11. Sınıf Psikoloji · Öğrenme, Bellek, Düşünme

Öğrenme Stratejileri

öğrenmeyi öğrenme
öğrenme stratejisi
not alma
tekrar
özetleme
anlamlandırma
aktif öğrenme

Öğrenme stratejileri nelerdir ve öğrenmeyi öğrenme nedir?

Öğrenme stratejisi, bireyin kendi kendine öğrenmesini kolaylaştıran tekniklerin her biridir; öğrenmeyi öğrenme ise bireyin kendi öğrenme yollarının farkında olması ve stratejileri seçip kullanmasıdır. Alvin Toffler’ın sözüyle, geleceğin cahili okuyamayan değil, nasıl öğreneceğini bilmeyen kişi olacaktır. Anahtar kelimelerin altını çizmek, kenara not almak, anlaşılmayan yere işaret koymak ve başlıkları önceden gözden geçirmek dikkati toplar. Bilgiyi tablo ya da şema hâlinde gruplamak ve yardımcı düşünceleri ana düşünceye oklarla bağlamak düzenleme stratejileridir. Öğrenmeden hemen sonra yapılan, özellikle sesli tekrar kalıcılığı artırır. Yeni bilgiyi bilinenlerle ilişkilendirmek, örneğin zihni bilgisayara benzetmek, kendi cümleleriyle özetlemek ve kendine soru sormak bilginin uzun süreli belleğe geçmesini sağlar. Aktif öğrenmede öğrenci dinlemekten çok derse katılır ve öğrenme sorumluluğunu taşır. En iyi strateji herkes için aynı değildir; strateji öğrencinin bireysel özelliklerine, konuya ve öğrenme hedefine göre seçilir.

Öğrenme Stratejileri: konu anlatımı ve özeti

Bu konu, öğrenmeyi öğrenmeyi ve öğrenmeyi kalıcı kılan stratejileri anlatıyor. Bilgi tek başına yetmez; neyi, nasıl ve hangi koşulda daha iyi öğrendiğini bilmek daha önemlidir.

Öğrenmeyi öğrenme: Bireyin kendi öğrenme yollarının farkında olması, öğrenmesini yönlendirmesi ve stratejileri seçip kullanmasıdır. Alvin Toffler’ın sözüyle, geleceğin cahili okuyamayan değil, nasıl öğreneceğini bilmeyen kişi olacaktır.
Kendini tanıma: Serin ya da sıcak ortamda mı, yalnız mı yoksa biriyle mi daha iyi öğrendiğini bilmek strateji seçimini kolaylaştırır.
Dikkati toplayan stratejiler: Anahtar kelimelerin altını çizmek, kenara not almak, anlaşılmayan yere işaret koymak, başlık ve şekilleri önceden gözden geçirmek.
Düzenleme stratejileri: Bilgiyi tablo ya da şema hâlinde gruplamak, ana düşünceyi ortaya koyup yardımcı düşünceleri oklarla bağlamak.
Tekrar: Öğrenmeden hemen sonra yapılan, özellikle sesli tekrar kalıcılığı artırır. Radar metnini cümle cümle tekrar eden grup daha çok hatırlamıştır.
Anlamlandırma: Yeni bilgiyi bildiklerinle ilişkilendirmek (zihni bilgisayara benzetmek), kendi cümlelerinle özetlemek, kendine soru sorup cevabı şekil ya da imgeyle anlatmak bilginin uzun süreli belleğe geçmesini sağlar.
Aktif öğrenme: Araç-gereçle zenginleşmiş, yüz yüze iletişime izin veren ortamlar özgür ve yaratıcı düşünmeyi, analiz ve sentezi destekler.

Unutma: En iyi strateji herkes için aynı değildir; senin özelliklerine, konuya ve hedefine uyan stratejiyi seçmelisin.

Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme: 13 Kasım 2026

Önce temeli pekiştir

Bir sayfa okurken üç strateji kullan: altını çiz, kenara not al, anlamadığın yere soru işareti koy.
Okuduğunu kapat ve beş cümlelik bir özet yaz.
Konuyla ilgili kendine iki soru sor ve cevaplarını bir şema ile göster.

Günlük hayattan: Bir telefon numarasını bir yakınının doğum günüyle ilişkilendirirsen daha uzun hatırlarsın. Bu, yeni bilgiyi anlamlandırma stratejisidir.

Sık yapılan hata: Bir metni defalarca baştan sona okumanın en iyi çalışma yolu olduğunu sanmak. Araştırmalar, not alan ve özet çıkaranların yalnız okuyanlardan daha çok hatırladığını gösterir.

İpucu: Öğrendiğini, konuyu hiç bilmeyen birine anlatabiliyorsan gerçekten öğrenmişsin demektir.

Derinleş

Kitaptaki strateji listesinden üçünü seç ve bu konuyu çalışırken uygula: altını çiz, bir şema çiz, kendine üç soru sor. Ardından hangi stratejinin sana en çok yardım ettiğini gerekçesiyle yaz. Düşün: Bir öğrencinin kendi öğrenme yolunu bilmesi neden öğretmeninin yöntemini bilmesinden daha önemli olabilir?

Bu konuda neler var?

Aktif Öğrenme

Sorular

Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.

Konu testini çöz

Kolay
1Bireyin kendi öğrenme yollarının farkında olması, öğrenmesini yönlendirmesi ve öğrenme stratejilerini seçip kullanmasına ne ad verilir?
- A) Öğrenilmiş çaresizlik
- B) Öğrenmeyi öğrenme
- C) Klasik koşullanma
- D) Olumsuz transfer
- E) Örtük öğrenme
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Öğrenmeyi öğrenme
Öğrenmeyi öğrenme; bireyin kendi öğrenme yollarının farkında olması, öğrenme konusunda kendini yönlendirmesi ve öğrenme stratejilerini bilip kullanmasıyla gerçekleşir.
Kolay
2Aşağıdakilerden hangisi ders kitabında dikkati yoğunlaştıran öğrenme stratejilerinden biri olarak gösterilir?
- A) Yatarak ve müzik dinleyerek okumak
- B) Başlıklara hiç bakmadan okumaya başlamak
- C) Anlaşılmayan yerleri atlayıp unutmak
- D) Metni hiç ara vermeden hızla okumak
- E) Anahtar sözcüklerin altını çizmek
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Anahtar sözcüklerin altını çizmek
Anahtar sözcüklerin altını çizmek, kenara not almak, anlaşılmayan yerlere işaret koymak ve başlıkları önceden gözden geçirmek öğrencinin dikkatini yoğunlaştırır.
Kolay
3Bireyin kendi kendine öğrenmesini kolaylaştıran tekniklerin her birine ne ad verilir?
- A) Öğrenilmiş çaresizlik
- B) Öğrenme stratejisi
- C) Refleks
- D) Sönme
- E) Olgunlaşma
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Öğrenme stratejisi
Ders kitabına göre öğrenme stratejisi, bireyin kendi kendine öğrenmesini kolaylaştıran tekniklerin her biridir; amaç bilgiyi işleyerek kalıcı biçimde öğrenmektir.
Kolay
4“Geleceğin cahili, okuyamayan kişi olmayacaktır; nasıl öğreneceğini bilmeyen kişi olacaktır.” sözünde vurgulanan düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Herkesin aynı yolla öğrenmesi gerektiği
- B) Öğrenmenin yalnızca okul sıralarında gerçekleşeceği
- C) Öğrenmeyi öğrenmenin bilgi edinmekten önemli olduğu
- D) Bilginin tek başına yeterli olduğu
- E) Okuma yazmanın gelecekte gereksiz olacağı
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Öğrenmeyi öğrenmenin bilgi edinmekten önemli olduğu
Söz, bilgiyi nasıl edineceğini bilmenin, yani öğrenmeyi öğrenmenin önemini vurgular. Ders kitabına göre bilgi tek başına anlam ifade etmez; neyin nasıl öğrenileceğini bilmek daha önemlidir.
Kolay
5Sessiz ve serin bir odada, tek başına çalıştığında daha iyi öğrendiğini fark eden Elif, ders çalışma ortamını buna göre düzenliyor. Elif'in bu davranışı aşağıdakilerden hangisiyle ilgilidir?
- A) Öğrenmeyi öğrenme
- B) Klasik koşullanma
- C) Öğrenilmiş çaresizlik
- D) Olumsuz transfer
- E) Refleks
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Öğrenmeyi öğrenme
Öğrenmeyi öğrenebilmek için öğrencinin önce kendini öğrenme özellikleri bakımından tanıması gerekir; serin ya da sıcak ortamda, yalnız ya da biriyle mi daha iyi öğrendiğini bilmek bunun parçasıdır.
Kolay
6Ders kitabına göre aşağıdakilerden hangisi aktif öğrenme ortamlarının özelliklerindendir?
- A) Bütün öğrencilerin aynı tekniği kullanması
- B) Soru sormanın ve tartışmanın yasak olması
- C) Öğrencilerin ders boyunca birbiriyle hiç iletişim kurmaması
- D) Araç-gereçle zenginleşmiş, yüz yüze iletişime açık olması
- E) Öğrencinin yalnızca dinleyici olarak kalması
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Araç-gereçle zenginleşmiş, yüz yüze iletişime açık olması
Aktif öğrenme ortamları araç-gereçle zenginleşmiş, yüz yüze iletişime izin veren ortamlardır; özgür ve yaratıcı düşünmeyi, analiz ve sentezi destekler.
Kolay
7Yeni öğrendiği “bellek” kavramını daha önce bildiği bilgisayarın hafızasına benzeterek anlamaya çalışan öğrencinin kullandığı strateji aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Soru işareti koyma
- B) Sesli tekrar
- C) Altını çizme
- D) Kenara not alma
- E) Anlamlandırma
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Anlamlandırma
Yeni bilgiyi bilinen bilgilerle ilişkilendirmek anlamlandırma stratejisidir; zihni bilgisayara benzetmek ders kitabındaki örnektir.
Kolay
8Okuduğu bir metni kendi cümleleriyle kısaca yeniden yazan Zeynep'in kullandığı öğrenme stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ezberleme
- B) Altını çizme
- C) Özetleme
- D) Yuvarlak içine alma
- E) Başlıkları gözden geçirme
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Özetleme
Bilgiyi kendi cümleleriyle kısaca yeniden ifade etmek özetlemedir; bilginin anlamlandırılarak kalıcı öğrenilmesine yardım eder.
Orta
9Ders kitabına göre öğrenme stratejileriyle amaçlanan aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bütün öğrencilerin aynı hızda öğrenmesi
- B) Öğrencinin yalnızca öğretmene bağımlı kalması
- C) Bilginin işlenerek kalıcı biçimde öğrenilmesi
- D) Bilginin kısa sürede ezberlenip unutulması
- E) Öğrenmenin yalnızca sınav için yapılması
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Bilginin işlenerek kalıcı biçimde öğrenilmesi
Öğrenme stratejileriyle öğrenenin bilgiyi işleyerek ve kalıcı biçimde öğrenmesi amaçlanır; strateji bireyin kendi kendine öğrenmesini kolaylaştırır.
Orta
10Fizik metnini okuyan Mert, anlamadığı cümlelerin yanına soru işareti koyuyor ve bilmediği sözcükleri yuvarlak içine alıyor. Mert'in bu stratejilerle amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bilmediği sözcükleri tamamen unutmak
- B) Olumsuz transferi artırmak
- C) Metni yalnızca ezberlemek
- D) Dikkatini toplayıp eksiklerini görmek
- E) Metni okumayı yarıda bırakmak
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Dikkatini toplayıp eksiklerini görmek
Anlaşılmayan yerlere işaret koymak ve bilinmeyen sözcükleri yuvarlak içine almak dikkati yoğunlaştıran stratejilerdir; öğrenci neyi henüz anlamadığını görür.
Orta
11Bir araştırmada aynı metni okuyan iki gruptan biri metni cümle cümle sesli olarak tekrar etmiş, öteki yalnızca okumuştur. Tekrar eden grubun metni daha çok hatırladığı görülmüştür. Bu sonuç aşağıdaki yargılardan hangisini destekler?
- A) Yalnızca okumak tekrar etmekten daha etkilidir.
- B) Sesli tekrar öğrenilenlerin kalıcılığını artırır.
- C) Sesli okumak dikkati her zaman dağıtır.
- D) Tekrar, öğrenilenlerin unutulmasını hızlandırır.
- E) Hatırlama tekrarla ilişkili bir süreç değildir.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Sesli tekrar öğrenilenlerin kalıcılığını artırır.
Ders kitabına göre öğrenmeden hemen sonra yapılan, özellikle sesli tekrarlar bilgi ve becerilerin kalıcılığını artırır.
Orta
12Üç öğrencinin çalışma biçimi şöyledir: Ali konuyu defalarca sesli okuyor. Banu yeni konuyu daha önce öğrendiği bir konuyla karşılaştırıp benzerlik ve farklarını kendi cümleleriyle yazıyor. Cem yalnızca kalın yazılmış kavramlara bakıyor. Bu öğrencilerden hangisi bilgiyi anlamlandırarak öğrenmektedir?
- A) Ali, Banu ve Cem
- B) Yalnız Ali
- C) Ali ve Cem
- D) Yalnız Cem
- E) Yalnız Banu
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Yalnız Banu
Anlamlandırmada yeni bilgi bilinen bilgiyle ilişkilendirilir ve kendi cümleleriyle ifade edilir; bunu yalnız Banu yapmaktadır. Ali tekrar, Cem yalnızca dikkat çeken kavramlara bakma yolunu kullanır.
Orta
13Okuduğu konunun ana düşüncesini sayfanın ortasına yazıp yardımcı düşünceleri ona oklarla bağlayan bir öğrencinin kullandığı strateji aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Düzenleme stratejisi
- B) Klasik koşullanma
- C) Deneme-yanılma
- D) Model alma
- E) Sesli tekrar stratejisi
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Düzenleme stratejisi
Bilgiyi tablo ya da şema hâlinde gruplamak, ana düşünceyi ortaya koyup yardımcı düşünceleri oklarla bağlamak düzenleme stratejileridir.
Orta
14Yeni bilgiyi önceden bilinenlerle ilişkilendirmek, kendi cümleleriyle özetlemek ve kendine soru sorup cevabı bir imgeyle anlatmak gibi stratejilerin ortak amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Olumsuz transferi güçlendirmek
- B) Dikkati başka uyarıcılara kaydırmak
- C) Bilgiyi kısa sürede unutmayı kolaylaştırmak
- D) Öğrenmeyi yalnızca ezbere dayandırmak
- E) Bilginin uzun süreli belleğe geçmesini sağlamak
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Bilginin uzun süreli belleğe geçmesini sağlamak
Bu stratejiler anlamlandırma stratejileridir; bilgiyi işleyip anlamlı kılarak uzun süreli belleğe geçmesini sağlar.
Orta
15İki öğrenciden Defne grup çalışmasında, Ece ise tek başına çalışırken daha iyi öğreniyor. Öğretmenleri ikisine aynı çalışma biçimini dayatmak yerine kendilerine uygun biçimi seçmelerini öneriyor. Öğretmenin bu yaklaşımı aşağıdaki bilgilerden hangisine dayanır?
- A) Tek başına çalışmak öğrenmeyi her zaman zorlaştırır.
- B) Öğrenme stratejileri öğrenmeyi etkilemez.
- C) Bütün öğrenciler aynı yolla öğrenmelidir.
- D) En yararlı strateji kişiye göre değişebilir.
- E) Grup çalışması herkes için en iyi yoldur.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) En yararlı strateji kişiye göre değişebilir.
Ders kitabına göre hangi stratejinin en çok yarar sağlayacağı öğrencinin bireysel özelliklerine, öğrenilecek konuya ve öğrenme hedefine bağlıdır; en iyi strateji herkes için aynı değildir.
Orta
16Bir romanı okurken önemli gördüğü olayları sayfa kenarına kısa notlarla yazan Can'ın kullandığı strateji ders kitabına göre hangi amaca hizmet eder?
- A) Olumsuz transfer
- B) Klasik koşullanma
- C) Dikkati toplama
- D) Öğrenilmiş çaresizlik
- E) Toplu çalışma
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Dikkati toplama
Metnin kenarına not almak, altını çizmek ve işaret koymak gibi yöntemler öğrencinin dikkatini yoğunlaştırır ve artırır.
Zor
17Bir öğrenci öğrenme stratejileriyle ilgili şu yargıları yazıyor: I. Öğrenme stratejileri bireyin kendi kendine öğrenmesini kolaylaştıran tekniklerdir. II. En etkili strateji bütün öğrenciler için aynıdır. III. Öğrenmeden hemen sonra yapılan tekrarlar kalıcılığı artırır. Öğrencinin yazdığı yargılardan hangileri doğrudur?
- A) I ve II
- B) I ve III
- C) II ve III
- D) Yalnız I
- E) Yalnız II
Cevabı göster
Doğru cevap: B) I ve III
I ve III ders kitabındaki bilgilerle uyumludur. Stratejinin yararı öğrencinin özelliklerine, konuya ve hedefe bağlı olduğu için en etkili strateji herkes için aynı değildir; II yanlıştır.
Zor
18Sınavlara hazırlanan Melis kitabı baştan sona birkaç kez okuyor; ancak ne altını çiziyor ne not alıyor ne de kendine soru soruyor. Sınavda okuduklarını hatırlamakta zorlanıyor. Ders kitabındaki bilgilere göre Melis'e verilebilecek en uygun öneri aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Not alıp özetler ve kendine sorular hazırlaması
- B) Bütün stratejileri bırakıp ezbere yönelmesi
- C) Çalışırken televizyon izleyerek rahatlaması
- D) Yalnızca sınavdan önceki gece çalışması
- E) Kitabı daha hızlı ve daha çok kez okuması
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Not alıp özetler ve kendine sorular hazırlaması
Ders kitabına göre altını çizme, not alma, özetleme ve kendine soru sorma gibi stratejileri kullananlar yalnızca okuyanlara göre daha fazla hatırlar ve yeni bilgiyi eski bilgiyle daha iyi birleştirir.
Zor
19Bir öğrencinin kullandığı üç strateji şöyledir: I. Anahtar sözcüklerin altını çizmek II. Bilgileri yatay ve dikey bölmeli bir çizelgede gruplamak III. Yeni bilgiyi daha önce bildiği bir bilgiyle ilişkilendirmek Bu stratejiler sırasıyla hangi işleve hizmet eder?
- A) Dikkat toplama, düzenleme, anlamlandırma
- B) Dikkat toplama, anlamlandırma, düzenleme
- C) Anlamlandırma, düzenleme, dikkat toplama
- D) Düzenleme, dikkat toplama, anlamlandırma
- E) Düzenleme, anlamlandırma, dikkat toplama
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Dikkat toplama, düzenleme, anlamlandırma
Altını çizmek dikkati yoğunlaştırır; bilgiyi çizelgede gruplamak düzenleme stratejisidir; yeni bilgiyi bilinenle ilişkilendirmek anlamlandırmadır.
Zor
20Ders kitabına göre öğrenmeyi öğrenme anlayışının yetiştirmeyi hedeflediği birey aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bilgiye yalnızca öğretmeni aracılığıyla ulaşabilen birey
- B) Yalnızca kendisine verilen bilgiyi ezberleyen birey
- C) Her konuda aynı öğrenme tekniğini kullanan birey
- D) Bilgiyi arayıp bulan, kullanan ve yeni bilgi üreten birey
- E) Değişimlere ayak uydurmayı reddeden birey
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Bilgiyi arayıp bulan, kullanan ve yeni bilgi üreten birey
Öğrenmeyi öğrenme; bilgiyi arayıp bulan, kullanarak yeni durumlar için gerekli bilgiyi kendi kendine üreten, değişimlere ayak uyduran ve değişimlerin kaynağı olan bireyleri yetiştirmeyi hedefler.

Katkıda bulun

Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.