9. Sınıf Kimya · Çeşitlilik
Moleküller Arası Etkileşimler
- moleküller arası etkileşim
- dipol-dipol etkileşimi
- iyon-dipol etkileşimi
- london kuvveti
- hidrojen bağı
- van der waals kuvvetleri
- indüklenmiş dipol
Moleküller arası etkileşimler nelerdir?
Moleküller arası etkileşimler, ayrı tanecikler arasında oluşan ve kimyasal bağlardan çok daha zayıf olan elektrostatik çekimlerdir. Bir maddenin katı, sıvı ya da gaz olması, kaynama noktası ve çözünürlüğü bu etkileşimlere bağlıdır. Dipol-dipol etkileşimi HCl gibi polar moleküllerin zıt kutupları arasında oluşur. İyon-dipol etkileşimi iyonlarla polar moleküller arasındadır; NaCl suda çözünürken iyonlar su moleküllerinin kısmi yüklerini çeker. London kuvveti bütün moleküller arasında bulunur, apolar maddelerde tek etkin kuvvettir ve elektron sayısı arttıkça güçlenir. Hidrojen bağı, F, O ya da N'ye bağlı hidrojen ile komşu moleküldeki F, O ya da N'nin ortaklanmamış elektron çifti arasında oluşur; H₂O, NH₃ ve HF'de görülür, DNA'nın iki zincirini de bir arada tutar. London (0,05–20 kJ/mol) ve dipol-dipol (3–20 kJ/mol) etkileşimleri hidrojen bağından (10–40 kJ/mol) genellikle zayıftır. CH₄ ya da H₂S molekülleri arasında hidrojen bağı oluşmaz.
Moleküller Arası Etkileşimler: konu anlatımı ve özeti
Moleküller arası etkileşimler, ayrı tanecikler arasında oluşan ve kimyasal bağlardan çok daha zayıf olan elektrostatik çekimlerdir. Bir maddenin katı, sıvı ya da gaz olması, kaynama noktası ve çözünürlüğü bu etkileşimlere bağlıdır.
- Kalıcı dipol polar moleküllerde, geçici (indüklenmiş) dipol ise apolar molekül ve soy gaz atomlarında elektron bulutunun anlık kaymasıyla oluşur.
- Dipol-dipol etkileşimi: Polar moleküllerin zıt kutupları arasında oluşur. Örnek: HCl molekülleri arasında.
- İyon-dipol etkileşimi: İyonlarla polar moleküller arasında oluşur. Örnek: NaCl suda çözünürken Na⁺ ve Cl⁻ iyonları su moleküllerinin kısmi yüklerini çeker.
- London kuvveti (indüklenmiş dipol-indüklenmiş dipol): Bütün moleküller arasında vardır; apolar maddelerde (H₂, CH₄, soy gazlar) tek etkin kuvvettir. Elektron sayısı arttıkça güçlenir.
- İyon-indüklenmiş dipol ve dipol-indüklenmiş dipol etkileşimleri: Bir iyon ya da polar molekül, apolar bir taneciğin elektron bulutunu bozarak geçici dipol oluşturur. Örnekler: Na⁺ ile He, HCl ile He.
- Hidrojen bağı: F, O veya N atomuna bağlı hidrojen ile komşu moleküldeki F, O ya da N'nin ortaklanmamış elektron çifti arasında oluşan güçlü etkileşimdir. H₂O, NH₃ ve HF'de görülür; DNA'nın iki zincirini de bazlar arasındaki hidrojen bağları bir arada tutar.
- Kabaca güç sırası: London (0,05–20 kJ/mol) ve dipol-dipol (3–20 kJ/mol), hidrojen bağından (10–40 kJ/mol) genellikle zayıftır. London, dipol-dipol ve dipol-indüklenmiş dipol etkileşimlerine birlikte van der Waals kuvvetleri denir.
Unutma: Hidrojen bağı için H atomunun doğrudan F, O ya da N'ye bağlı olması gerekir; CH₄ ya da H₂S molekülleri arasında hidrojen bağı oluşmaz.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Önce temeli pekiştir
Moleküller arası etkileşimi bulmak için taneciklerin türüne bakarak ilerle:
- Tanecikler apolar mı? (CH₄, CO₂, I₂, soy gazlar) Aralarında yalnızca London kuvveti vardır.
- Tanecikler polar mı? (HCl, H₂S) London kuvvetine ek olarak dipol-dipol etkileşimi vardır.
- Molekülde F, O ya da N'ye doğrudan bağlı H var mı? (H₂O, NH₃, HF) Varsa hidrojen bağı da oluşur.
- Ortamda iyon var mı? İyon ile polar molekül arasında iyon-dipol etkileşimi oluşur; tuzun suda çözünmesi böyledir.
Günlük hayattan: Eline dökülen kolonya çabucak uçar, su ise daha geç kurur; kolonyadaki etanol molekülleri arasındaki etkileşim, su molekülleri arasındakinden daha zayıftır.
Sık yapılan hata: "Su kaynarken O–H bağları kopar." Doğrusu: Kaynamada moleküller arasındaki hidrojen bağları kopar; molekül içindeki kovalent bağlar sağlam kalır, buhar da H₂O'dur.
Derinleş
Kertenkelelerin (örneğin gekoların) cam bir yüzeyde düşmeden yürüyebilmesinin moleküller arası kuvvetlerle ilişkisini araştır. Bu doğadan esinlenen fikrin yapışkan bant ya da robot tasarımlarında nasıl kullanıldığını bul. Ardından okulundaki bir sorunu (örneğin duvardan düşen afişler) iz bırakmadan çözecek bir tutturucu fikri tasarla ve hangi etkileşime dayandığını açıkla.
Öğrenme çıktıları
Bu konunun soruları MEB öğretim programındaki şu öğrenme çıktılarını ölçer.
KİM.9.2.7Moleküller arası etkileşimleri sınıflandırabilme
- a) Moleküller arası etkileşimlerin sınıflandırılmasına ilişkin ölçütler (atom, iyon, polar molekül, apolar molekül) belirler.
- b) Belirlediği ölçütler doğrultusunda aynı ya da farklı kimyasal türler arasında oluşan moleküller arası etkileşimleri ayrıştırır.
- c) Moleküller arası etkileşimleri gruplandırır.
- ç) Oluşturduğu grupları adlandırıp bilimsel karşılığıyla kıyaslar.
Bu konuda neler var?
- Dipol-Dipol Etkileşimi
- İyon-Dipol Etkileşimi
- London Kuvveti
- İyon-İndüklenmiş Dipol Etkileşimi
- Dipol-İndüklenmiş Dipol Etkileşimi
- Hidrojen Bağı
- Etkileşimden Maddeye
Sorular
Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.
Kolay
1Kimya öğretmeni tahtaya NH₃, CH₄, H₂O, HF ve H₂S formüllerini yazıyor. Ardından saf hâlde molekülleri birbirine hidrojen bağıyla da tutunan üç maddeyi işaretleyip öğrencilerden bu üç maddenin ortak özelliğini bulmalarını istiyor. İşaretlenen maddelerin ortak özelliği hangisidir?
- A) Hidrojenin F, O ya da N atomuna bağlı olması
- B) Molekülde en az iki hidrojen atomu bulunması
- C) Moleküllerin apolar yapıda olması
- D) Merkez atomun 3. periyotta yer alması
- E) Molekülün toplam elektron sayısının 18 olması
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Hidrojenin F, O ya da N atomuna bağlı olması
İşaretlenen maddeler NH₃, H₂O ve HF'dir; hidrojen bağı, hidrojenin F, O ya da N gibi küçük ve elektronegatif bir atoma doğrudan bağlı olduğu moleküller arasında oluşur. CH₄ ve H₂S'de de birden çok hidrojen vardır ama hidrojen C ya da S'ye bağlı olduğu için hidrojen bağı oluşmaz; HF'de ise tek hidrojen vardır.
Kolay
2Çürük yumurta kokusunun nedeni olan H₂S gazı, bükük yapılı moleküllerden oluşur. Kükürt, periyodik tabloda oksijenle aynı grupta yer alır; ancak elektronegatifliği oksijeninkinden belirgin biçimde düşüktür. Saf H₂S molekülleri arasında London kuvvetlerinin yanı sıra hangi etkileşim bulunur?
- A) Hidrojen bağı
- B) İyon-dipol etkileşimi
- C) İyon-indüklenmiş dipol etkileşimi
- D) Dipol-dipol etkileşimi
- E) Metalik bağ
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Dipol-dipol etkileşimi
Bükük yapılı H₂S polar bir moleküldür; molekülleri arasında London kuvvetlerine ek olarak dipol-dipol etkileşimi bulunur. Kükürt F, O ya da N olmadığından hidrojen bağı oluşmaz; saf H₂S'de iyon bulunmadığı için iyonlu etkileşimler de yoktur.
Kolay
3Balon süslemede kullanılan helyum gazı, ancak yaklaşık −269 °C'ye kadar soğutulduğunda sıvı hâle getirilebilir. Bu kadar düşük sıcaklıkta da olsa sıvı helyumda atomları bir arada tutan zayıf bir çekim kuvveti vardır. Sıvı helyumda atomlar arasında etkin olan çekim türü hangisidir?
- A) Hidrojen bağı
- B) Dipol-dipol etkileşimi
- C) İyon-dipol etkileşimi
- D) İyonik bağ
- E) London kuvveti
Cevabı göster
Doğru cevap: E) London kuvveti
Helyum apolar tek atomlu bir soy gazdır; atomları arasında yalnızca anlık dipollerden kaynaklanan London kuvvetleri etkindir. Hidrojen bağı ve dipol-dipol etkileşimi için kalıcı dipol, iyon-dipol ve iyonik bağ için ise iyon gerekir; helyumda bunların hiçbiri yoktur.
Kolay
4Bir mol suyu kaynatıp buhar hâline getirmek için yaklaşık 41 kJ enerji gerekir. Aynı miktar su molekülünü hidrojen ve oksijen atomlarına ayırmak için ise yaklaşık 920 kJ enerji gerekir. Kaynayan çaydanlıkta su molekülleri bozulmadan buhar hâline geçer. Bu verilerden moleküller arası etkileşimler ile kimyasal bağlar hakkında hangi sonuca ulaşılır?
- A) Moleküller arası etkileşimler bağlardan çok daha güçlüdür.
- B) Kaynama sırasında moleküllerdeki kovalent bağlar kopar.
- C) İki etkileşim türünün gücü birbirine yaklaşık eşittir.
- D) Hâl değişiminde yalnızca kimyasal bağlar etkilenir.
- E) Moleküller arası etkileşimler bağlardan çok daha zayıftır.
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Moleküller arası etkileşimler bağlardan çok daha zayıftır.
Kaynama yalnızca moleküller arası etkileşimleri yenmeyi gerektirir ve 41 kJ yeter; molekül içindeki bağları koparmak ise 920 kJ ister. Bu, moleküller arası etkileşimlerin kimyasal bağlardan çok daha zayıf olduğunu gösterir. Kaynamada bağların koptuğunu düşünmek yaygın bir yanılgıdır; buhar yine H₂O moleküllerinden oluşur.
Kolay
5Ece, plastik bir cetveli saçına sürttükten sonra küçük kâğıt parçalarına yaklaştırıyor ve kâğıtların cetvele doğru çekildiğini görüyor. Öğretmeni moleküller arası etkileşimlerin de benzer bir temele dayandığını söylüyor. Moleküller arası etkileşimler hangi temele dayanır?
- A) Taneciklerin kütleleri arasındaki kütle çekimi
- B) Zıt elektrik yüklerinin çekmesi, aynı yüklerin itmesi
- C) Atomlar arasında elektronların tamamen aktarılması
- D) Atomlar arasında elektronların ortaklaşa kullanılması
- E) Taneciklerin manyetik alan oluşturması
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Zıt elektrik yüklerinin çekmesi, aynı yüklerin itmesi
Moleküller arası etkileşimler, elektrostatik kuvvetlerle yani zıt yüklerin çekmesi ve aynı yüklerin itmesiyle açıklanır. Elektron aktarımı ve ortaklaşması ise iyonik ve kovalent bağların oluşumunu anlatır.
Kolay
6Hidrojen bağı, F, O ya da N atomuna bağlı hidrojen atomu ile komşu moleküldeki F, O ya da N'nin ortaklanmamış elektron çifti arasında oluşur. Buna göre aşağıdaki maddelerden hangisinin molekülleri arasında hidrojen bağı oluşur?
- A) CH₄
- B) HCl
- C) H₂
- D) PH₃
- E) HF
Cevabı göster
Doğru cevap: E) HF
HF'de hidrojen doğrudan flora bağlıdır ve komşu moleküldeki F'nin ortaklanmamış elektron çiftiyle hidrojen bağı kurar. HCl ve PH₃'te hidrojen sırasıyla Cl ve P'ye bağlı olduğundan hidrojen bağı oluşmaz.
Kolay
7Hidroklorik asidin hazırlandığı HCl gazının molekülleri polardır; molekülün bir ucu kısmi pozitif, diğer ucu kısmi negatif yüklüdür. HCl molekülleri arasında London kuvvetlerinin yanı sıra hangi etkileşim de bulunur?
- A) Hidrojen bağı
- B) İyon-dipol etkileşimi
- C) Dipol-dipol etkileşimi
- D) İyon-indüklenmiş dipol etkileşimi
- E) Metalik bağ
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Dipol-dipol etkileşimi
Polar HCl moleküllerinin zıt kutupları birbirini çeker; bu dipol-dipol etkileşimidir. Hidrojen bağı için H atomunun F, O ya da N'ye bağlı olması gerekir; klor bu atomlardan biri değildir.
Kolay
8Bir deneyde polar HCl gazı, apolar argon (Ar) atomlarının bulunduğu bir kaba gönderiliyor. HCl molekülü yaklaştığında Ar atomunun elektron bulutu bozuluyor. HCl molekülleri ile Ar atomları arasında oluşan etkileşim aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Dipol-dipol etkileşimi
- B) İyon-dipol etkileşimi
- C) Dipol-indüklenmiş dipol etkileşimi
- D) İyon-indüklenmiş dipol etkileşimi
- E) Hidrojen bağı
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Dipol-indüklenmiş dipol etkileşimi
Polar HCl (kalıcı dipol), apolar Ar atomunda geçici dipol oluşturur; bu dipol-indüklenmiş dipol etkileşimidir. Dipol-dipol için iki taneciğin de kalıcı dipolü olmalıdır.
Kolay
9Yol buzlanmasına karşı kullanılan CaCl₂ tuzu suda çözündüğünde Ca²⁺ ve Cl⁻ iyonlarına ayrışır ve bu iyonlar polar su moleküllerince çevrelenir. Çözeltideki iyonlar ile su molekülleri arasındaki etkileşim aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Dipol-dipol etkileşimi
- B) London kuvveti
- C) İyon-indüklenmiş dipol etkileşimi
- D) Hidrojen bağı
- E) İyon-dipol etkileşimi
Cevabı göster
Doğru cevap: E) İyon-dipol etkileşimi
İyonlar ile polar su molekülleri arasında oluşan etkileşim iyon-dipol etkileşimidir. İyon-indüklenmiş dipol etkileşimi ise iyonun apolar bir tanecikle etkileşmesidir; su apolar değildir.
Kolay
10Biyoloji laboratuvarında örnekleri dondurmak için sıvı azot kullanılır. Azot molekülleri (N₂) apolardır. Sıvı azotta N₂ moleküllerini bir arada tutan etkileşim aşağıdakilerden hangisidir?
- A) London kuvvetleri
- B) Hidrojen bağı
- C) Dipol-dipol etkileşimi
- D) İyon-dipol etkileşimi
- E) İyonik bağ
Cevabı göster
Doğru cevap: A) London kuvvetleri
Apolar moleküllerde kalıcı dipol olmadığından etkin tek etkileşim, geçici dipoller arasındaki London kuvvetleridir. Dipol-dipol etkileşimi yalnız polar moleküller arasında görülür.
Kolay
11Can, moleküller arası etkileşimlerin kimyasal bağlarla karşılaştırmasını yapan bir özet yazıyor. Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Moleküller arası etkileşimler kovalent bağlardan daha güçlüdür.
- B) Moleküller arası etkileşimler yalnızca katılarda bulunur.
- C) Moleküller arası etkileşimler iyonik bağla aynı güçtedir.
- D) Moleküller arası etkileşimler yalnızca gazlarda bulunur.
- E) Moleküller arası etkileşimler kimyasal bağlardan çok daha zayıftır.
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Moleküller arası etkileşimler kimyasal bağlardan çok daha zayıftır.
Moleküller arası etkileşimler ayrı tanecikler arasındaki zayıf elektrostatik çekimlerdir ve metalik, iyonik ya da kovalent bağlardan çok daha zayıftır. Sıvılarda, katılarda ve az da olsa gazlarda bulunurlar.
Kolay
12DNA molekülü, sarmal biçimde birbirine dolanmış iki zincirden oluşur. Zincirlerdeki bazlar karşılıklı olarak birbirine tutunur ve iki zinciri bir arada tutar. DNA'nın iki zincirini bir arada tutan etkileşim aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İyonik bağ
- B) Hidrojen bağı
- C) Metalik bağ
- D) İyon-dipol etkileşimi
- E) İyon-indüklenmiş dipol etkileşimi
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Hidrojen bağı
DNA'nın iki zinciri, bazlar arasındaki hidrojen bağları sayesinde bir arada durur. Bazlar iyon değil molekül parçaları olduğundan iyonik bağ ya da iyon içeren etkileşimler söz konusu değildir.
Kolay
13Kalıcı dipol, molekülün bir ucunun sürekli kısmi pozitif, diğer ucunun sürekli kısmi negatif yüklü olmasıdır. Aşağıdaki taneciklerden hangisinde kalıcı dipol bulunur?
- A) CH₄
- B) HBr
- C) N₂
- D) Ne
- E) H₂
Cevabı göster
Doğru cevap: B) HBr
HBr polar bir moleküldür; brom elektronları kendine daha çok çektiği için kalıcı dipol oluşur. CH₄, N₂, H₂ apolar moleküller, Ne ise bir soy gaz atomudur; bunlarda yalnız geçici dipol oluşabilir.
Kolay
14Kimya öğretmeni, birlikte “van der Waals kuvvetleri” adıyla anılan etkileşimleri tahtaya yazıyor. Aşağıdakilerden hangisi van der Waals kuvvetleri arasında yer almaz?
- A) London kuvveti
- B) Dipol-dipol etkileşimi
- C) Dipol-indüklenmiş dipol etkileşimi
- D) İyon-dipol etkileşimi
- E) İndüklenmiş dipol-indüklenmiş dipol etkileşimi
Cevabı göster
Doğru cevap: D) İyon-dipol etkileşimi
London (indüklenmiş dipol-indüklenmiş dipol), dipol-dipol ve dipol-indüklenmiş dipol etkileşimlerine birlikte van der Waals kuvvetleri denir. İyon-dipol etkileşiminde bir iyon bulunduğundan bu gruba girmez.
Kolay
15Mert, London kuvvetlerinin hangi tanecikler arasında görüldüğünü araştırıyor. London kuvvetleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Bütün moleküller ve soy gaz atomları arasında bulunur.
- B) Yalnızca polar moleküller arasında bulunur.
- C) Yalnızca iyonlar ile su molekülleri arasında bulunur.
- D) Yalnızca hidrojen bağı yapan moleküller arasında bulunur.
- E) Yalnızca metal atomları arasında bulunur.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Bütün moleküller ve soy gaz atomları arasında bulunur.
London kuvvetleri bütün moleküller arasında bulunur; apolar moleküllerde ve soy gazlarda ise tek etkin kuvvettir. Polar moleküllerde de vardır ama onlarda dipol-dipol etkileşimi de eklenir.
Kolay
16Brom molekülleri (Br₂) apolardır, yani kalıcı bir dipolleri yoktur. Buna rağmen sıvı bromda moleküller arasında çekim vardır. Br₂ moleküllerinde bu çekime yol açan geçici dipol nasıl oluşur?
- A) Brom atomlarından birinin elektron vermesiyle
- B) Moleküle bir hidrojen atomu bağlanmasıyla
- C) Brom atomları arasındaki bağın kopmasıyla
- D) Elektron bulutunun bir anlığına bir tarafa kaymasıyla
- E) Molekülün kalıcı olarak kutuplanmasıyla
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Elektron bulutunun bir anlığına bir tarafa kaymasıyla
Apolar molekülde elektron bulutu bir anlığına bir tarafa kaydığında geçici (indüklenmiş) dipol oluşur ve bu, komşu moleküllerde de dipol oluşturur. Elektron vermek iyon oluşturur; bu da moleküller arası etkileşimi değil iyonlaşmayı anlatır.
Kolay
17Yer çekiminin hissedilmediği bir uzay aracında astronot, içme suyu torbasından bir miktar suyu kabinin ortasına bırakıyor. Su, gaz gibi kabine yayılmıyor; molekülleri bir arada kalarak havada asılı tek bir damla oluşturuyor. Su moleküllerinin dağılmadan bir arada kalması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?
- A) Su molekülleri arasında, onları bir arada tutan elektrostatik çekim kuvvetleri vardır.
- B) Su moleküllerini damlanın içinde bir arada tutan kuvvet, Dünya'nın yer çekimidir.
- C) Su molekülleri birbirine kovalent bağlarla bağlanarak tek bir molekül oluşturur.
- D) Su molekülleri apolar olduğundan birbirine hiçbir kuvvet uygulamadan yan yana durur.
- E) Kabindeki su donarak katılaştığı için molekülleri bulundukları yerden ayrılamaz.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Su molekülleri arasında, onları bir arada tutan elektrostatik çekim kuvvetleri vardır.
Yer çekiminin hissedilmediği ortamda da suyun dağılmaması, molekülleri bir arada tutanın yer çekimi olmadığını gösterir. Su molekülleri polardır; aralarında elektrostatik çekime dayanan moleküller arası etkileşimler (hidrojen bağı, dipol-dipol, London) vardır ve sıvı hâli bir arada tutan bunlardır. Moleküller arasında kovalent bağ kurulmaz; kovalent bağlar molekülün içindedir. Su donmamıştır, sıvı bir damla hâlindedir.
Kolay
18Aynı sıcaklık ve basınçta bulunan, molekül yapılı X, Y ve Z saf maddelerinden X katı, Y sıvı, Z ise gaz hâldedir. Bir öğrenci, bu maddelerin tanecikleri arasındaki çekim kuvvetlerini fiziksel hâllerinden yararlanarak karşılaştırmak istiyor. Buna göre taneciklerini bir arada tutan çekim kuvvetlerinin güçlüden zayıfa doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Z > Y > X
- B) Y > X > Z
- C) X > Z > Y
- D) Y > Z > X
- E) X > Y > Z
Cevabı göster
Doğru cevap: E) X > Y > Z
Bir maddenin belirli bir sıcaklık ve basınçta katı, sıvı ya da gaz olması tanecikleri arasındaki çekimin gücüne bağlıdır. Aynı koşullarda çekim en güçlü olan madde katı (X), daha zayıf olan sıvı (Y), en zayıf olan gaz (Z) hâlde bulunur. Gazlarda tanecikler arası çekim yok denecek kadar azdır.
Orta
19Akvaryumlara takılan hava motorları suya sürekli hava kabarcığı gönderir; balıkların solunumu için gereken O₂ molekülleri bu yolla suda çözünür. Su sıcaklığı arttığında sudaki çözünmüş O₂ miktarı azalır. Suda çözünmüş O₂ molekülleri ile su molekülleri arasında London kuvvetlerinin yanı sıra hangi etkileşim bulunur?
- A) Dipol-indüklenmiş dipol
- B) Hidrojen bağı
- C) İyon-indüklenmiş dipol
- D) Dipol-dipol
- E) İyon-dipol
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Dipol-indüklenmiş dipol
Su polar, O₂ ise apolar bir moleküldür; polar su molekülü O₂'nin elektron bulutunu bozarak geçici bir dipol oluşturur ve dipol-indüklenmiş dipol etkileşimi ortaya çıkar. O₂'de kalıcı dipol bulunmadığından dipol-dipol etkileşimi yoktur; ortamda iyon da olmadığı için iyonlu etkileşimler oluşmaz.
Orta
20Işıklı reklam tabelalarında ve özel ampullerde kullanılan bazı soy gazların atom başına elektron sayıları şöyledir: He | 2 Ne | 10 Ar | 18 Kr | 36 Xe | 54 Bu gazlar soğutularak sıvılaştırıldığında atomları yalnızca London kuvvetleriyle bir arada kalır. Hangisinin atomları arasındaki London kuvvetleri en güçlüdür?
- A) He
- B) Ne
- C) Ar
- D) Kr
- E) Xe
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Xe
London kuvvetleri, elektron sayısı arttıkça elektron bulutu kolay kutuplanabildiği için güçlenir. Tablodaki en çok elektrona sahip soy gaz ksenondur (54); bu nedenle ksenon atomları arasındaki London kuvvetleri en güçlüdür. Atomu en küçük olan helyumun kuvvetlerinin en güçlü olacağını sanmak ters bir çıkarımdır.
Ders videoları
MEB'in 9. sınıf Kimya örnek ders anlatımları. Tüm videolar (3)
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.