrenilmiş uyumsuz davranışların yine öğrenmeyle değiştirilebileceği varsayımına dayanır.
- Sistematik duyarsızlaştırma: Korku yaratan uyarıcıya adım adım yaklaşırken gevşemeyi öğrenmektir. Kediden korkan çocuğa önce resim, sonra oyuncak, en son gerçek kedi gösterilir.
- Seçici pekiştirme ve model alma: İstenen davranış ödüllendirilir, istenmeyen davranış söndürülür; kişi sorunları uyumlu biçimde çözen birini gözleyerek yeni davranışlar öğrenir.
- Bilişsel tedaviler: “Burada ve şimdi”ye odaklanır. Sorunun olaylardan çok onları yorumlama biçiminden kaynaklandığını kabul eder; kişinin hatalı düşünce kalıplarını fark edip daha gerçekçi düşünceler geliştirmesine yardım eder.
- Hümanistik tedaviler: Kişinin büyüme ve kendini gerçekleştirme eğilimine güvenir. Terapist yönlendirmez; kişinin kendi davranışlarının sorumluluğunu alıp kendi kararlarını vermesine destek olur.
- Patates, yumurta, kahve hikâyesi: Aynı zorluk karşısında birinin yumuşadığını, birinin sertleştiğini, kahvenin ise suyu dönüştürdüğünü anlatır; zorlukları yorumlama biçimini değiştirmeyi öğütler.
Unutma: Psikolojik destek almak zayıflık değildir; doğru yöntem kişinin sorununa ve ihtiyacına göre bir uzmanla birlikte seçilir.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
- Dört tedavi yaklaşımını odaklandıkları yerle eşle: psikanaliz geçmiş ve bilinçaltı, davranışçı tedavi davranış, bilişsel tedavi düşünce, hümanistik tedavi kişinin kendi gelişimi.
- Sistematik duyarsızlaştırmayı bir korku için basamaklar hâlinde yaz.
- Olumsuz bir düşünceni bilişsel tedavideki gibi daha gerçekçi bir düşünceyle değiştir.
Günlük hayattan: Asansörden korkan biri önce asansörün önünde durmayı, sonra kapısı açıkken içine girmeyi, sonra bir kat çıkmayı dener. Bu, sistematik duyarsızlaştırmanın günlük hayattaki karşılığıdır.
Sık yapılan hata: Hümanistik tedavinin çevreyi düzenleyip davranışı kontrol etmeye dayandığını sanmak. Bu davranışçı yaklaşımın özelliğidir; hümanistik yaklaşım kişinin kendi kararlarına ve sorumluluğuna güvenir.
İpucu: “Neden?” sorusu psikanalize, “Ne yapıyorum?” davranışçı yaklaşıma, “Ne düşünüyorum?” bilişsel yaklaşıma, “Ne olmak istiyorum?” hümanistik yaklaşıma yakındır.
Derinleş
Kitaptaki aşçı baba hikâyesini oku: Patates yumuşar, yumurta sertleşir, kahve çekirdeği ise suyun tadını değiştirir. Hikâyede babanın hangi psikolojik destek türünün mantığını kullandığını yaz ve son yaşadığın bir zorluğa hangisi gibi tepki verdiğini düşün. Düşün: Bir hikâye ya da benzetme gerçek bir terapinin yerini tutabilir mi, sınırları nelerdir?
Sorular
Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.
Kolay
1Ders kitabına göre ruhsal hastalıkların tedavisinde genel olarak iki yöntem kullanılır. Bu iki yöntem aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
- A) Tıbbi tedavi ve psikolojik tedavi
- B) Psikanaliz ve davranışçı tedaviler
- C) Bilişsel tedavi ve hümanistik tedavi
- D) Model alma ve seçici pekiştirme uygulaması
- E) Sosyal destek ve hobi edinme
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Tıbbi tedavi ve psikolojik tedavi
Kitapta ruhsal hastalıkların tedavisinde genelde iki yöntemin kullanıldığı belirtilir: tıbbi tedavi ve psikolojik tedavi. Psikanaliz, davranışçı, bilişsel ve hümanistik tedaviler psikolojik tedavinin türleridir.
Kolay
2Bir terapist, danışanından aklına gelen her şeyi hiç ayıklamadan söylemesini istiyor; danışanın gördüğü rüyaları da birlikte yorumluyorlar. Amaç, bilinçaltındaki bastırılmış duygu ve düşünceleri bilince çıkarmak. Bu uygulamalar hangi psikolojik tedavi türüne aittir?
- A) Bilişsel tedavi
- B) Hümanistik tedavi
- C) Psikanaliz
- D) Sistematik duyarsızlaştırma
- E) Model alma
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Psikanaliz
Kitaba göre psikanalizin ilk aşamasında serbest çağrışım ve rüya analizi kullanılarak bilinçaltındaki düşünceler bilince getirilir; böylece kişi sorunlarıyla yüzleşir.
Kolay
3Kedilerden çok korkan bir çocuğa önce kedi resimleri, sonra oyuncak kediler gösteriliyor. Ardından çocuk canlı bir kediyi önce uzaktan, sonra yakından izliyor ve en sonunda kediyi seviyor. Bu uygulama aşağıdaki yöntemlerden hangisine örnektir?
- A) Serbest çağrışım
- B) Seçici pekiştirme
- C) Rüya analizi
- D) Model alma
- E) Sistematik duyarsızlaştırma
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Sistematik duyarsızlaştırma
Kitapta sistematik duyarsızlaştırmada kişinin korku yaratan durumlara kademeli biçimde yaklaşırken gevşemeyi öğrendiği belirtilir; kedi örneği kitapta bu yöntem için verilir.
Kolay
4Bir öğretmen, derste dikkatini toplayan öğrenciyi övüyor; dikkat dağıtan davranışlara ise hiçbir tepki göstermeyerek bu davranışların zamanla sönmesini sağlıyor. Bu uygulama ders kitabında anlatılan hangi yönteme uygundur?
- A) Sistematik duyarsızlaştırma
- B) Seçici pekiştirme
- C) Serbest çağrışım
- D) Hümanistik tedavi
- E) Psikanaliz
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Seçici pekiştirme
Kitaba göre seçici pekiştirme edimsel koşullanmaya dayanır: istenen davranışa olumlu pekiştirme, istenmeyen davranışa söndürme uygulanır; ders ortamında dikkatli olma kitaptaki örneklerdendir.
Kolay
5Sosyal ortamlarda konuşmakta zorlanan bir genç, bu güçlüğü başarıyla aşan bir kişinin davranışlarını izleyerek benzer durumlarda nasıl davranacağını öğreniyor. Bu yöntem ders kitabında hangi adla anılır?
- A) Seçici pekiştirme
- B) Rüya analizi
- C) Serbest çağrışım
- D) Model alma
- E) Söndürme
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Model alma
Kitapta model alma, kişinin sorunları uyumlu davranışlarla çözen birini gözleyerek başa çıkma davranışlarını öğrenmesi olarak tanımlanır; görsel-işitsel kurgular da kullanılabilir.
Kolay
6Ders kitabında davranışçı tedavilerin dayandığı temel varsayım açıklanır. Bu varsayım aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ruhsal sorunların kaynağı çocuklukta bastırılmış dürtülerdir.
- B) Kişinin kendini gerçekleştirme eğilimi engellenince ruhsal bozukluk ortaya çıkar.
- C) Sorunların asıl kaynağı olayları yorumlama biçimidir.
- D) Öğrenmeyle kazanılan anormal davranışlar yine öğrenmeyle değiştirilebilir.
- E) Ruhsal bozukluklar yalnız ilaçla tedavi edilebilir.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Öğrenmeyle kazanılan anormal davranışlar yine öğrenmeyle değiştirilebilir.
Kitaba göre davranışçı tedaviler, öğrenmeyle kazanılan anormal davranışların yine öğrenmeyle değiştirilebileceği düşüncesine dayanır. Bastırılmış dürtüler psikanalize, kendini gerçekleştirme hümanistik yaklaşıma, yorumlama biçimi bilişsel tedaviye aittir.
Kolay
7Bir terapist danışanına öğüt vermiyor, onu belirli bir yöne yönlendirmiyor. Danışanın kendi özelliklerinin farkına varmasına ve kendi kararlarını kendisinin vermesine destek oluyor. Bu yaklaşım hangi psikolojik tedavi türüne aittir?
- A) Davranışçı tedavi
- B) Hümanistik tedavi
- C) Psikanaliz
- D) Sistematik duyarsızlaştırma
- E) Seçici pekiştirme
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Hümanistik tedavi
Kitapta hümanistik tedavide terapistin hastayı yönlendirmeden danışmanlık yaptığı, bireyin kendisi ve davranışının sorumluluğunu alması ile kendi kararını vermesinin esas alındığı belirtilir.
Kolay
8Ders kitabına göre bilişsel tedavinin ilgilendiği zaman dilimi ve odaklandığı konu aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
- A) "Burada ve şimdi" ile ilgilenir; problem odaklıdır.
- B) Çocukluk dönemiyle ilgilenir; bastırılmış dürtülere odaklanır.
- C) Gelecekle ilgilenir; kişinin hayallerine odaklanır.
- D) Yalnız rüyalarla ilgilenir; bilinçaltına odaklanır.
- E) Geçmiş yaşantılarla ilgilenir; ilaç tedavisine odaklanır.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) "Burada ve şimdi" ile ilgilenir; problem odaklıdır.
Kitaba göre bilişsel tedavi problem odaklıdır ve "burada ve şimdi" ile ilgilenir; hastanın bilinçli zihinsel süreçleri üzerinde durulur. Çocukluk ve bastırılmış dürtüler psikanalizin konusudur.
Orta
9Ders kitabında bilişsel tedavinin temel kabulü şöyle özetlenir: Asıl olan olaylar ya da durumlar değil, bireyin onları nasıl değerlendirdiğidir. Bu kabule göre bir terapistin aşağıdaki çalışmalarından hangisi bilişsel tedaviye en uygundur?
- A) Danışanın çocukluğuna ait rüyalarını yorumlayıp bastırılmış dürtülerini bulmak
- B) Danışanın korktuğu nesneyi ona adım adım yaklaştırıp gevşemesini sağlamak
- C) Danışana hiçbir yön göstermeden yalnız kendi kararını vermesini beklemek
- D) Danışanın istenen davranışlarını ödüllendirip istenmeyenleri söndürmek
- E) Danışanın "Hep başarısız olurum." düşüncesini kanıtlarla birlikte sorgulatmak
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Danışanın "Hep başarısız olurum." düşüncesini kanıtlarla birlikte sorgulatmak
Bilişsel tedavi hatalı düşünce, inanç ve duygular üzerinde durur; bozuk düşünce kalıplarını saptayıp düzeltmeyi amaçlar. "Hep başarısız olurum." düşüncesini sorgulatmak buna uygundur. Öteki seçenekler sırasıyla psikanaliz, sistematik duyarsızlaştırma, hümanistik tedavi ve seçici pekiştirmeye aittir.
Orta
10Ders kitabındaki hikâyede aşçı bir baba, kaynayan suya patates, yumurta ve kahve çekirdeği koyar. Patates yumuşar, yumurta sertleşir, kahve çekirdeği ise suyun rengini ve tadını değiştirir. Baba bu hikâyeyle kızına en çok hangi mesajı vermek istemiştir?
- A) Zorluklar karşısında her zaman güçlü görünmek gerekir.
- B) Zorluklarla karşılaşmamak için onlardan uzak durmak gerekir.
- C) Aynı zorluk karşısında verilen tepki kişiden kişiye değişebilir.
- D) Zorlukların insanı değiştirmesi her durumda ve herkes için zararlıdır.
- E) Zorluklar karşısında yapılacak hiçbir şey yoktur.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Aynı zorluk karşısında verilen tepki kişiden kişiye değişebilir.
Hikâyede üç nesne aynı zorlukla karşılaşır ama her biri farklı tepki verir. Baba, kızına zorluklara verdiği tepkiyi ve onları yorumlama biçimini kendisinin belirleyebileceğini anlatır.
Orta
11Ders kitabındaki patates, yumurta ve kahve hikâyesinde baba, kızının kendisi ve dünya hakkındaki olumsuz düşüncelerini daha gerçekçi ve akılcı bakış açılarıyla yeniden yapılandırmasını ister. Babanın yaklaşımı hangi psikolojik destek türüyle en çok örtüşür?
- A) Psikanaliz
- B) Sistematik duyarsızlaştırma
- C) Bilişsel tedavi
- D) Seçici pekiştirme
- E) Model alma
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Bilişsel tedavi
Kitapta bilişsel terapinin bozuk düşünce kalıplarını saptayıp düzeltmeyi amaçladığı ve verilen örnek hikâyede olduğu gibi kişinin olaylara olumlu bir açıdan bakmasının sağlandığı belirtilir.
Orta
12Ders kitabına göre psikanalitik kurama göre ruhsal hastalığın nedeni ve tedavide izlenen yol aşağıdakilerden hangisinde birlikte doğru verilmiştir?
- A) Hatalı düşünce kalıpları; bunları gerçekçi düşüncelerle değiştirme
- B) Yanlış öğrenilmiş davranışlar; ödül ve cezayla yeniden öğretme
- C) Kendini gerçekleştirmenin engellenmesi; yönlendirmeden destek olma
- D) Biyolojik dengenin bozulması; ilaçla dengeyi yeniden kurma
- E) Çocuklukta bastırılmış dürtüler; bunları bilince getirip yüzleştirme
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Çocuklukta bastırılmış dürtüler; bunları bilince getirip yüzleştirme
Kitaba göre psikanalitik kuramda hastalığın nedeni çocuklukta bastırılmış dürtü ve saldırganlık duygularıdır; tedavide serbest çağrışım ve rüya analiziyle bunlar bilince getirilir, kişi sorunlarıyla yüzleştirilir.
Orta
13Ders kitabına göre davranışçı tedavilerde anormal davranış gösteren kişilerle ilgili iki olasılık üzerinde durulur. Bu olasılıklar aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
- A) Gerekli becerileri öğrenememiş ya da pekiştirilen yanlış beceriler edinmiş olmak
- B) Çocuklukta cinsel ve saldırgan dürtülerini bastırmış ya da rüyalarını unutmuş olmak
- C) Kendini gerçekleştirmiş ya da potansiyelini tümüyle kullanmış olmak
- D) Olayları olumsuz yorumlamış ya da kendini gereğinden fazla eleştirmiş olmak
- E) İlaç tedavisi görmemiş ya da sosyal destekten yoksun kalmış olmak
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Gerekli becerileri öğrenememiş ya da pekiştirilen yanlış beceriler edinmiş olmak
Kitaba göre anormal davranış gösterenler ya günlük yaşam sorunlarıyla baş etmek için gereken becerileri öğrenememiştir ya da pekiştirme nedeniyle kalıcı hâle gelmiş yanlış beceriler edinmiştir.
Orta
14Ders kitabına göre bilişsel tedavide çökkün (depresif) bireylerin düşünme biçimiyle ilgili bir örnek verilir. Bu örnekte çökkün bireylerin hangi düşünme özelliği vurgulanır?
- A) Başarılarını abartıp başarısızlıklarını görmezden gelmeleri
- B) Kendilerini hiç eleştirmeden her durumu olumlu görmeleri
- C) Geçmişlerini hatırlamadan yalnız geleceği düşünmeleri
- D) Başarısızlıklarını büyütüp başarılarını önemsememeleri
- E) Olayları her zaman başkalarının gözüyle değerlendirmeleri
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Başarısızlıklarını büyütüp başarılarını önemsememeleri
Kitapta çökkün bireylerin kötümser olduğu, kendilerini aşırı eleştirdiği, başarısızlıklarını büyütüp başarılarını önemsemedikleri belirtilir; terapist bu sorunlu yanla ilgili farkındalık sağlar.
Orta
15Ders kitabında hümanistik yaklaşıma göre psikolojik bozuklukların hangi durumda ortaya çıktığı açıklanır. Bu açıklama aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kişinin çocukluk dürtüleri bilince çıktığında
- B) Kişinin potansiyellerini gerçekleştirmesi engellendiğinde
- C) Kişi yanlış davranışlar için ödüllendirildiğinde
- D) Kişinin biyolojik dengesi hiçbir dış etki olmadan kendiliğinden kurulduğunda
- E) Kişi olayları gerçekçi biçimde yorumladığında
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Kişinin potansiyellerini gerçekleştirmesi engellendiğinde
Kitaba göre hümanistik yaklaşımda kişinin potansiyellerini gerçekleştirmesi engellendiğinde ve farklı yönlere çekildiğinde psikolojik bozukluklar ortaya çıkar; tedavi bireyin kendini gerçekleştirme eğilimine dayanır.
Orta
16Ders kitabındaki bir uygulamada şu ifade yer alır: "Hümanistik tedavi yaklaşımı çevresel şartları değiştirip kontrol altında tutarak sağlıksız davranışları sağlıklı olanla değiştirmeyi amaçlar." Kitaptaki bilgilere göre bu ifadedeki yanlışlık nedir?
- A) Anlatılan amaç, hümanistik değil psikanalitik tedaviye uygundur.
- B) Anlatılan amaç, hümanistik değil davranışçı tedavilere uygundur.
- C) Hümanistik tedavi yalnız ilaçla uygulanan bir yöntemdir.
- D) Hümanistik tedavi yalnız korkuların tedavisinde kullanılır.
- E) Anlatılan amaç, tıbbi tedavinin temel uygulamasıdır.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Anlatılan amaç, hümanistik değil davranışçı tedavilere uygundur.
Çevresel uyaranları ve pekiştireçleri düzenleyerek davranışı değiştirmek davranışçı tedavilerin özelliğidir. Hümanistik tedavi ise kişinin kendini gerçekleştirme eğilimine ve kendi kararını vermesine dayanır.
Zor
17Asansöre binmekten çok korkan bir kişiye üç farklı uzman şu önerileri yapıyor: - Uzman 1: Korkunun çocukluktaki bastırılmış bir yaşantıdan kaynaklanıp kaynaklanmadığını rüya analiziyle araştırmak. - Uzman 2: Önce asansör fotoğraflarına bakıp gevşemeyi öğrenmek, sonra kapısı açık asansörde durmak, en son kısa bir yolculuk yapmak. - Uzman 3: "Asansör kesin bozulur." düşüncesinin gerçekçi olup olmadığını birlikte sorgulamak. Uzmanların önerileri sırasıyla hangi yaklaşımlara aittir?
- A) Bilişsel tedavi, model alma, psikanaliz
- B) Psikanaliz, seçici pekiştirme, hümanistik tedavi
- C) Hümanistik tedavi, sistematik duyarsızlaştırma, psikanaliz
- D) Psikanaliz, sistematik duyarsızlaştırma, bilişsel tedavi
- E) Psikanaliz, model alma, bilişsel tedavi
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Psikanaliz, sistematik duyarsızlaştırma, bilişsel tedavi
Rüya analiziyle bastırılmış yaşantıyı aramak psikanalizdir; korkulan uyarıcıya gevşeyerek adım adım yaklaşmak sistematik duyarsızlaştırmadır; düşüncenin gerçekçiliğini sorgulamak bilişsel tedavidir.
Zor
18Ders kitabında bilişsel tedavinin, davranışçı psikolojik danışma kuramından temel alınarak geliştirildiği ve öğrenme kuramlarını uyguladığı belirtilir. Bununla birlikte bilişsel tedavi, hastanın bilinçli zihinsel süreçleriyle ilgilenir. Bu bilgilere göre bilişsel tedaviyi davranışçı tedavilerden ayıran temel özellik hangisidir?
- A) Öğrenme kuramlarını hiçbir aşamada kullanmayıp yalnız rüyalarla ilgilenmesi
- B) Kişinin çocukluk yaşantılarını bilinçaltından bilince çıkarmaya çalışması
- C) Davranışa yol açan düşünce, inanç ve yorumları değiştirmeye odaklanması
- D) Terapistin danışanı hiç yönlendirmeden yalnız dinleyici olarak kalması
- E) Ödül ve cezayı tedavinin tek aracı olarak kullanması
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Davranışa yol açan düşünce, inanç ve yorumları değiştirmeye odaklanması
İki yaklaşım da öğrenme kuramlarından yararlanır; ama bilişsel tedavi hastanın bilinçli zihinsel süreçleriyle, hatalı düşünce ve inançlarıyla ilgilenir. Ödül ve cezaya yoğunlaşmak davranışçı tedavilerin özelliğidir.
Zor
19Okula yeni başlayan ve arkadaş edinmekte zorlanan bir öğrenci için rehber öğretmen iki yol izliyor: Önce öğrenciye arkadaşlarıyla rahatça tanışan akranlarını gösteren kısa bir video izletiyor. Sonra öğrenci bir arkadaşıyla sohbet başlattığında onu övüyor. Rehber öğretmenin kullandığı yöntemler sırasıyla hangileridir?
- A) Model alma, seçici pekiştirme
- B) Seçici pekiştirme, model alma
- C) Sistematik duyarsızlaştırma, model alma
- D) Model alma, sistematik duyarsızlaştırma
- E) Serbest çağrışım, seçici pekiştirme
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Model alma, seçici pekiştirme
Uyumlu davranan birini gözleyerek öğrenmek model almadır; kitapta görsel-işitsel kurguların da kullanılabileceği belirtilir. İstenen davranışın (sohbet başlatma) övülmesi ise seçici pekiştirmedir.
Zor
20Bir danışan, terapistine "Bana ne yapmam gerektiğini siz söyleyin." diyor. Terapist ise danışanın seçeneklerini fark etmesine yardım ediyor ama kararı ona bırakıyor ve davranışlarının sorumluluğunu almasını vurguluyor. Terapistin bu tutumu, hangi yaklaşımın temel dayanağıyla açıklanır?
- A) Bastırılmış duyguların rüya analiziyle bilince çıkarılmasına dayanan psikanaliz
- B) İstenmeyen davranışın söndürülmesine dayanan seçici pekiştirme yöntemi
- C) Korkulan uyarıcıya kademeli yaklaşmaya dayanan sistematik duyarsızlaştırma
- D) Sorunu uyumlu biçimde çözen birini gözlemeye dayanan model alma yöntemi
- E) Bireyin kendisi ve davranışlarının sorumluluğunu almasına dayanan hümanistik yaklaşım
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Bireyin kendisi ve davranışlarının sorumluluğunu almasına dayanan hümanistik yaklaşım
Kitaba göre hümanistik tedavide terapist yönlendirmeden danışmanlık yapar; temel dayanak bireyin kendisi ve davranışının sorumluluğunu almasıdır, kararı kişinin kendisi verir.
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.