Eğitim ve Kültür Alanındaki Gelişmeler

Öğrenme çıktıları

Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.

• İTA.8.4.2Türk modernleşmesi çerçevesinde Atatürk’ün yaptığı inkılapları neden ve sonuçlarıyla yorumlayabilme

  • a) Türk modernleşmesi çerçevesinde Atatürk Dönemi’nde yapılan inkılapların nedenlerini inceler.
  • b) Türk modernleşmesi çerçevesinde Atatürk Dönemi’nde yapılan inkılaplardan etkilenen unsurları inceler.
  • c) Türk modernleşmesi çerçevesinde Atatürk Dönemi’nde yapılan inkılapların etkilerinin niteliğini sorgular.
  • ç) Türk modernleşmesi ç erçevesinde Atatürk Dönemi’nde yapılan inkılapların nedenlerini ve sonuçlarını bağlamından kopmadan ifade eder.

1. Kolay

   11932'de kurulan bir kurum, halkın Anadolu'da konuştuğu sözcükleri derlemek için çalışmalar başlattı. Bu çalışmalarla yazı dilinde kullanılan Arapça ve Farsça kökenli bazı sözcüklere Türkçe karşılıklar arandı. Bu kurumun kuruluş amacı aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) Ülkedeki bütün okulları tek bir çatı altında toplamak
   • BB) Türklerin tarihini ve uygarlığa katkılarını araştırmak
   • CC) Türkçeyi geliştirmek ve yabancı dillerin etkisinden korumak
   • DD) Okul çağını geçmiş yetişkinlere yeni harfleri öğretmek
   Cevabı göster

   Doğru cevap: C) Türkçeyi geliştirmek ve yabancı dillerin etkisinden korumak

   1932'de kurulan Türk Dil Kurumu, Türkçeyi geliştirmek ve yabancı dillerin etkisinden kurtarmak amacıyla kurulmuştur. Türk tarihini araştırma görevi ise bir yıl önce, 1931'de kurulan Türk Tarih Kurumuna aittir.

   Hata mı var? Düzeltme öner

2. Kolay

   2Harf İnkılabı'ndan sonra Mustafa Kemal Atatürk, yurdun birçok yerini gezerek yeni harfleri halka kara tahta başında bizzat öğretti. 24 Kasım 1928'de kabul edilen Millet Mektepleri yönetmeliğiyle bu okulların başöğretmeni oldu ve bu tarih sonradan öğretmenlere ayrılmış bir güne dönüştü. 24 Kasım her yıl hangi gün olarak kutlanmaktadır?

   • AA) Cumhuriyet Bayramı
   • BB) Öğretmenler Günü
   • CC) Gençlik ve Spor Bayramı
   • DD) Çocuk Bayramı
   Cevabı göster

   Doğru cevap: B) Öğretmenler Günü

   Atatürk'ün Millet Mekteplerinin başöğretmenliğini üstlendiği 24 Kasım, Öğretmenler Günü olarak kutlanmaktadır. Cumhuriyet Bayramı da bir sonbahar bayramıdır, ancak 29 Ekim'de kutlanır.

   Hata mı var? Düzeltme öner

3. Kolay

   3Okulun Cumhuriyet panosuna, eğitimde birliği sağlayan kanunun tarihini yazacak olan Mert, bu kanunun halifeliğin kaldırıldığı gün TBMM'de kabul edildiğini öğreniyor. Kanunla bütün okullar Millî Eğitim Bakanlığına bağlanmış, ardından medreseler de kapatılmıştı. Mert'in panoya yazacağı tarih hangisidir?

   • AA) 29 Ekim 1923
   • BB) 1 Kasım 1928
   • CC) 3 Mart 1924
   • DD) 1 Ağustos 1933
   Cevabı göster

   Doğru cevap: C) 3 Mart 1924

   Tevhid-i Tedrisat Kanunu, halifeliğin kaldırıldığı gün olan 3 Mart 1924'te çıkarılmıştır. 1 Kasım 1928 ise yeni Türk harflerinin kabul edildiği tarihtir; o da eğitimle ilgili olduğu için karıştırılabilir.

   Hata mı var? Düzeltme öner

4. Kolay

   4Zeynep, okul kütüphanesinin arşivinde Cumhuriyet'in ilk yıllarından kalma iki ders kitabı buluyor. Kitaplardan biri Arap harfleriyle, Medeni Kanun'dan iki yıl sonra basılan diğeri ise Latin harflerine dayanan yeni alfabeyle basılmış. Kütüphaneci, yeni alfabenin kabul edildiği yıl okullara hızla yeni kitaplar gönderildiğini anlatıyor. Yeni Türk alfabesi hangi yıl kabul edilmiştir?

   • AA) 1931
   • BB) 1924
   • CC) 1928
   • DD) 1934
   Cevabı göster

   Doğru cevap: C) 1928

   Latin harflerine dayanan yeni Türk alfabesi, 1 Kasım 1928'de kabul edilen kanunla resmîleşmiştir. 1924 ise eğitimde birliği sağlayan Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun yılıdır; harf değişikliği ondan dört yıl sonra yapılmıştır.

   Hata mı var? Düzeltme öner

5. Kolay

   5Emre, 24 Kasım’da öğretmenine bir kart hazırladı. Kartın arkasına bu günün Öğretmenler Günü olarak kutlanma nedenini yazmak istiyor. Emre aşağıdakilerden hangisini yazmalıdır?

   • AA) Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun kabul edildiği gün olması
   • BB) İlk üniversitenin açıldığı gün olması
   • CC) Atatürk’e Başöğretmen unvanının verildiği gün olması
   • DD) Türk Tarih Kurumunun kurulduğu gün olması
   Cevabı göster

   Doğru cevap: C) Atatürk’e Başöğretmen unvanının verildiği gün olması

   24 Kasım 1928’de Atatürk’e Başöğretmen unvanı verilmiş, bu gün Öğretmenler Günü olarak kutlanmaya başlanmıştır. Tevhid-i Tedrisat ise 3 Mart 1924’te kabul edilmiştir.

   Hata mı var? Düzeltme öner

6. Kolay

   61933’te yapılan Üniversite Reformu ile çağın gerisinde kaldığı düşünülen Darülfünun kapatıldı. Darülfünun’un yerine hangi kurum açılmıştır?

   • AA) Ankara Hukuk Mektebi
   • BB) İstanbul Üniversitesi
   • CC) Millet Mektepleri
   • DD) Türk Tarih Kurumu
   Cevabı göster

   Doğru cevap: B) İstanbul Üniversitesi

   Üniversite Reformu ile Darülfünun kapatılmış, yerine çağdaş yöntemlerle eğitim veren İstanbul Üniversitesi açılmıştır. Ankara Hukuk Mektebi ise 1925’te açılmıştı.

   Hata mı var? Düzeltme öner

7. Kolay

   7Defne, Cumhuriyet dönemi yeniliklerini gösteren bir zaman şeridi hazırlıyor. “1 Kasım 1928” tarihinin altına yazması gereken yenilik aşağıdakilerden hangisidir?

   • AA) Latin harflerine dayanan yeni Türk alfabesinin kabulü
   • BB) Bütün okulların Millî Eğitim Bakanlığına bağlanması
   • CC) Darülfünun’un kapatılıp yerine üniversite açılması
   • DD) Türk Dil Kurumunun kurulması
   Cevabı göster

   Doğru cevap: A) Latin harflerine dayanan yeni Türk alfabesinin kabulü

   1 Kasım 1928’de yeni Türk harflerinin kabulüne ilişkin kanun çıkarıldı. Okulların tek bakanlığa bağlanması ise 3 Mart 1924’teki Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile gerçekleşmişti.

   Hata mı var? Düzeltme öner

8. Kolay

   8Harf İnkılabı’ndan sonra okullarda eğitim yeni harflerle yapılmaya başlandı ve bazı dersler programdan çıkarıldı. Aşağıdakilerden hangisi bu dönemde orta dereceli okullarda kaldırılan derstir?

   • AA) Arapça
   • BB) Matematik
   • CC) Tarih
   • DD) Türkçe
   Cevabı göster

   Doğru cevap: A) Arapça

   Yeni Türk harflerinin kabulünden sonra orta dereceli okullarda Arapça dersleri kaldırılmıştır. Türkçe ise yeni harflerle öğretilmeye devam etmiştir.

   Hata mı var? Düzeltme öner

9. Kolay

   9Osmanlı’nın son döneminde bazı azınlık ve yabancı okulları devlet tarafından değil, kendi konsolosluklarının talimatlarıyla yönetiliyordu. Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile bu okullar hakkında nasıl bir düzenleme yapılmıştır?

   • AA) Kendi konsolosluklarına bağlanmışlardır.
   • BB) Medreselere dönüştürülmüşlerdir.
   • CC) Tamamen yurt dışına taşınmışlardır.
   • DD) Devlet denetimine alınmışlardır.
   Cevabı göster

   Doğru cevap: D) Devlet denetimine alınmışlardır.

   Tevhid-i Tedrisat ile yabancı ve azınlık okulları devlet kontrolüne alınarak zararlı faaliyetlere karışmaları engellenmiştir. Konsolosluklara bağlı olmak kanundan önceki durumdur.

   Hata mı var? Düzeltme öner

10. Kolay

    101937’de Resim ve Heykel Müzesi açıldı; ayrıca resim, heykel ve müzik eğitimi için yurt dışına öğrenciler gönderildi. Bu gelişmeler Cumhuriyet döneminde hangi alana verilen önemi gösterir?

    • AA) Hukuk
    • BB) Ticaret
    • CC) Tarım
    • DD) Güzel sanatlar
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Güzel sanatlar

    Müze açılması ve sanat eğitimi için öğrenci gönderilmesi güzel sanatlara verilen önemi gösterir. Hukuk ve ticaret alanındaki yenilikler başka düzenlemelerle yapılmıştır.

    Hata mı var? Düzeltme öner

11. Kolay

    11Atatürk şöyle demiştir: “Bugün yeni Türk harfleriyle cehalete karşı açtığımız mücadelenin yarın millet için 26 Ağustos Zaferi’nden daha yüksek ve geniş saadet göstereceğini muhakkak görüyorum.” Bu sözde Atatürk, Harf İnkılabı’nı nasıl değerlendirmektedir?

    • AA) Büyük bir askerî zafer kadar önemli bir başarı olarak
    • BB) Yalnızca okullardaki çocukları ilgilendiren bir değişiklik olarak
    • CC) Kısa sürede vazgeçilecek bir deneme olarak
    • DD) Askerî alandaki bir düzenleme olarak
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Büyük bir askerî zafer kadar önemli bir başarı olarak

    Atatürk, cehalete karşı mücadeleyi 26 Ağustos Zaferi ile karşılaştırarak Harf İnkılabı’nı en az bir askerî zafer kadar önemli görmüştür. İnkılap askerî değil, eğitim ve kültür alanında bir düzenlemedir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

12. Kolay

    12Atatürk şöyle demiştir: “Büyük devletler kuran atalarımız, büyük ve kapsamlı uygarlıklara da sahip olmuştur. Bunu aramak, incelemek, Türklüğe ve dünyaya bildirmek bizler için bir borçtur.” Atatürk’ün bu düşüncesi aşağıdaki kurumlardan hangisinin kurulmasına zemin hazırlamıştır?

    • AA) Türk Dil Kurumu
    • BB) Türk Tarih Kurumu
    • CC) Millet Mektepleri
    • DD) Ankara Hukuk Mektebi
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Türk Tarih Kurumu

    Atalarımızın kurduğu uygarlıkları araştırma isteği, Türk tarihini incelemek için kurulan Türk Tarih Kurumuyla ilgilidir. Türk Dil Kurumu ise dil alanında çalışmak için kurulmuştur.

    Hata mı var? Düzeltme öner

13. Kolay

    13Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet döneminde eğitim ve kültür alanında yapılan yeniliklerden biri değildir?

    • AA) Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun çıkarılması
    • BB) Üniversite Reformu’nun yapılması
    • CC) Millet Mekteplerinin açılması
    • DD) Miladi takvimin kabul edilmesi
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Miladi takvimin kabul edilmesi

    Miladi takvimin kabulü toplumsal alanda yapılan bir yeniliktir. Tevhid-i Tedrisat, Üniversite Reformu ve Millet Mektepleri ise eğitim alanındaki yeniliklerdir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

14. Kolay

    14Atatürk, kurulmasına öncülük ettiği bir kurumun çalışmalarını desteklemek için dil kurultayları düzenledi. Bu kurultaylarda Türkçenin gelişimi ve yabancı sözcüklerin etkisi tartışıldı. Kurultaylar hangi kurumun çalışmalarıyla ilgilidir?

    • AA) Türk Tarih Kurumu
    • BB) İstanbul Üniversitesi
    • CC) Millet Mektepleri
    • DD) Türk Dil Kurumu
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Türk Dil Kurumu

    Dil kurultayları, Türkçeyi geliştirmek için kurulan Türk Dil Kurumunun çalışmalarındandır. Türk Tarih Kurumu ise tarih kongreleri düzenlemiştir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

15. Kolay

    15Atatürk, gençlerin spor yapmasını her fırsatta teşvik etmiştir. Atatürk’ün spora bu kadar önem vermesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) Sporun yalnızca yarışma kazanmak için gerekli olduğunu düşünmesi
    • BB) Sporun bedeni ve ahlakı geliştirdiğine inanması
    • CC) Sporu okul derslerinin yerine koymak istemesi
    • DD) Sporun yalnızca yetişkinlere uygun olduğunu düşünmesi
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Sporun bedeni ve ahlakı geliştirdiğine inanması

    Atatürk, sporun hem bedeni hem de ahlakı geliştirdiğine inanıyordu. Sporu yalnızca yarışma kazanma aracı olarak görmemiştir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

16. Kolay

    16Millet Mekteplerinde okuma yazma öğrenenlerin bu becerilerini unutmaması için “Halk Mecmuası” adıyla bir dergi çıkarıldı. Bu derginin çıkarılma amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) Yabancı dil öğretimini yaygınlaştırmak
    • BB) Öğrenilen okuma yazmanın sürekliliğini sağlamak
    • CC) Okulları tek bakanlığa bağlamak
    • DD) Darülfünun’un yerine yeni bir kurum açmak
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Öğrenilen okuma yazmanın sürekliliğini sağlamak

    Halk Mecmuası, kursları bitirenlerin okumayı sürdürmesi ve okuma yazmayı unutmaması için çıkarılmıştır. Okulların tek bakanlığa bağlanması Tevhid-i Tedrisat’ın konusudur.

    Hata mı var? Düzeltme öner

17. Kolay

    17Atatürk şöyle demiştir: “Ülkesini, yüksek istiklalini korumasını bilen Türk milleti, dilini de yabancı diller boyunduruğundan kurtarmalıdır.” Atatürk bu sözünde, dil konusundaki hedefini aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ilişkilendirmiştir?

    • AA) Halkçılık
    • BB) Bağımsızlık
    • CC) Laiklik
    • DD) Devletçilik
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B) Bağımsızlık

    Atatürk, ülkesinin istiklalini (bağımsızlığını) koruyan milletin dilini de yabancı dillerin boyunduruğundan kurtarması gerektiğini söyleyerek dilin korunmasını bağımsızlıkla ilişkilendirmiştir. Sözde halkçılık, laiklik ya da devletçilikle ilgili bir ifade yoktur.

    Hata mı var? Düzeltme öner

18. Kolay

    18Türk Tarih Kurumu, kurulduktan sonra Türk tarihiyle ilgili pek çok araştırma yaptı ve çok sayıda tarih kongresi düzenledi. Kurumun bu kongreleri düzenlemesinin amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) Yeni Türk harflerini okul çağını geçmiş yetişkinlere öğretmek
    • BB) Türkçedeki yabancı sözcüklere Türkçe karşılıklar bulmak
    • CC) Farklı türdeki okulları tek bir bakanlığa bağlamak
    • DD) Çalışmalarını yurt içindeki ve yurt dışındaki kamuoyuyla paylaşmak
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Çalışmalarını yurt içindeki ve yurt dışındaki kamuoyuyla paylaşmak

    Türk Tarih Kurumu, yaptığı çalışmaları yerel ve uluslararası kamuoyuyla paylaşmak için tarih kongreleri düzenlemiştir. Yeni harflerin yetişkinlere öğretilmesi Millet Mekteplerinin, Türkçenin geliştirilmesi Türk Dil Kurumunun, okulların tek bakanlığa bağlanması ise Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun konusudur.

    Hata mı var? Düzeltme öner

19. Orta

    19Anlatıldığına göre bir gün tiyatro sanatçıları, gösteri sonrasında Atatürk'ün elini öperek vedalaşmak istemiştir. Atatürk ise elini çekerek "Hayır, sanatkâr el öpmez, sanatkârın eli öpülür." demiştir. Atatürk, güzel sanatların bir milletin gelişmişliğinin göstergesi olduğunu da sık sık dile getirmiştir. Bu olay Atatürk'ün hangi özelliğini gösterir?

    • AA) Spora verdiği önemi
    • BB) Askerî disipline bağlılığını
    • CC) Tarih araştırmalarına ilgisini
    • DD) Sanata ve sanatçıya verdiği değeri
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D) Sanata ve sanatçıya verdiği değeri

    Atatürk'ün sanatçının elinin öpülmesi gerektiğini söylemesi, sanata ve sanatçıya verdiği değeri gösterir. Olay bir askerî ortamda değil, sanatçılarla bir vedalaşmada geçtiği için askerî disiplinle ilgili değildir.

    Hata mı var? Düzeltme öner

20. Orta

    201928'de yeni harfler kabul edildiğinde ülkede okuma yazma bilenlerin oranı çok düşüktü. Bunun üzerine ülkenin dört bir yanında Millet Mektepleri açıldı; bu okullara akşamları çiftçiler, esnaf ve ev hanımları gibi her yaştan insan katıldı. Millet Mekteplerinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • AA) Okul çağını geçmiş yetişkinlere okuma yazma öğretmek
    • BB) Üniversitelere öğretim üyesi yetiştirmek
    • CC) Askerlere savaş eğitimi vermek
    • DD) Yalnızca çocuklara yabancı dil öğretmek
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A) Okul çağını geçmiş yetişkinlere okuma yazma öğretmek

    Millet Mektepleri, okul çağını geçmiş kadın ve erkeklere yeni harflerle okuma yazma öğretmek için açılmıştır. Bu okullara katılanlar her yaştan yetişkinlerdi; yalnızca çocuklara yönelik olduğu yargısı yanlıştır.

    Hata mı var? Düzeltme öner