11. Sınıf Psikoloji · Öğrenme, Bellek, Düşünme
Zekâ ve Yaratıcılık
- yaratıcılık
- özgünlük
- çok yönlü düşünme
- zekâ bölümü
- hayal gücü
- duygusal zekâ
Zekâ ile yaratıcılık arasında nasıl bir ilişki vardır?
Yaratıcılık, başkalarıyla aynı şeye bakıp farklı bir şey görebilmek, değeri olan, özgün ve yeni bir ürün ortaya koymaktır; yaratıcılık için belli bir zekâ düzeyi gerekir. Zekâ bölümü yaklaşık 120’ye kadar zekâ ile yaratıcılık birlikte artar, bu eşikten sonra aralarındaki ilişki zayıflar. Yüksek zekâ yüksek yaratıcılığı garanti etmez; yaratıcı olup zekâ bölümü çok yüksek olmayan pek çok insan vardır. Yaratıcı kişi olaylara farklı açılardan bakar, çok sayıda fikir üretir, risk alır ve hayal gücü yüksektir. Yaratıcılık yalnız yetenekle açıklanamaz, disiplinli çalışma ister. Zekâ ve yaratıcılık eğitimle ve uygun çevreyle geliştirilebilir; hayal kurmaya elverişli oyuncaklar, sanatla uğraşmak ve tartışmaya açık okullar yaratıcılığı besler. Atatürk’ün Sakarya Savaşı’nda “Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır.” diyerek savunmaya alışılmışın dışında bir bakış getirmesi yaratıcı düşünmeye örnektir. Yaratıcı düşünme becerilerini öğrenen biri, bu becerileri hiç çalışmamış daha yüksek zekâlı birinden daha yaratıcı olabilir.
Zekâ ve Yaratıcılık: konu anlatımı ve özeti
Bu konu, yaratıcılığın ne olduğunu, zekâyla ilişkisini ve nasıl geliştirilebileceğini anlatıyor. Yaratıcılık, başkalarıyla aynı şeye bakıp farklı bir şey görebilmek; değeri olan, özgün ve yeni bir ürün ortaya koymaktır.
- Yaratıcı kişinin özellikleri: Olaylara farklı açılardan bakar, çok sayıda fikir üretir, risk alır, hayal gücü yüksektir, bağımsız hareket eder ve farklı ilgilere sahiptir.
- Zekâ ile ilişkisi: Yaratıcılık için belli bir zekâ düzeyi gerekir. Zekâ bölümü yaklaşık 120’ye kadar zekâ ile yaratıcılık birlikte artar; bu eşikten sonra aralarındaki ilişki zayıflar.
- Ayrı yetenekler: Yüksek zekâ yüksek yaratıcılığı garanti etmez; yaratıcı olup zekâ bölümü çok yüksek olmayan pek çok insan vardır. Yaratıcılık çok yönlü düşünmeyle ve duygusal zekâyla da ilişkilidir.
- Emek: Yaratıcılık yalnız yetenekle açıklanamaz; disiplinli çalışma ister. Kitapta Goethe’ye atfedilen “yüzde bir yetenek, gerisi emek” sözü aslında Edison’un “yüzde bir ilham, yüzde doksan dokuz ter” sözüne benzer.
- Geliştirme: Zekâ ve yaratıcılık eğitimle ve uygun çevreyle geliştirilebilir; yaratıcılığı eğitimle artırmak daha kolaydır. Hayal kurmaya elverişli oyuncaklar, sanatla uğraşmak ve tartışmaya açık okullar yaratıcılığı besler.
- Örnek: Atatürk Sakarya Savaşı’nda “Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır.” diyerek savunmaya alışılmışın dışında bir bakış getirdi.
- Duygusal zekâ ve başarı: Araştırmalara göre kişisel ve mesleki başarıda duygusal zekâ en az bilişsel zekâ kadar etkilidir.
Unutma: Yaratıcı düşünme becerilerini öğrenen biri, bu becerileri hiç çalışmamış daha yüksek zekâlı birinden daha yaratıcı olabilir.
Bu özet yapay zekâ ile kitabın ilgili sayfalarından hazırlandı; hata içerebilir. Asıl kaynak MEB ders kitabıdır. İçerikler nasıl hazırlanıyor? · Son güncelleme:
Kitapta düzeltme
Ders kitabının bu konusundaki bazı bilgiler hatalı, güncel değil ya da çelişkili. Kitaptaki ifadeyi ve doğrusunu aşağıda görebilirsin.
- Hata
Kitapta (s. 61):
Edison’un 67 yaşında atölyesi yandıktan sonra “üç hafta sonra da fonografı (ince taş plak) icat etmişti.”Doğrusu: Edison fonografı 1877’de, 30 yaşındayken icat etmiştir. Atölyesindeki büyük yangın 1914’tedir; fonograf bu yangından yaklaşık 37 yıl önce bulunmuştur.
- Hata
Kitapta (s. 62):
“Goethe, ‘yaratıcılığın yüzde biri yetenek gerisi emektir’ derken…”Doğrusu: Bu söz Goethe’ye değil, genellikle Thomas Edison’a atfedilir: “Deha yüzde bir ilham, yüzde doksan dokuz terdir.”
Önce temeli pekiştir
- Yaratıcılığın iki ölçütünü yaz: yeni olmalı ve bir değeri olmalı.
- Zekâ ile yaratıcılık ilişkisini çiz: 120’ye kadar birlikte yükselen, sonra yataylaşan bir çizgi.
- Bir gün boyunca karşılaştığın bir soruna üç farklı çözüm yaz.
Günlük hayattan: Boş bir karton kutuyu bir çocuğun önce ev, sonra roket, sonra gemi diye kullanması yaratıcılığın küçük bir örneğidir.
Sık yapılan hata: Kitapta Edison’un 67 yaşında atölyesi yandıktan üç hafta sonra fonografı icat ettiği söylenir. Fonograf 1877’de icat edilmiştir; yangın ise 1914’te olmuştur. Edison yangından sonra çalışmalarına hızla devam etmiştir ama fonografı o zaman icat etmemiştir.
İpucu: Bir fikir ürettiğinde hemen eleştirme; önce sayıyı artır, sonra en iyisini seç. Yaratıcılıkta nicelik, niteliğin yolunu açar.
Derinleş
Kitaptaki “Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır.” örneğini incele: Alışılmış düşünce neydi, yeni bakış neyi değiştirdi? Sonra okulunda ya da evinde alışılmış bir uygulamayı seç ve ona yaratıcı bir alternatif öner. Düşün: Yaratıcılık doğuştan gelen bir yetenek midir, yoksa öğrenilebilir bir beceri mi?
Bu konuda neler var?
- Hazırlık Soruları
- Neler Öğreneceğiz?
- Anahtar Kelimeler
Sorular
Soru bankasından bu konunun soruları, kolaydan zora.
Kolay
1Bir sergiye giden iki arkadaştan Ayşe yalnız bir masa görürken Zehra aynı masanın ayaklarından ilham alıp yeni bir kitaplık tasarımı düşünüyor; tasarımı hem kullanışlı hem de daha önce yapılmamış bir model oluyor. Zehra'nın yaptığı kitaptaki hangi kavramın tanımına uyar?
- A) Yaratıcılık
- B) Mekanik çözüm
- C) Ket vurma
- D) Zihinsel kurulum
- E) İşleve takılma
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Yaratıcılık
Kitaba göre başkalarıyla aynı şeye bakıp farklı bir şey görebilmek ve değeri olan, özgün, yeni bir ürün ortaya koymak yaratıcılıktır.
Kolay
2Okul kermesi için fikir istenen toplantıda Hakan kısa sürede birbirinden farklı on beş öneri sıralıyor. Kitaptaki yaratıcı kişi özelliklerinden hangisi Hakan'da öne çıkmaktadır?
- A) Risk almaktan kaçınma
- B) Alışılmış çözümde ısrar etme
- C) Tek bir ilgi alanına bağlı kalma
- D) Bağımlı hareket etme
- E) Çok sayıda fikir üretme
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Çok sayıda fikir üretme
Kitapta yaratıcı kişilerin özellikleri arasında çok sayıda fikir üretme (akılcılık) sayılır. Risk almaktan kaçınma ve alışılmış çözümde ısrar etme yaratıcılıkla bağdaşmaz.
Kolay
3Genç bir girişimci, başarısız olma ihtimalini bildiği hâlde kimsenin denemediği yeni bir geri dönüşüm yöntemini denemeye karar veriyor. Bu davranış kitapta sayılan yaratıcı kişi özelliklerinden hangisine örnektir?
- A) Mekanik çözüm
- B) Risk alma
- C) İşleve takılma
- D) Bağımlı hareket etme
- E) Tek yönlü düşünme
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Risk alma
Kitaba göre yaratıcı kişiler risk alır, hayal gücü yüksektir ve bağımsız hareket eder. Bilinmeyen bir yolu denemek risk almaktır.
Kolay
4Atatürk Kurtuluş Savaşı sırasında “Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır.” diyerek savunmayı bir hatla sınırlamayan bir anlayış ortaya koymuştur. Kitapta bu söz hangi özelliğe örnek olarak verilir?
- A) Mekanik çözüm
- B) Zihinsel kurulum
- C) Yaratıcı düşünme
- D) Ket vurma
- E) İşleve takılma
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Yaratıcı düşünme
Kitaba göre o güne kadar alışılmış olan bir hattın savunulmasıydı; Atatürk duruma farklı bir açıdan bakarak yaratıcı bir değerlendirme yapmıştır.
Kolay
5Küçük Selin, eşya taşınan büyük bir karton kutuyu bir rokete, sonra bir eve, sonra bir gemiye dönüştürerek saatlerce oynuyor. Kitaptaki bilgilere göre bu tür oyunların çocuk üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Zekâ yaşını takvim yaşından küçük yapar.
- B) Yalnız bedensel gelişimi etkiler, düşünce ve hayal gücüyle hiçbir ilgisi yoktur.
- C) İşleve takılmayı güçlendirerek problem çözmeyi zorlaştırır.
- D) Hayal kurmayı engellediği için yaratıcılığı azaltır.
- E) Hayal kurmaya elverişli olduğu için yaratıcılığın gelişimini destekler.
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Hayal kurmaya elverişli olduğu için yaratıcılığın gelişimini destekler.
Kitaba göre erken yaşlarda hayal kurmaya elverişli oyuncaklarla oynayan çocukların ileri yaşlarda yaratıcı erginler olduğu gözlemlenmiştir.
Kolay
6Bir anne babanın çocuğuyla ilgili sorusu şudur: “Yaratıcılık doğuştan mı gelir, yoksa geliştirilebilir mi?” Kitaptaki bilgilere göre bu soruya verilecek en uygun cevap aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yaratıcılık yalnız doğuştan gelir, eğitimle ya da çevre koşullarıyla hiçbir biçimde değişmez.
- B) Doğuştan getirilen yaratıcılık eğitimle ve uygun çevre koşullarıyla geliştirilebilir.
- C) Yaratıcılık yalnız zekâ testleriyle kazanılır.
- D) Yaratıcılığı geliştirmek zekâyı geliştirmekten daha zordur.
- E) Yaratıcılık yalnız yetişkinlikte ortaya çıkar, çocuklukta görülmez.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Doğuştan getirilen yaratıcılık eğitimle ve uygun çevre koşullarıyla geliştirilebilir.
Kitaba göre zekâ ve yaratıcılık doğuştan getirilen yeteneklerdir; ikisi de eğitimle ve uygun çevre koşullarıyla keşfedilip geliştirilebilir. Yaratıcılığın eğitimle yükselmesi daha kolaydır.
Kolay
7Bir okul yönetimi, öğrencilerin yaratıcılığını geliştirmek için yeni etkinlikler planlıyor. Kitaptaki bilgilere göre aşağıdaki etkinliklerden hangisi bu amaca en çok hizmet eder?
- A) Öğrencilerin sorularını ve tartışmalarını sınırlamak
- B) Bütün dersleri yalnız ezbere dayalı tekrarlar ve kısa sınavlarla işlemek
- C) Öğrencilerin tiyatro, müzik ve resimle uğraşabileceği atölyeler açmak
- D) Her problem için tek bir doğru çözüm yolu öğretmek
- E) Sanat derslerini kaldırıp yerine test çözdürmek
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Öğrencilerin tiyatro, müzik ve resimle uğraşabileceği atölyeler açmak
Kitaba göre edebiyat, sanat, tiyatro ve müzik gibi güzel sanatlarla uğraşanların ileri yaşlarda yaratıcı erginler olduğu gözlemlenmiştir. Ezber ve tek çözüm yolu yaratıcılığı beslemez.
Kolay
8Bir sınıfta “yaratıcılık” tanımı tartışılıyor. Kitaptaki tanıma göre bir ürünün yaratıcı sayılması için hangi iki özelliği birlikte taşıması gerekir?
- A) Değeri olması ve özgün, yeni olması
- B) Herkesçe hemen beğenilmesi
- C) Eski bir ürünün aynısı olması
- D) Yalnız sanatçılarca yapılmış olması
- E) Pahalı olması ve çok satılması
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Değeri olması ve özgün, yeni olması
Kitaba göre yaratıcılık, değeri olan ve özgün, keşfedilmemiş, yeni bir ürün ortaya koymaktır. Fiyat, satış ya da herkesin beğenmesi tanımın öğesi değildir.
Orta
9Kitaba göre yaratıcılık için belli bir düzeyde zekâ şarttır. Bu yargıya göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Yaratıcılık yalnız zekâ bölümüyle eksiksiz ölçülür.
- B) Zekâ ile yaratıcılık tümüyle aynı yetenektir.
- C) Zekâ, yaratıcılığın ortaya çıkması için gerekli koşullardan biridir.
- D) Zekâ ile yaratıcılık arasında hiçbir ilişki bulunmaz.
- E) Zekâ düzeyi ne olursa olsun herkes tam olarak aynı ölçüde yaratıcı olur.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Zekâ, yaratıcılığın ortaya çıkması için gerekli koşullardan biridir.
Kitap yaratıcılık için belli bir zekâ düzeyinin şart olduğunu, ama yaratıcılık ile zekânın aynı şey olmadığını belirtir. Zekâ gerekli koşullardan biridir, tek başına yeterli değildir.
Orta
10Zekâ bölümleri birbirine yakın olan Arda ile Bora'dan Arda, bir yıl boyunca beyin fırtınası, farklı açılardan bakma ve alternatif üretme gibi yaratıcı düşünme becerileri üzerine çalışıyor; Bora ise bu becerilerle hiç ilgilenmiyor. Kitaptaki bilgilere göre bir yıl sonra beklenebilecek durum aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İkisinin yaratıcılığının kesinlikle aynı kalması beklenir.
- B) Arda'nın zekâ bölümünün iki katına çıkması beklenir.
- C) İkisinin de yaratıcılığının tamamen kaybolması beklenir.
- D) Bora'nın Arda'dan daha yaratıcı olması kesindir.
- E) Arda'nın Bora'dan daha yaratıcı olması beklenebilir.
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Arda'nın Bora'dan daha yaratıcı olması beklenebilir.
Kitaba göre yaratıcılığın eğitimle yükselmesi daha kolaydır; yaratıcı düşünme becerilerini öğrenen kişi, bu becerileri öğrenmeyenlerden daha yaratıcı olabilir.
Orta
11Kitapta yaratıcı kişilerin sorunlar karşısında yalnız zekâlarıyla değil, öncelikle içgüdüleriyle çözüm aradıkları ve akılcı olmayan çözüm ve kavramlara da önem verdikleri belirtilir. Bu bilgiden yola çıkılarak yaratıcılıkla ilgili kitapta hangi düşünce ileri sürülür?
- A) Yaratıcılığın yalnız zekâ testlerindeki matematik ve sözel puanlarla eksiksiz ölçülebileceği
- B) Yaratıcılığın yalnız deneme-yanılma yoluyla ortaya çıktığı
- C) Duygusal zekâ ile yaratıcılığın hiçbir ilişkisinin bulunmadığı
- D) Yaratıcılığın bilişsel zekâdan daha çok duygusal zekâ becerileriyle bağlantılı olabileceği
- E) Yaratıcı kişilerin hiçbir zaman akıl yürütme kullanmadığı
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Yaratıcılığın bilişsel zekâdan daha çok duygusal zekâ becerileriyle bağlantılı olabileceği
Kitaba göre yaratıcı kişilerin içgüdüleriyle çözüm araması, yaratıcılığın bilişsel zekâdan daha çok duygusal zekâ becerileriyle bağlantılı olabileceğini düşündürür.
Orta
12Kitaba göre potansiyel olarak var olan yaratıcılık, disiplinli çalışmayla ve eğitimle bütünleşmedikçe keşfedilmeden kalabilir. Aşağıdakilerden hangisi bu yargıya en uygun örnektir?
- A) Eğitim aldıktan sonra yeni buluşlar yapan bir mühendis
- B) Atölyelerde çalışarak kendi tarzını geliştiren bir seramik sanatçısı
- C) Yıllarca düzenli ve disiplinli çalışarak özgün eserler üreten ve uluslararası ödüller alan bir besteci
- D) Çocukken resim yeteneği fark edilen ama hiç çalışmadığı için bu yeteneği gelişmeden kalan bir yetişkin
- E) Okulda tiyatro kulübüne katılıp kendi oyununu yazan bir öğrenci
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Çocukken resim yeteneği fark edilen ama hiç çalışmadığı için bu yeteneği gelişmeden kalan bir yetişkin
Yaratıcı potansiyel, disiplinli çalışma ve eğitimle desteklenmezse ortaya çıkmayabilir. Yeteneği olduğu hâlde hiç çalışmadığı için gelişmeyen yetişkin bunun örneğidir; öteki örneklerde potansiyel çalışmayla ortaya çıkmıştır.
Orta
13İki öğrenci bilim şenliğine ürün getiriyor. Kaan, daha önce hiç görülmemiş ama hiçbir işe yaramayan ve hiçbir anlam taşımayan bir düzenek yapıyor. Seda ise okulun bahçesindeki yaprakları toplayıp gübreye dönüştüren, daha önce benzeri yapılmamış küçük bir düzenek tasarlıyor. Kitaptaki yaratıcılık tanımına göre aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
- A) İki ürün de bilim şenliğine getirildiği için yaratıcılık örneği sayılmaz.
- B) Seda'nın ürünü hem yeni hem de değerli olduğu için tanıma daha uygundur.
- C) Seda'nın ürünü kullanışlı olduğu için yaratıcı sayılamaz.
- D) İki ürün de yalnız yeni olduğu için tanıma eşit ölçüde uyar.
- E) Kaan'ın ürünü daha yeni olduğu için tanıma tek başına uyan üründür.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Seda'nın ürünü hem yeni hem de değerli olduğu için tanıma daha uygundur.
Kitaba göre yaratıcılık, değeri olan ve özgün, yeni bir ürün ortaya koymaktır. Yalnız yeni olmak yetmez; Seda'nın ürünü hem yeni hem de yararlıdır.
Orta
14Kitapta zekâ ile yaratıcılığın nasıl oluştuğu karşılaştırılır. Bu karşılaştırmaya göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Zekâ ile yaratıcılık tamamen aynı yeteneklerden aynı biçimde oluşur.
- B) Yaratıcılık yalnız kalıtımla, zekâ ise yalnız eğitimle oluşur.
- C) Zekâ eğitimle, yaratıcılık ise hiçbir koşulda geliştirilemez.
- D) Yaratıcılık birçok yeteneğin karışımından, zekâ ise daha çok tek bir yeteneğin gelişmesinden oluşur.
- E) Zekâ birçok yeteneğin karışımından, yaratıcılık daha çok bir yeteneğin gelişmesinden oluşur.
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Zekâ birçok yeteneğin karışımından, yaratıcılık daha çok bir yeteneğin gelişmesinden oluşur.
Kitaba göre zekâ birçok yeteneğin karışımından, yaratıcılık ise daha çok bir yeteneğin gelişmesinden meydana gelir; ikisi de eğitimle geliştirilebilir.
Orta
15Bilim, fen ve teknoloji konularının akşam yemeklerinde konuşulup tartışıldığı bir ailede büyüyen Emre, ileride özgün buluşlar yapan bir mühendis oluyor. Kitaptaki bilgilere göre bu örnek yaratıcılıkla ilgili hangi yargıyı destekler?
- A) Tartışmaya ve düşünmeye açık bir aile ortamı yaratıcılığın gelişmesini destekler.
- B) Yaratıcılık yalnız okulda alınan sınav başarısı ve not ortalamasıyla gelişir.
- C) Tartışma ortamları çocuklarda merakı ve yaratıcılığı engelleyen önemli bir etkendir.
- D) Aile ortamının yaratıcılık üzerinde hiçbir etkisi yoktur.
- E) Yaratıcılık yalnız kalıtımla geçer, çevrenin etkisi yoktur.
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Tartışmaya ve düşünmeye açık bir aile ortamı yaratıcılığın gelişmesini destekler.
Kitaba göre bilim, fen ve teknoloji konularının konuşulup tartışıldığı aile ortamından gelen çocukların ileri yaşlarda yaratıcı erginler olduğu gözlemlenmiştir.
Orta
16Bir araştırmacı, yüksek IQ'lu ama yaratıcı olmayan çok sayıda kişiyle, yüksek IQ'ya sahip olmadığı hâlde oldukça yaratıcı çok sayıda kişiyi inceliyor. Kitaptaki bilgilere göre yaratıcı kişileri en iyi ayırt eden özellik aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Çok yönlü düşünme yetisine sahip olmaları
- B) Her sorunu alışılmış biçimde çözmeleri
- C) Zekâ bölümlerinin 200'ün üzerinde olması
- D) Yalnız tek bir ilgi alanına bağlı kalmaları
- E) Risk almaktan her zaman kaçınmaları
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Çok yönlü düşünme yetisine sahip olmaları
Kitaba göre yaratıcı kişilerin yüksek IQ sahibi olmaktan çok çok yönlü düşünme yetisine sahip kişiler olduğu görülmektedir. Tek ilgiye bağlılık, alışılmış çözüm ve riskten kaçınma yaratıcılıkla bağdaşmaz.
Zor
17Ders kitabındaki bilgiye göre zekâ bölümü yaklaşık 120'ye kadar zekâ ile yaratıcılık birlikte artar; bu eşikten sonra aralarındaki ilişki zayıflar. Zekâ bölümleri 95, 125 ve 150 olan üç kişi düşünüldüğünde bu bilgiye göre aşağıdaki çıkarımlardan hangisi en doğrudur?
- A) Zekâ bölümü 150 olan kişi, 125 olan kişiden kesinlikle daha yaratıcıdır.
- B) Üç kişinin yaratıcılığı zekâ bölümleriyle aynı oranda artar.
- C) Zekâ bölümü 95 olan kişinin hiçbir yaratıcılığı olamaz.
- D) Zekâ bölümü 125 ve 150 olan iki kişi arasındaki yaratıcılık farkı, zekâ bölümleriyle açıklanamaz.
- E) Zekâ bölümü 120'yi aşan kişilerin yaratıcılığı sıfırdır.
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Zekâ bölümü 125 ve 150 olan iki kişi arasındaki yaratıcılık farkı, zekâ bölümleriyle açıklanamaz.
Kitaba göre 120 eşiği aşıldıktan sonra zekâ ile yaratıcılık arasındaki ilişki zayıflar; bu yüzden 125 ile 150 arasındaki yaratıcılık farkı zekâ bölümüyle açıklanamaz. İlişkinin zayıflaması yaratıcılığın sıfır olduğu anlamına gelmez.
Zor
18Atatürk'ün “Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır.” sözüyle ortaya koyduğu anlayış, kitapta yaratıcı düşüncenin örneği olarak verilir. Kitaptaki açıklamaya göre bu anlayışı yaratıcı kılan temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Daha önce başka savaşlarda sonuç vermiş bir savunma yöntemini koşullara bakmadan hiç değiştirmeden uygulaması
- B) Kararını deneme-yanılma yoluyla rastgele denemelerle vermesi
- C) Savunmayı yalnız tek bir hat üzerinde yoğunlaştırmayı ve o hattı korumayı önermesi
- D) Alışılmış savunma anlayışını bırakıp duruma farklı bir açıdan bakarak yeni bir değerlendirme yapması
- E) Sorunu çözmek için öfke ve saldırganlığa başvurması
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Alışılmış savunma anlayışını bırakıp duruma farklı bir açıdan bakarak yeni bir değerlendirme yapması
Kitaba göre o güne kadar alışılmış olan bir hattın savunulmasıydı ve hat düşünce savaş kaybedilmiş sayılırdı. Atatürk duruma farklı bir açıdan bakarak yeni bir değerlendirme yapmıştır; bu, mekanik çözümün tersidir.
Zor
19Bir okul, yaratıcı öğrenciler yetiştirmek için üç program arasında seçim yapacaktır: I. Tek doğru cevabı ezberleten, soru sormayı sınırlayan program II. Sanat atölyeleri, açık uçlu projeler ve tartışma saatleri içeren program III. Yalnız zekâ testi puanı yüksek öğrencileri kabul edip onlara ek ders veren program Kitaptaki bilgilere göre hangi seçim ve gerekçe en uygundur?
- A) III. program, çünkü zekâ bölümü yüksek olan herkes kesinlikle yaratıcıdır.
- B) I. program, çünkü ezber yaratıcılığın en önemli kaynağıdır ve tartışma onu engeller.
- C) II. program, çünkü yaratıcılık uygun çevre ve eğitimle geliştirilebilir ve zekâ puanıyla sınırlı değildir.
- D) I. program, çünkü yaratıcılık doğuştan gelir ve eğitimle değiştirilemez.
- E) III. program, çünkü yaratıcılık yalnız zekâ testleriyle eksiksiz ölçülebilir.
Cevabı göster
Doğru cevap: C) II. program, çünkü yaratıcılık uygun çevre ve eğitimle geliştirilebilir ve zekâ puanıyla sınırlı değildir.
Kitaba göre yaratıcılık eğitimle ve uygun çevreyle geliştirilebilir; sanatla uğraşmak ve tartışmaya açık ortamlar yaratıcılığı besler. Yüksek zekâ yaratıcılığı garanti etmez, testler de yaratıcılığı ölçmekte yetersizdir.
Zor
20Zekâ ile yaratıcılık arasındaki ilişkiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi kitaptaki bilgilere göre söylenemez?
- A) Yaratıcılık için belli bir düzeyde zekâ gereklidir.
- B) Zekâ düzeyi yüksek olan her birey, zekâsıyla aynı ölçüde yüksek yaratıcılığa sahiptir.
- C) Zekâ ile yaratıcılık ilişkilidir ama ikisi aynı şey değildir.
- D) Yaratıcılığın eğitimle yükseltilmesi, kitaba göre zekânın eğitimle yükseltilmesinden daha kolaydır.
- E) Yaratıcı olup zekâ bölümü çok yüksek olmayan pek çok insan vardır.
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Zekâ düzeyi yüksek olan her birey, zekâsıyla aynı ölçüde yüksek yaratıcılığa sahiptir.
Kitaba göre yüksek düzeyde zekâ yüksek düzeyde yaratıcılığı her zaman garanti etmez; daha zeki bir birey daha yaratıcı olmayabilir. Öteki yargılar kitapta yer alır.
Katkıda bulun
Özette bir hata mı gördün, eklenmesi gereken bir bilgi ya da güzel bir soru mu var? Öner; yönetici onaylarsa sitede yayımlanır ve sana bildirim gelir.